of 59130 LinkedIn

Ambtenaar is hiërarchie beu

Uit het I&O Research-onderzoek blijkt dat ambtenaren behoefte hebben aan (meer) autonomie en invloed om hun werk goed te kunnen doen. Een groot deel van de overheidsmedewerkers vindt dat de overheid vooral minder hiërarchisch moet gaan werken (61 procent), mede om daadwerkelijk vorm en inhoud te geven aan de participatiesamenleving. Twee op de drie overheidsmedewerkers stellen dat dat ook kán met zelfsturende teams.

De overheid moet minder hiërarchisch gaan werken en meer ruimte bieden voor zelfsturing. Onderzoek van I&O Research wijst uit dat het werkplezier er door wordt vergroot. Het zou ook helpen de participatiesamenleving tot een succes te maken.

Groot draagvlak voor meer zelfsturing bij overheid

Uit het I&O Research-onderzoek blijkt dat ambtenaren behoefte hebben aan (meer) autonomie en invloed om hun werk goed te kunnen doen. Een groot deel van de overheidsmedewerkers vindt dat de overheid vooral minder hiërarchisch moet gaan werken (61 procent), mede om daadwerkelijk vorm en inhoud te geven aan de participatiesamenleving. Twee op de drie overheidsmedewerkers stellen dat dat ook kán met zelfsturende teams.

Mireille Koomen, I&O-onderzoeksadviseur: ‘Overheidsmedewerkers worden vooral gedreven door de inhoud van het werk en iets zinvols willen bijdragen aan de maatschappij. Naarmate ze dat meer in prettige omgang met anderen kunnen doen en daarbij voldoende invloed ervaren, gaan ze met meer plezier naar hun werk.’ Obstakels vormen bureaucratie, bestuurders die te gericht zijn op controle of hun eigen ego en een gebrek aan visie.

Er bestaat bij de overheid wel al de intentie meer zelfsturend te werken. Op de vraag of er een wens of programma bestaat om meer zelfsturend te gaan werken, antwoordt 44 procent van alle werkenden dat dat al gebeurt of dat die intentie bestaat. Bij de overheid is dat 57 procent. Het sterkst bestaat die wens bij gemeenten (68 procent), provincies (77 procent) en in het welzijnswerk (68 procent). Bij uitvoeringsorganisaties/ zbo’s, die relatief hiërarchisch werken, is de intentie om daar verandering in te brengen aanzienlijk geringer (48 procent).

Relatief vaak werkt men zelfsturend in het welzijnswerk; relatief vaak hiërarchisch bij politie, uitvoeringsorganisaties/zbo’s en het rijk. Verder maakt het uit wie er aan het woord is: bestuurders en directeuren bij de overheid noemen hun organisaties beduidend vaker zelfsturend (26 procent) dan medewerkers die in een team werken (19 procent). Bestuurders bij de overheid vinden hun organisatie zelden hiërarchisch (6 procent).

Doofpotcultuur

Als invloed op het eigen werk ontbreekt, bederft dat het plezier in het werk. De mate waarin men invloed heeft op beslissingen die te maken hebben met het eigen werk wordt niet alleen laag gewaardeerd, maar heeft ook veel invloed op het werkgeluk. Datzelfde geldt voor organisatiebeleid: het ontbreken van een heldere visie of strategie is voor velen iets wat het werkgeluk in de weg zit.

De ‘werkgever’ wordt eveneens relatief laag gewaardeerd. Bij de overheid gaat het dan vaak over bureaucratie en administratieve regeldruk die als erg vervelend worden ervaren. Veel ambtenaren noemen cultuurkenmerken als ‘doof potcultuur’, oneerlijkheid, wantrouwen en elkaar niet durven aanspreken.

Werken in een zelfsturende organisatie maakt beduidend gelukkiger (werkgeluk krijgt een 7,7) dan werken in een hiërarchische organisatie (6,7). Van de werknemers die zelfsturend werken geeft twee derde zijn werkgeluk een 8, 9 of 10, bij hiërarchische organisaties is dat een derde.

Om werknemers gelukkig te maken en te houden is dus autonomie nodig: medewerkers de vrijheid geven om hun inhoudelijke werk naar eigen inzicht in te vullen. Koomen: ‘Dat is niet hetzelfde als ze volledig aan hun lot overlaten. Zelfsturing vergroot het werkgeluk, mits medewerkers zorgvuldig begeleid worden.’

‘Eigenlijk wordt van leiderschap bij de overheid richting medewerkers hetzelfde gevraagd als de participatiesamenleving vraagt van ambtenaren richting burgers: inspireren, faciliteren en verbinden. Bij de overheid dient leiderschap deze manier van werken te weerspiegelen: vertrouwen, ondersteuning en het goede voorbeeld geven.

Er wordt geëxperimenteerd en dat betekent dat er ook dingen mis gaan. Dat moet mogen. Leidinggevenden ontbreekt het vaak aan het juiste voorbeeldgedrag en een heldere, inspirerende visie’, vult I&O-onderzoeker Peter Kanne aan.

Wel blijkt dat werknemers die werken in een zelfsturende organisatie tevredener zijn over hun leidinggevenden dan degenen die in een hiërarchische organisatie werken.


Werkgeluk
De werkende Nederlander geeft zijn ‘algemene geluk’ een 7,7 en zijn ‘werkgeluk een 7,4. Ondernemers (8,0) en ZZP-ers (7,9) zijn het meest gelukkig met hun werk. Werkenden in loondienst bij een bedrijf zijn het minst gelukkig: ze geven hun algemene geluk een 7,6 en hun werkgeluk een 7,1. Werknemers bij de overheid zitten daar tussenin met een 7,7 voor het algemene geluk en een 7,2 voor het werkgeluk.


