of 59854 LinkedIn

‘Ambtenaar wordt extra zwaar gestraft’

‘Ambtenaren dienen het publieke belang. Daar wordt behoorlijk zwaar aan getild, niet alleen in lagere rechtspraak maar ook door de Hoge Raad. Er wordt gewoon meer van ambtenaren verwacht. Ze gaan over grote bedragen, ze hebben veel zeggenschap over ontheffingen en vergunningen. Dat brengt een grote vrijheid en invloed met zich mee.

Ambtenaren die zich schuldig maken aan knevelarij – het komt nauwelijks voor. Toch is het risico dat ambtenaren in contact komen met justitie aanzienlijk, zegt strafrechtadvocaat Anne Marie de Koning. Vooral omdat collega’s de plicht hebben dat te melden.

Wie bij de overheid werkt is ambtenaar én werknemer.  Moet je daarom nu dubbel oppassen?
‘Er zijn bepaalde misdrijven die kunnen worden begaan door eenieder, zoals valsheid in geschrift. Maar doet een ambtenaar dat, dan kan hij daarvoor een zwaardere straf krijgen, tot wel een derde meer dan een niet-ambtenaar. Wel moet er een relatie zijn met het werk. Wordt een ambtenaar betrapt op winkeldiefstal, begaan buiten de uitoefening van zijn functie, dan is dat geen grond voor strafverzwaring. Maar als een politieambtenaar een geweldsmisdrijf pleegt, dat wordt hem dat extra aangerekend: juist hij zou beter met geweld moeten kunnen omgaan.’

Waarom is de strafwet zo streng voor ambtenaren?

‘Ambtenaren dienen het publieke belang. Daar wordt behoorlijk zwaar aan getild, niet alleen in lagere rechtspraak maar ook door de Hoge Raad. Er wordt gewoon meer van ambtenaren verwacht. Ze gaan over grote bedragen, ze hebben veel zeggenschap over ontheffingen en vergunningen. Dat brengt een grote vrijheid en invloed met zich mee. Ambtenaren kunnen in grote mate het leven van mensen bepalen, zie de ambtenaren van de Belastingdienst die over de toeslagen gingen. Met die vrijheid komt ook een extra verantwoordelijkheid. Dus áls je het verprutst, dan hang je ook goed, is de gedachte.’

Waar is dit risico op ambtsmisdrijven hoogst: bij gemeentes, provincies of het rijk?
‘De meeste ambtsmisdrijven gebeuren daar waar ambtenaren werken aan de meest vitale processen in de maatschappij. Dat is bij gemeenten. Zo is de Bibob-procedure gevoelig voor het aannemen van steekpenningen. In het algemeen worden de meeste ambtsmisdrijven gepleegd rond het verlenen van vergunningen. Daarnaast zie je met enige regelmaat valsheid in geschrift, als bijvoorbeeld termijnen worden aangepast in een officieel stuk.’

Veel wat ambtenaren verkeerd doen, zal onder de pet blijven.
‘Dat zal heus wel, maar er geldt een wettelijke aangifteplicht. Weet jij als ambtenaar dat een collega – en zelfs de burgemeester – een strafbaar feit pleegt in zijn hoedanigheid als ambtenaar, dan ben je verplicht daarvan aangifte te doen. Doe je geen aangifte, dan ben je zelf ook laakbaar. Stel, je werkt bij de Belastingdienst en je merkt dat iemand bezig is met het ten onrechte terugvragen van toeslagen, dan moet je daarvan aangifte doen.’

‘Doe je het niet, dan kan dat vergaande consequenties hebben. Onder omstandigheden is niet melden op zich al strafbaar. Je kunt op staande voet worden ontslagen. Als je erover zwijgt, laat je het misdrijf feitelijk voortduren. Dat kan worden uitgelegd alsof je het misdrijf verhult, of dat je er min of meer aan meedoet. Dan kun je medeplichtig zijn aan dat misdrijf en dan ben je zelf ook weer strafbaar.’

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 13 van deze week (gratis inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hans op
Als je nu nog ambtenaar wordt, ben je toch echt een totale l*l m/v!
Door Hans (gemeenteambtenaar) op
Aan de schrijver van dit artikel/Beste Michel,
De term knevelarij is mij onbekend. Wellicht een idee om die meteen na gebruik van het woord uit te leggen?
Door Broadcaster op
Het is zoals criticus zegt Alle rechten zijn er af maar de plichten zijn gebleven en de salarissen blijven ver achter bij die van het bedrijfsleven. Wel de lasten maar niet de lusten. Ik zou niemand meer adviseren om voor de overheid te gaan werken dat is zo langzamerhand met afstand de slechtste werkgever van het land.
Door Criticus op
Dat de ambtenarenstatus afgeschaft is, is een misverstand. De arbeidsovereenkomst, de werknemersbescherming en de werknwerknrechtenedmersrechten zijn gelijkgesteld met gewone werknemers, maar de ambtenarenplichten zijn overeind gebleven.
Door sdf op
De ambtenarenstatus is toch afgeschaft?
Door Southern Comfort op
Daarom zie je ook nog steeds geen handhaving door de overheid bij de wettelijk vastgelegde rechtsbescherming van klokkenluiders.
Door Southern Comfort op
Die wettelijke aangifteplicht is een lachertje welke in de meeste gevallen simpelweg niet wordt opgevolgd omdat er een angtscultuur heerst (ambtenaren kijken wel uit) en de opdracht tot het plegen van ambtsmisdrijven (zoals misbruik van gezag, valsheid in geschrifte en het verduisteren van bewijsstukken) veelal in opdracht gebeurd van leidinggevenden en zelfs bestuurders. Dus zowel het college van B&W als de ambtenaren zelf hebben er geen belang bij en zullen dat alleen in gevallen doen als er weinig tot geen gezichtsverlies is m.b.t. beeldvorming of als een individu dreigt te worden geslachtofferd. Vaak worden het daarom financiële doofpotten. De lagere, uitvoerende ambtenaar is bij disciplinaire maatregelen en (straf)ontslag echter veelal de ...
Door Petra op
Zijn er bij de Belastingdienst ambtenaren geweest die aangifte hebben gedaan voor het ten onrechte terugvragen van toeslagen door henzelf of collega's?

Vacatures

Van onze partners

Mystery Burger: de podcast

Even genoeg naar uw scherm gestaard?  Beluister vanaf nu de columns van de Mystery Burger als podcast!