of 59281 LinkedIn

Ambtenaar krijgt minder strenge rechter

Ambtenaren die na 2020 over de schreef gaan, krijgen dan niet meer te maken met de bestuursrechter maar met de civiele rechter.

Ambtenaren die na 2020 over de schreef gaan, krijgen dan niet meer te maken met de bestuursrechter maar met de civiele rechter. Die oordeelt op dit moment minder streng, zo blijkt uit meerdere praktijkgevallen. De vraag is of ambtenaren daar in de toekomst van gaan profiteren.

Een ambtenaar die zich schuldig maakt aan belangenverstrengeling, of tenminste de schijn van belangenverstrengeling heeft gewekt, kan rekenen op weinig begrip van de Centrale Raad van Beroep, CRvB. Aan ambtenaren worden volgens de hoogste ambtenarenrechter hoge integriteitseisen gesteld. Een ontslag is dan ook meestal het logische gevolg van belangenverstrengeling.

Verwijtbaar handelen
Maar dan de civiele rechter. Vorig jaar oordeelde de kantonrechter Arnhem dat in een soortgelijke zaak niet kon worden bewezen dat de werknemer (private sector) zich schuldig had gemaakt aan belangenverstrengeling. Zelfs een eventuele schijn van belangenverstrengeling kon de werknemer niet worden verweten. De werkgever die de arbeidsovereenkomst wilde laten ontbinden – wegens ernstig verwijtbaar handelen door de werknemer – kreeg dan ook nul op rekest.

Integriteitsonderzoek
Waar in het bestuursrecht, waar ambtenaren nu mee te maken hebben, alleen al de schijn van belangenverstrengeling zal leiden tot ontslag, lijkt de kantonrechter – waar ambtenaren na 2020 mee te maken krijgen, als de Wet normalisering rechtpositie ambtenaren is ingevoerd – veel soepeler. Dat geldt ook wanneer een ambtenaar en een werknemer zitten te neuzen in bestanden waarin ze niets te zoeken hebben.

Over de verschillen tussen de behandeling door de civiele rechter en bestuursrechter schreef Vincent van Cruijningen, als advocaat verbonden aan Capra Advocaten, het boek Het nieuwe arbeidsrecht in de publieke sector. Van Cruijningen: ‘De CRvB hanteert een veel strengere lijn. In een zaak uit 2013 mocht op basis van anonieme meldingen al een integriteitsonderzoek worden verricht. Daaruit bleek dat een ambtenaar voor niet-zakelijke doeleinden SUWI had geraadpleegd. Plichtsverzuim, wat leidde tot een onvoorwaardelijk strafontslag.’

Privésfeer
Dat verschil in toetsing door rechters is ook te zien bij een ander ‘delict’: strafbare handelingen begaan in de privésfeer. Een werknemer die werkte bij een containerterminal was veroordeeld voor verboden drugs- en vuurwapenbezit, cocaïnehandel en het witwassen van zwart geld. Ondanks het feit dat de werkgever een streng anti-alcohol- en drugsbeleid voerde, was de kantonrechter soepel: er was geen sprake van ernstig verwijtbaar handelen, omdat de strafbare handelingen in de privésfeer hadden plaatsgevonden. Had een ambtenaar zich schuldig gemaakt aan vergelijkbaar gedrag in de privésfeer, dan waren de rapen gaar, zo blijkt uit de vaste jurisprudentie van de CRvB: dat wordt dan betiteld als ernstig plichtsverzuim, zeer waarschijnlijk gevolgd door strafontslag.

Strafontslag
Het lijkt er voor ambtenaren die zich onder de Wnra schuldig maken aan een integriteitsschending gunstig uit te zien: ze krijgen dan te maken met een andere, mildere rechter. Toch is dat niet het hele verhaal, zegt Van Cruijningen. ‘Na 2020 krijgt ook de civiele rechter te maken met integriteitsregels uit de Ambtenarenwet. Zijn toetsingskader verandert dus. Nu kijkt de Centrale Raad vooral naar de ernst van de feiten, en in minder mate naar de persoon van de beschuldigde en de omstandigheden waarin de integriteitsschending zich heeft voorgedaan.
De civiele rechter neemt dat laatste uitdrukkelijker mee in zijn beslissing.

Als nu een ambtenaar een lang dienstverband heeft en door zijn strafontslag financieel zwaar wordt benadeeld, dan is dat jammer. De civiele rechter weegt dat zwaarder en zal het ontslag eerder tegenhouden omdat hij het ontslag op staande voet een onredelijk forse sanctie vindt. Dat is natuurlijk leuk voor deze ambtenaar maar de vraag is of het in alle gevallen maatschappelijk wenselijk is.’

