of 59345 LinkedIn

Hollands Kroon: Weg met de managers

Hollands Kroon, in 2012 ontstaan uit een fusie van de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer, gelooft in grote vrijheid voor de ambtenaren. Pardon: medewerkers – ambtenaren, dat klinkt zo ouderwets. Met de nieuwe en zeker in overheidsland revolutionaire manier van werken weet de gemeente de afgelopen jaren regelmatig de aandacht van andere overheden te trekken en de landelijke pers te halen.

Jaarlijks melden zich honderden sollicitanten die bij Hollands Kroon willen werken. De Noord-Hollandse gemeente opereert zonder managers en geeft ambtenaren volop vrijheid. In een serie artikelen zoomt Binnenlands Bestuur op de pioniers in. ‘Mensen die graag structuur willen, vallen af.’


DIt verhaal is onderdeel van een serie die Binnenlands Bestuur brengt over veranderingen die gemeenten ondergaan, gerelateerd aan de gemeente Hollands Kroon.


 


Hollands Kroon, in 2012 ontstaan uit een fusie van de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer, gelooft in grote vrijheid voor de ambtenaren. Pardon: medewerkers – ambtenaren, dat klinkt zo ouderwets. Met de nieuwe en zeker in overheidsland revolutionaire manier van werken weet de gemeente de afgelopen jaren regelmatig de aandacht van andere overheden te trekken en de landelijke pers te halen.

Geen hiërarchie
Maar hoe ziet dat ‘resultaatgericht werken’ er in de dagelijkse praktijk uit? Binnen de gemeente draait alles om de 35 ‘zelfsturende teams’, die bijvoorbeeld de voormalige plantsoenendienst en de financiële afdeling hebben vervangen. Tussen deze teams – die Hollands Kroon ‘pits’ noemt – is er geen hiërarchie; onder de driekoppige directie is iedereen in de organisatie gelijk. 

Omdat leiders ontbreken, wordt er bijvoorbeeld gewerkt met een roulerende voorzitter. Voordat een team begint, worden de leden eerst twee dagen ‘de hei’ op gestuurd. Daar wordt niet over werk gepraat, maar wel samen bier gedronken. ‘Het doel is je naaste collega’s goed te leren kennen. Als je weet van elkaars thuissituatie of persoonlijke problemen, accepteer je het als iemand een tijdje minder goed presteert’, zegt Petra Bais, lid van het achtkoppige team dat verantwoordelijk is voor de transitie van het sociaal domein.

De teams stellen een plan van aanpak op voor het komende jaar, dat goedgekeurd moet worden door de directie. De teams zijn zelf verantwoordelijk voor hoe de doelen bereikt worden, al is er wel drie keer per jaar overleg met de leiding. Doorgaans wordt er door de teams één keer per week vergaderd op het gemeentehuis, voor de rest bepaalt ieder zijn eigen agenda. ‘Zolang je resultaten boekt, is er niemand die zich afvraagt waar je blijft’, zegt Bais.

Verstoppen
Bais’ collega Ellen Bakker werkte ook al bij een van de voorlopers van de gemeente Hollands Kroon (Wieringen), waar het er traditioneel aan toeging. ‘Je moest om negen uur binnen zijn en je ging om vijf uur naar huis. Of je daadwerkelijk wat gedaan had, was minder van belang.’

Met de huidige manier van werken is ‘verstoppen’ volgens haar niet meer mogelijk, omdat iedereen binnen de teams duidelijke taken heeft. ‘De collega die ergens in een hoekje zit en waarvan niemand weet wat hij precies doet, bestaat bij Hollands Kroon niet meer.’

Bais en Bakker gedijen goed bij de grote vrijheid en eigen verantwoordelijk. En ze zijn niet de enigen. Tot nu heeft slechts één team bij de gemeente niet de eindstreep gehaald. Het ziekteverzuim bij Hollands Kroon is met iets meer dan 3 procent laag en de werktevredenheid met een 7,4 hoog. Jaarlijks melden zich honderden sollicitanten die graag bij Hollands Kroon willen werken. Niet gek voor een plattelandsgemeente in een uithoek van het land, vinden ze bij Hollands Kroon.

Status
Grote nadelen aan de werkwijze ziet Bais niet. Een consequentie van de werkwijze is volgens haar wel dat de meeste medewerkers er vanuit gaan dat hun collega’s 24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbaar zijn. ‘Daar moet je tegen kunnen.’ Bij Hollands Kroon zijn er ook werknemers die niet goed mee kunnen of willen komen: zo’n veertig zijn er de afgelopen jaren vertrokken bij de fusiegemeente. ‘Mensen die graag structuur willen, vallen af’, zegt Bakker. En ook ambtenaren die belang hechten aan status zijn volgens haar bij Hollands Kroon niet op hun plek, omdat er buiten de directie nu eenmaal geen ‘hoge functies’ meer bestaan.

