of 62812 LinkedIn

Liever leven dan leren van IKB

Gemeenteambtenaren gebruiken hun Individueel Keuze Budget (IKB) amper voor hun eigen ontwikkeling. Ze weten vaak niet eens hoeveel leerbudget er is. Ook leidinggevenden en hr-verantwoordelijken zijn er lang niet altijd van op de hoogte. Een gemiste kans.

Gemeenteambtenaren gebruiken hun Individueel Keuze Budget (IKB) amper voor hun eigen ontwikkeling. Ze weten vaak niet eens hoeveel leerbudget er is. Ook leidinggevenden en hr-verantwoordelijken zijn er lang niet altijd van op de hoogte. Een gemiste kans.

Hoogte budget onbekend
Van alle ambtenaren weet 60 procent niet hoeveel leerbudget hij of zij ter beschikking heeft. Het is maar nauwelijks beter dan het gemiddelde van de Nederlandse werknemers, waarvan twee derde het niet weet. Dat blijkt uit de Learning & Development Monitor 2021, een jaarlijks onderzoek van Motivaction/Sparkey in opdracht van Studytube. Waarom ambtenaren hun eigen studiebudget niet kennen, komt duidelijk naar voren uit onderzoek van het A&O fonds Gemeenten, in opdracht van het Landelijk Overleg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden (LOGA) dat eerder dit jaar verscheen. Bijna zeven op de tien gemeenteambtenaren tonen zich daarin tevreden over hun Individueel Keuze Budget (IKB), maar kiezen massaal voor uitbetaling. Aan opleidingen wordt maar 1 procent besteed.

Levensonderhoud
Hoe zit het ook al weer precies met dat IKB? Ambtenaren kunnen hun keuzebudget inzetten voor het bekostigen van een opleiding, als de werkgever die opleiding niet of niet helemaal vergoedt en het volgens regels van de Belastingdienst mogelijk is dit belastingvrij te doen. Het IKB wordt opgebouwd uit een aantal bronnen, maar ‘lokaal’ kan men er een bron aan toevoegen. ‘Dat medewerkers het IKB weinig inzetten voor opleiding is jammer, omdat dat juist een doel is van het IKB’, aldus A&O fonds Gemeenten. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) weet niet waarom ambtenaren zo weinig van het IKB aan opleiding besteden. ‘Vermoedelijk zien zij het als onderdeel van het inkomen dat ze, net als het salaris, liever besteden aan levensonderhoud. Een groot deel van het IKB komt in de plaats van de eindejaarsuitkering en vakantietoelage.’ Het is de VNG onbekend dat medewerkers niet weten dat ze het IKB aan opleidingen kunnen besteden. ‘Veel werkgevers hebben het IKB voor medewerkers ontsloten met een online-tool waarin keuzemogelijkheden duidelijk zijn aangegeven.’

FNV: magere inzet opmerkelijk
Bij het maken van afspraken rond het IKB was een van de insteken om meer geld voor opleidingen beschikbaar te stellen, ‘maar dit is niet afdwingbaar’, zegt A&O fonds Gemeenten. Het zou volgens hen goed zijn als medewerkers wel voor opleiding kiezen. Marieke Manschot, FNV-bestuurder Rijk en Gemeenten, zegt dat de evaluatie van het IKB-gebruik zeker is besproken met de VNG. ‘Veel mensen nemen de klinkende munten op, het IKB-gebruik voor inzet van de eigen ontwikkeling is vrij mager. Dat is opmerkelijk. Er is discussie over of leidinggevenden hier beter over moeten communiceren, omdat medewerkers niet over de opleidingen weten. Het zou heel goed kunnen dat medewerkers die niet goed op de radar hebben.’

POP
Maar er is ook nog het persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) in het kader van duurzame inzetbaarheid, waarbij de werkgever opleidingen vergoedt vanuit het centrale opleidingsbudget. Bij het IKB kiest de medewerker hoe die het budget aanwendt. ‘Zo kan de werknemer zelf regie nemen over afspraken over loopbaanontwikkeling die in de POP zijn afgesproken’, aldus een VNG-woordvoerder. Het zou interessant zijn om te weten of er een verband is tussen laag IKB-gebruik en een laag gebruik van middelen voor het POP, denkt FNV-bestuurder Manschot hardop. ‘Wie maken er dan gebruik van en wie beslissen daarover?’ Het A&O fonds Gemeenten laat weten dit nooit te hebben onderzocht, in ieder geval niet in de afgelopen twee jaar. ‘En zeker niet in verband met het IKB.’

