of 59345 LinkedIn

Dromen in Hollands Kroon: afschaffen gemeenteraad

De vernieuwing in de gemeente Hollands Kroon vindt vooral binnen de ambtelijke organisatie en (nog) niet binnen de politiek.

Hollands Kroon loopt voorop in de wijze waarop het werk in het gemeentehuis is georganiseerd. Maar het besturen gaat nog via de oude structuren. Plannen voor vernieuwing zijn er genoeg. ‘Uiteindelijk wordt misschien zelfs de gemeenteraad overbodig.’ 


DIt verhaal is onderdeel van een serie die Binnenlands Bestuur brengt over veranderingen die gemeenten ondergaan, gerelateerd aan de gemeente Hollands Kroon.


 


‘De meest vooruitstrevende gemeente van Nederland.’ Zo omschrijft Microsoft Hollands Kroon in een promotiefilmpje dat te vinden is op YouTube. Tal van andere overheidsorganisaties komen langs in Noord-Holland om te kijken hoe het er in de praktijk aan toegaat bij deze ‘voorbeeldgemeente’. Dat schept verwachtingen, ook bij raadsleden. Want een gemeente die zo ambitieus is, die moet toch ook voorop lopen met bestuurlijke vernieuwing?

Oude structuur
Dat valt tegen, vinden vooral de oppositiepartijen in de gemeenteraad. ‘We zijn er goed in om van de daken te schreeuwen hoe vernieuwend we zijn, maar in de praktijk blijkt daar weinig van’, zegt Jan Eichhorn, gemeenteraadslid namens GroenLinks. ‘Het coalitieakkoord is helemaal dichtgetimmerd en door collegepartijen wordt er samengespannen met wethouders. Het dualisme is in Hollands Kroon nooit ingevoerd.’ PvdA-fractievoorzitter Sylvia Buczynski sluit zich aan bij die kritiek. ‘Het college heeft nog steeds de touwtjes stevig in handen, de wethouders zitten vast in de oude structuur.’

De bestuurscultuur binnen de gemeente omschrijven oppositiepartijen als gesloten. De eerste stappen naar een nieuwe bestuursstijl zijn intussen wel gezet. De raadscommissies zijn afgeschaft, omdat daar te gedetailleerd over onderwerpen werd gesproken. Als het aan gemeentesecretaris Arthur Cremers ligt, komen gemeenteraden in Nederland in de toekomst nog maar vier keer per jaar bijeen. ‘Dat betekent niet dat raadsleden de rest van het jaar niets te doen hebben. Integendeel, ze houden meer tijd over om de straat op te gaan en te horen wat er speelt in de samenleving.’

Flexwerkplekken
Wethouder en locoburgemeester Theo Meskers (VVD) staat juist een klassieke stijl van besturen voor. Want het is leuk hoor, dat medewerkers, gemeenteraadsleden en inwoners meer invloed krijgen, maar uiteindelijk is hij verantwoordelijk voor het beleid. ‘En ik word er politiek op afgerekend als er iets verkeerd gaat’, zegt hij in het bestuurscentrum.

Dat bestuurscentrum is op achthonderd meter gevestigd van het ‘Kroondomein’, waar vrijwel alle medewerkers van de gemeente flexwerkplekken hebben. Hiermee is er ook een fysieke scheiding tussen het politieke bestuur en de ambtelijke organisatie. Net als het Kroondomein is het bestuurscentrum modern ingericht; de burgemeester en wethouders hebben geen eigen kamer meer en er zijn verschillende ruimtes om te vergaderen, presentaties te geven of te telefoneren. Niet alleen het college, maar ook de raad kan daar altijd – overdag en ’s avonds’ – gebruik van maken.

Meskers vertelt dat hij steeds meer uit handen geeft aan ambtenaren, al vindt hij dat soms wel lastig. ‘Het is elke keer zoeken naar de balans, want je komt toch aan het DNA van het openbaar bestuur. Als eindverantwoordelijke wil je op een gegeven moment gewoon weten wat er speelt binnen je eigen organisatie.’