Besparing
Het schrappen van de managementlaag is niet alleen fijn voor ambtenaren die graag zelfstandig werken, maar ook voor de gemeentelijke begroting. Vorig jaar heeft Hollands Kroon 4,7 miljoen euro minder uitgegeven aan personeelslasten dan in 2011, het laatste jaar dat de vier gemeenten nog zelfstandig waren. ‘Wij zijn de enige fusiegemeente die meteen geld bespaart’, zegt gemeentesecretaris Arthur Cremers, een van de geestelijk vaders van de nieuwe werkwijze. Zelfsturing is geen doel op zich, zegt hij. ‘We willen de verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie leggen, omdat mensen op de werkvloer het beste weten wat er speelt. Managers vormen daarbij een belemmering en dus is het beter en goedkoper om ze af te schaffen.’ Het geld dat wordt bespaard, investeert de gemeente onder meer in de ontwikkeling van de overige medewerkers.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 7 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Floris Graaf op
De gemeentelijke organisatie van Hollands Kroon is vooral met zichzelf bezig. Zware bezuinigingen op de zorg, maar wel ruim 6 miljoen voor een nieuw gemeentehuis. Dat is dus waar die 'ambtelijke vrijheid' toe leidt.
http://rtvnoordkop.nl/nieuws/fnv-uit-kritiek-op- …
Door onbekend (iemand die nu wel een leuke baan heeft en zijn talenten volledig benut, en hier bij een andere werkgever hier WEL waardering voor krijgt) op
Als je het op een slinkse wijze wegzetten van mensen bedoeld, dan is het zeker een goed verhaal. Maar als je het hebt over het onzorgvuldig omgaan met deskundig personeel en inclusief HRM-beleid...
Door P op
Ja goed pr HK, maar ook gewoon een goed verhaal.
En natuurlijk heeft het ook gewoon nadelen (in het stukje staan er al een paar). Maar als het goed werkt voor HK, waarom niet?
Door Pieter (beleidsmedewerker) op
Inderdaad het zoveelste indiote verhaal uit HK. Wat te denken van dit: "Voordat een team begint, worden de leden eerst twee dagen ‘de hei’ op gestuurd. Daar wordt niet over werk gepraat, maar wel samen bier gedronken". Nou fantastisch hoor! Compleet de weg kwijt, bierdrinkende ambtenaren, oh nee medewerkers moet je zeggen, op kosten van de burger. Zo kan ik het ook 4,7 miljoen besparen en dan vervolgens weer uitgeven aan de zoveelste teamuitspatting.
En dan nog dit: " onder de driekoppige directie is iedereen in de organisatie gelijk." Uit informatie van binnenuit weet ik dat dit zker niet zo was. De oude garde, wellicht kritisch, kon 'pitsen' wat ze wilden, maar van tevoren was al bepaald dat ze konden vertrekken.
Het is allemaal schone schijn. Ik voorspel dat HK binnen een paar jaar instort. Je kunt koploper willen zijn, maar niet op deze volkomen losgeslagen manier.
Door onbekend (-) op
Allemaal mooie verhalen naar de buiten wereld toe, maar als het om het personeelsbeleid t.a.v. mensen met een beperking gaat zie ik ze niet in het nieuws (ook wel begrijpelijk want dit is beschamend). Gelukkig zijn er ook gemeenten die naar talenten van mensen kijken
Door Pim op
Ik ken een uitvoerende dienst waar zo'n zelfsturend team werkte. Dergelijk arbeiderszelfbestuur is geen succes. Deze organisatie was sterk intern gericht. Er waren een aantal medewerkers die voortdurend aan het woord waren, doorgaans vanuit beperkt perspectief. Anderen kwijnden weg. Het idee dat ambtenarij de democratie dient leefde niet, wel het idee dat deze met belastinggeld betaalde roeptoeters vrijheid van meningsuiting hebben. Als de politiek een wens had, moest ik vanuit beleid altijd om deze club heen werken. Überhaupt werkte 'van buiten naar binnen' bij deze mensen alleen wanneer bewijzen bij de eigen opvattingen werden gezocht.

Een flinke taakstelling en nieuw management bood verbetering. Vrijheid en democratie zijn immers ingebed in orde.
Door cor rondhout (opbouwwerker ) op
Geweldig
Door insider (-) op
Ik word een beetje moe van Hollands Kroon. Alle uitvoering die er toe doet is buiten de deur gezet zoals bijv. groot deel van vergunningen en 3d's. Ze halen al het nieuws als een paar inwoners zelf een stukje groen onderhouden. In het land zijn tig betere voorbeelden. Verder zijn er ook tig gemeenten waar medewerkers veel ruimte krijgen. En de enige gemeente die meteen geld heeft bespaard klopt ook niet. De PR van HK is wel erg goed.