IKB ‘heel abstract’
Maar een derde van de ambtenaren ervaart dat de leidinggevende hen stimuleert om te leren, bleek al eerder uit de L&D Monitor 2021 van Studytube. Manschot vindt dat ook de werkgever moet stimuleren dat medewerkers blijven leren en zich ontwikkelen. ‘Regel het en spreek erover met je werknemers.. Een IKB lijkt namelijk heel abstract. Een systeem, waarvan je niet meteen inspirerende ideeën over opleidingen krijgt. Er is hier heel wat te winnen.’ Als je ambtenaren meer ruimte geeft, is er ook kans dat ze doorgroeien. ‘Dat is goed voor de gemeente en de persoon zelf.’ Anderzijds zou dat wel een probleem kunnen zijn voor de direct leidinggevende, die zijn ondergeschikten vermoedelijk liever op kantoor dan in de collegebanken ziet. ‘Dat zou niet het uitgangspunt moeten zijn. Je moet kijken in het personeelsbeleid wat goed is voor organisatie en medewerker, niet per se voor de leidinggevende, want dan beperken we ons in kwaliteit.’

Opleiding doen ‘moet normaal worden’
Toch zou het best kunnen dat medewerkers niet kunnen worden gemist op een afdeling, ook niet even om een studie te gaan doen. ‘Het zou interessant zijn als mensen worden gedemotiveerd en dan hun ontwikkelingsbudget niet opnemen, maar dat kan ik me eigenlijk niet voorstellen’, reageert Manschot. ‘Ik denk dat de reden voor het magere IKB-gebruik voor opleiding een combinatie is van te weinig communicatie, te veel waan van de dag en het ontbreken van een bredere blik op personeelsbeleid.’ Over de hele linie verdient het ‘uitnutten van ontwikkelingsbudgetten’ aandacht, zegt ze. ‘Ga voor betere kwaliteit en besteed er structureel aandacht aan: in gesprekken, teams, op de site. Het moet normaal worden om jezelf te ontwikkelen of een opleiding te doen.’

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 6 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Marc (Gegevensbeheer) op
Nog even een aanvulling op mijn reactie van 25 maart. Er schoot me opeens iets weer te binnen. Ik weet niet meer of het in de CAO afgesproken was of niet maar een aantal jaren terug kreeg iedereen een persoonlijk opleidingsbudget van € 500 drie jaar lang, dus € 1500 bij elkaar. Ik wilde daar ook gebruik van maken voor persoonlijke ontwikkeling maar P&O ging nog bekijken hoe ze een en ander gingen vormgeven en toen werd dat geld opeens besteed aan collectieve opleidingen en workshops!
Pardon, het was toch een inidividueel opleidingsbudget? Dat werd dus gewoon ingepikt. En dan moet ik nu van mijn eigen beloning c.q. geld dus opleidingen gaan bekostigen.
Door F. Wuijts (Beleidsadviseur VTH) op
Onze organisatie kent een heel goede opleidingsbudgetten voor de eigen functies én persoonlijke ontwikkeling. Super! Opleidingen die niet door de werkgever worden vergoed, bijv. voor persoonlijke ontwikkeling, kun je óók niet uit je IKB betalen, dit wordt verhinderd door de VNG richtlijnen die een zeer rigide uitleg van de belasting richtlijnen zijn. Ik heb mijn opleidingen voor zover de werkgever die niet vergoedde, altijd zelf betaald, en dat was niet weinig. Ik leer mijn hele leven continue (50+). In cursus/opleiding en uit het leven zelf.
Door Liesbeth (Teammanager) op
Gelukkig hecht onze gemeente veel waarde aan leren en ontwikkelen; als manager motiveer ik medewerkers zeker om te leren en ontwikkelen, daar heb ik opleidingsbudget voor het team voor beschikbaar. Het IKB is toch je 'eigen' geld en als je dan al een opleiding wilt volgen die de werkgever niet vergoed kun je die beter opgeven bij je belastingaangifte :-). Blij met mijn werkgever!
Door Har (gemeenteambtenaar) op
Voelt dan toch als een sigaar uit eigen doos. IKB is bijna het volledige vakantiegeld en 13e maand, dus eigen geld. Als een werkgever vindt dat er een opleiding gevolgd moet worden, is het raar dat dit van het eigen geld betaald moet worden. Anders is het, als de opleiding op eigen verzoek is.
Ik heb wel eens getracht niet werk gerelateerde opleidingen te verruilen voor IKB en dat werd dan keihard afgewezen omdat het niet werk gerelateerd zou zijn (voor de huidige baan)...
Door Astrid op
Als ik wil omscholen of bijscholen, ben ik aangewezen op HBO of universitair onderwijs, want dat is mijn opleidings-, werk- en denkniveau.