Verantwoording
I&O Research voerde het onderzoek uit van 3 t/m 8 januari 2018, onder 3.108 werkenden van 18 jaar en ouder die participeren in het I&O Research Panel. Daarvan werken er 697 bij de overheid en 1.173 bij de semioverheid.


Afbeelding

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Tonkens op
Om de tien jaar heb je een nieuw politburo binnen de organisatie, het is best. Op naar het pensioen.
Door jhr Van Avezathe en Zottegem (vrolijke en kritische burger ) op
De hiërarchie zorgt er in de praktijk voor dat de burger vaak pas na lange tijd een ambtelijk en niets zeggend antwoord krijgt op een beleidsvraag. De digitalisering heeft vaak alleen voor extra controle en vertraging geleid. Vaak begrijpt de burger geen bal van de antwoorden die men ontvangt. Het kan ook anders, want zelfsturende teams zijn zeker niet zaligmakend zo heb ik ondervonden. Ik heb een bezwaarschrift en een keer een klacht ingediend bij de Belastingdienst. Beide keren werd ik binnen week terug gebeld met een korte bevestiging per mail door een oudere ambtenaar met een lange ervaring. Heel correct, de antwoorden tot in detail toegelicht. Voor mij was dat reden om de klacht in te trekken en wat het bezwaarschrift was er sprake van een vergissing in het belastingjaar. Het ging om een late naheffing, maar men zou mijn bezwaarschift keurig overboeken. Alle lof en echt zonde dat een groot deel van deze vakmensen voor een vervroegd pensioen heeft gekozen.
Een antwoord van een kleine gemeente over het kappen van bomen langs een dijk was tenenkrommend: allemaal procedures en 5 bijlages als een pdf. Daarbij ging het om een gemeentelijk advies, want uiteindelijk bleek het Waterschap de verantwoordelijke partij. Uiteindelijk - maar ik was er al mee bekend - ging het om oudere populieren en verwees het waterschap naar een herplantplicht met andere bomen. En dat zou men direct gaan doen als de vorstperiode voorbij was.
De informatie vooraf was echter ook krakkemikkig geweest en ook hier verwezen gemeente en waterschap naar elkaar.
Door Jos Menheere op
Het lijkt me nogal wat overdreven om op basis van een onderzoek bij 697 ambtenaren ( er zijn er ongeveer 1.000.000 ) te spreken van "Ambtenaar is hiërarchie beu".
Door Lodewijk op
Om te beginnen zou ik de braindrain proberen te stoppen bij overheden en de salarissen flink omhoog. Zonder kwalitatief goed personeel is het dweilen met de kraan open en kun je zelfsturing of wat dan ook erop loslaten zonder enig effect
Door Jos van snippenberg (Directeur) op
Geweldig die kretelogie “werkgeluk, samen-, zelfsturing”. Let wel er is een “job” te doen en wel zo effectief mogelijk zodat klant tevreden is of dat bedrijfsambitie wordt gerealiseerd. Het gemis in het merendeel van de bedrijven is het besef van medewerkers waaraan zij bijdragen. Dit is te wijten aan de veel te ver doorgeslagen afkadering van functies. En de daarmee samenhangende controle op de kwaliteit van prestatie daarop. Dit werkt, met traditionele meet en performance methoden stress, en disfunctioneren in de hand. Met een logische schreeuw om meer verantwoording en ruimte om werk zelf in te vullen. Noodzaak: verbindt medewerker, het werk en hoger doel. En faciliteer zodat iedereen het beste van zichzelf wil geven.
Door Manu (beleidsadviseur) op
Ik sluit me helemaal aan bij zowel M. Kruissen als Jan Peters.
Hiërarchie en zelfsturing sluiten elkaar helemaal niet uit. Zolang de medewerker kwaliteit levert en de gewenste doelstellingen (al naar gelang de mate van autonomie al dan niet met vooraf overeengekomen resultaten) realiseert, hoeft een leidinggevende niet in te grijpen.
Mijn leidinggevende weet van de mensen precies waar ze mee bezig zijn, maar daar waar dat mogelijk, is de vrijheid heel groot. Waar dat (nog) niet mogelijk is, is de vrijheid dus (nog) beperkt(er).
Ingewikkelder hoeven we het volgens mij niet te maken. Mensen zijn m.i. niet ontworpen voor volledige zelfsturing. Vroeg of laat wordt het dan een zooitje omdat niet meer duidelijk is wie eindverantwoordelijk is en daarom dus moet ingrijpen als het de verkeerde kant op gaat.
Door Spijker (n.v.t.) op
Wij werkten 10 jaar geleden al die manier en met groot succes. Van belang is dat je wel enkele ervaren mensen in je team hebt.
Door p op
Zelfsturend en zelfzoekend. En daarna ontbreekt zichtbaarheid en draagvlag voor je harde werken.
He tis wel fiujn als een manger ook geinteresseerd is in wat je doet en er weet van heeft
Door Wottsjer (Watcher) op
De vraag of I&O Research behulpzaam wil zijn en ervaren is in de begeleiding van de vereiste transitie hoeft waarschijnlijk niet gesteld te worden. Heeft er nóg iemand een boek geschreven dat hierbij in de aanbieding moet?
Door Gert Jan Angenent (Free Agent) op
De paradox van zelfsturing in een organisatie is, dat het effectieve aansturing nodig heeft.