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 1 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Dave (consultant groot consultancy kantoor ) op
@Erik "Neem daarbij dat hij dat moet gaan opschrijven wat de wethouder vindt, anders kan hij ook vertrekken (geen ontslagbescherming meer). Dus volledig conform bedrijfsleven." Daar zit nu net een heel groot risico; ambtenaren moeten helemaal vrij in staat zijn om in te gaan tegen wat de bestuurder vindt, om zo juist de publieke zaak te dienen. Want op deze wijze zorg je voor integer bestuur. Als de ambtenaar moet gaan schrijven en doen wat een wethouder vindt, dan moeten de gekste politieke ideeën worden uitgevoerd en is er geen enkele controle meer. Daarom ben ik zelf tegen deze normalisering, omdat je dan allemaal slaafse ambtenaren krijgt die de bestuurders volgen; anders staan ze op straat. In mijn werk heb ik helaas genoeg bestuurders gezien, die pas een (dure) externe geloven dat iets echt niet kan, terwijl zijn ambtenaren dat allang hadden aangegeven maar er niet doorheen kwamen. Los daarvan worden ambtenaren straks duurder; als ambtenaren geen rechtsbescherming meer genieten, zullen de lonen ook voor dit risico omhoog moeten worden getrokken naar het niveau van het bedrijfsleven waar de betalingen echt fors hoger liggen. Ik zie dat uit eigen ervaring, voor die loonstructuur bij gemeenten bijvoorbeeld waar ik wel eens externe opdrachten krijg, zou ik het echt niet doen. Mager salaris en alle onkosten en reiskosten moeten ze uit eigen zak betalen. Je ziet dan ook steeds grotere personeelstekorten bij de overheid. Goede mensen willen er niet meer werken.
Door Arne Geurts (Gepensioneerd) op
De stelling hieronder dat de CRvB bestaat uit goede rechters deel ik na recente uitspraken van dit college niet. Het gemak waarmee bestuursrechtelijke uitgangspunten vervangen worden door onderbuikgevoelens is stuitend. Het besluit om dit college niet onder het 'toezicht' van de HR te laten vallen, is een grote blunder geweest, waarmee gedupeerden van de uitspraken van deze raad een rechtsmiddel is ontnomen om in ontslagzaken tot een gelijkwaardige behandeling te komen tussen ambtenaren en werknemers.
Door de vries (ambtenaar) op
@Erik: deze reactie geeft maar weer eens aan dat nog steeds gedacht wordt dat ambtenaren moeilijker ontslagen kunnen worden dan niet-ambtenaren. Terwijl nu juist in het artikel het omgekeerde staat: ambtenaren worden juist eerder ontslagen voor zaken waar niet-ambtenaren niet voor ontslagen worden. Daar kan je van alles van vinden maar het is wel een feit; ga maar kijken waar de bestuursrechter strafontslag bevestigd (en voor de de duidelijkheid: strafontslag betekent direct de bijstand in).
Door Wim Vreeswijk (Financieel adviseur) op
BB gaf nog niet zo lang geleden zelf aan dat nog altijd 22% van de (justitie) ambtenaren gevoelig is voor niet integere zaken, dus gewoon corrupt is. Dus wie kun je tegenwoordig nog vertrouwen? Niemand meer vrees ik. Nederland is gewoon één groot mijnenveld voor de burger aan het worden. En dan heb ik het nog geen eens over de enorme hoeveelheid blunders in het parlement de afgelopen 40 jaar ! Ik moet helaas steeds meer gruwen van ons land !!
Door Erik op
Logisch gevolg van het overgaan naar privaatrecht met relatief makkelijk ontslag en weinig afkoopsom (bij 10 jaar krijgt iemand maar 3 maanden mee)
Ambtenaren hebben nu ontslag bescherming. Dus doe je iets fout dan volgt ontslag. Dat hoort daarbij.
In het privaatrecht heeft de ambtenaar geen ontslag bescherming, dus strengere toets rechter.
Neem daarbij dat hij dat moet gaan opschrijven wat de wethouder vindt, anders kan hij ook vertrekken (geen ontslagbescherming meer). Dus volledig conform bedrijfsleven.
Door Edmond van Ooijen (Docent staats- en bestuursrecht in ruste) op
Toch zit er wat in. Als onbezoldigd
individueel belangenbehartiger heb ik zowel met ambtenarenrecht als privaatrecht te maken. Onlangs nog een zaak behartigd waarin een gemeente een verder goed functionerende ambtenaar oneervol ontsloeg vanwege loonbeslag. De bestuursrechter bevestigde dit ontslag tot teee keer toe ((voorlopige voorziening en beroep). Gezien het feit dat in Nederland zo’n drie-tot vierhonderd duizend loonbeslagen per jaar voorkomen welke niet tot ontslag leiden in de private sectoris is dit een schoolvoorbeeld van de hardvochtigheid van de bestuursrechter.
Door Petra op
"Dat is natuurlijk leuk voor deze ambtenaar maar de vraag is of het in alle gevallen maatschappelijk wenselijk is."

De vraag zou ook kunnen zijn: is de WNRA nodig?
Door sivert dieters (jurist ) op
Wat is nu de strekking van dit artikel ?? dat de ambtenaar nu eindelijk ook mag frauderen anno 2020 ??????????????t te bizar voor woorden nog los van het feit dat de CRVB m.i. prima rechters zijn ……...degenen die werkt ten behoeve de openbare zaak moet zich gewoon gedragen en zo ontslag op staande voet ; de vraag dringt zich ook op waarom we nog een overheid hebben?