Een post-HBO of universitaire masters kost al gauw 10.000 tot 15.000 per jaar en 20-40 uur per week, voor meerdere jaren. En als je verder geen faciliteiten zoals werktijd etc. van je werkgever krijgt (omdat de studie jouw eigen keuze is) is de combinatie van collegegeld en minder uren gaan werken zo schreeuwend duur dat ik het het helemaal niet vreemd vind dat een gemiddelde werknemer in schaal 10 of 11 die ook nog kinderen en een hypotheek moet bekostigen de eigen financiering en benodigde uren van zo'n opleiding niet rond krijgt.
Door Herhaling is geen verbetering op
Wat is nu het nieuwe aan dit artikel?
Hans Bekkers 08 feb 2019 IKB NAUWELIJKS INGEZET VOOR BIJSCHOLING
Hans Bekkers 14 jan 2021 AMBTENAREN LATEN IKB MASSAAL UITBETALEN
en nu:
Wouter Boonstra 25 mrt 2021 LIEVER LEVEN DAN LEREN VAN IKB.
Door Thea (inkoper) op
Wij volgende de SGO. Wij hebben ca. 5 weken vakantie maar opleiding dien je in eigen tijd te volgen. De baas betaalt de opleiding die ik wilde volgen maar het moest wel in eigen tijd. Dat betekent dat van die 5 weken, ca. 2 a 3 brugdagen af gaan. Daarna de tijd die een opleiding kost ca. 12 dagen. Wanneer kun je dan met vakantie?
Door Annemarie (waterschapsambtenaar) op
Bij de waterschappen krijg je naast het IKB elke 5 jaar 5000,- om te besteden aan persoonlijke ontwikkeling. Dat werkt prima. Van je IKB kun je dan bijvoorbeeld verlof kopen of het lekker laten uitbetalen. Prima geregeld!
Door Sander (Ambtenaar) op
‘Vermoedelijk zien zij het als onderdeel van het inkomen dat ze, net als het salaris, liever besteden aan levensonderhoud. Een groot deel van het IKB komt in de plaats van de eindejaarsuitkering en vakantietoelage.

Vreemd hè dat je je vakantiegeld en eindejaarsuitkering niet inzet voor opleidingen. Bij ons wordt er, naast wat bovenwettelijke uren en 1% levensloopbijdrage, niets aan opleidingsbudget toegevoegd aan het IKB. Ik zou het persoonlijk ook vreemd vinden als er wel opleidingsbudget gestort zou worden en je zou dan ervoor kunnen kiezen dit zomaar op te nemen.

Enkele jaren geleden kregen we € 500,- per jaar opleidingsbudget, maar meer als 3 jaar sparen bleek niet mogelijk omdat toen de regeling al van tafel ging en je opgebouwde budget kwam te vervallen.

Wil je gaan voor duurzame inzetbaarheid of medewerkers de kans geven zich verder te oriënteren op de arbeidsmarkt dan zal er ook een bijdrage vanuit de werkgever moeten komen, en dan doel ik niet op vakantie- of eindejaarstoeslag.
Door Gerben op
Heeft de werkgever enig idee of leren er nog bij kan met die structurele onderbezetting. Wat een gevolg is van de steeds verder achterblijvende loonontwikkeling. ff vraagje tussendoor ik hoor in het hele land over een thuiswerkvergoeding eh..... not in gemeenteland. Daar moeten eerst de verlofuren nog worden uitgekleed door een bobo uit Apeldoorn die wel zelf al anderhalf jaar alles binnen strijkt met een veeeeeel betere cao! Triest.