Minder bestuurders
Wat Meskers betreft vindt de vernieuwing vooral binnen de ambtelijke organisatie van Hollands Kroon plaats en niet binnen de politiek. ‘Je kan niet alles aan de raad overlaten, want daar zitten de experts niet.’ Proefballonnen over bestuurlijke vernieuwing zijn er volop. Zo vindt wethouder Meskers het een interessant experiment om het aantal raadsleden te halveren, maar hun honorarium te verdubbelen. ‘Hierdoor kunnen raadsleden meer tijd nemen om zich in de materie te verdiepen. Dat komt de besluitvorming ten goede.’ Raadslid Pankras zou juist graag zien dat het aantal wethouders (nu nog vier) de komende jaren wordt gehalveerd. ‘Omdat de ambtenaren en raadsleden meer te zeggen krijgen, is er simpelweg minder werk voor de wethouders. Dan kun je ook met minder bestuurders toe.’

Gemeenteraad overbodig
Vrijwel iedereen in Hollands Kroon is het erover eens dat de politiek de komende jaren een stapje terug moet doen om meer ruimte te bieden aan de inwoners. Sommigen willen tijdens een overgangsfase meer macht aan de raad toebedelen, anderen slaan de politiek liever meteen zoveel mogelijk over. Net als gemeentesecretaris Cremers zit coalitiepartij LADA in het laatste kamp. De lokale partij pleit al geruime tijd voor een ‘referendumverordening’, maar krijgt daar volgens fractievoorzitter Henk van Gameren nauwelijks steun voor. Hij is ervan overtuigd dat burgers willen en kunnen beslissen over hun eigen woonomgeving. ‘Uiteindelijk wordt misschien zelfs de gemeenteraad overbodig.’

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 8 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door m (ud) op
Wat het meest sterk is aan Hollands Kroon is de zelf promotie. Meer vorm dan inhoud. Geen substantie. Wanneer je de controle op de politieke en ambtelijke bestuurders kwijt bent en allerlei lievelingsgroepen en burgers uit de samenleving selecteert dan gaat het zeker beter. De opmerking van Mesker dat de gemeenteraad lastig is en geen expertise bezit heeft de minachting van hem voor de democratische rechtstaat aan. Want ja regels zijn ook lastig voor een bestuurder. Wat een gebakken lucht. Benieuwd wanneer de luchtballon wordt doorgeprikt. Wellicht is het beste Hollands Kroon op te heffen
Door Kamarku (gepensioneerd ambtenaar) op
Waar veel over gesproken en geschreven wordt zijn de middelen om iets te bereiken. Het doel wat de gemeente Hollands Kroon nastreeft richting zijn bewoners (want daar gaat het uiteindelijk toch over) is in mijn beleving nog bij weinig mensen bekend of is in ieder geval onvoldoende duidelijk. Zou het niet verstandig zijn om daar eerst wat meer aandacht en tijd aan te besteden dan aan de middelen om dit doel te bereiken.
Door Cees op
Mooi al die ideeën, laat ze vooral besproken worden in een open discussie rond en met de raad!. Dat raadsleden meer tijd buiten het gemeentehuis kunnen doorbrengen pleit niet voor minder raadsleden, maar juist meer. Benieuwd welke rol de griffier in deze interessante discussie inneemt.
Door Jantje op
Er wordt in de vernieuwing wel iets over het hoofd gezien: de inwoners zijn de deskundigen voor alles wat in de eigen wijk/buurt aan de hand is of nodig is. De medewerkers van de gemeente deskundig op het gebied van regelgeving etc. Maar daarnaast of daarboven heb je mensen nodig die zorgt dat beleid over alle gebieden en wijken en buurten in de gaten gehouden wordt. Dat is een taak waar je als inwoner van een wijk niet direct oog of zicht op hebt. Dus je zal altijd een wethouder nodig houden om hier in de praktijk aandacht voor te houden en een gemeenteraad om hierover besluiten te nemen.