of 60715 LinkedIn

'420 loslopende burgemeesters versus een strakke justitielijn'

In het regeerakkoord staat dat er een nationale politie komt. Voor burgemeesters wordt het lastiger om de politie aan te sturen, voorziet voorzitter Bernt Schneiders van het Genootschap van Burgemeesters.
In het regeerakkoord staat dat er een nationale politie komt. Voor burgemeesters wordt het lastiger om de politie aan te sturen, voorziet voorzitter Bernt Schneiders van het Genootschap van Burgemeesters.

Schneiders is burgemeester van Haarlem en korpsbeheerder van de politieregio Kennemerland. Nog wel, want Schneiders voorziet dat die functie straks niet meer bestaat. Het nieuwe kabinet wil een Nationale Politie, die valt onder de minister van Veiligheid.

 

De huidige 25 regio’s worden teruggebracht naar tien. De grenzen van de regio’s zullen samenvallen met de tien arrondissementen op de gerechtelijke kaart. Over de rol van de korpsbeheerders, de burgemeesters van de grootste gemeenten in de politieregio, staat bitter weinig in het akkoord. Schneiders: ‘Het lijkt mij dat de functie van korpsbeheerder vervalt. Er is straks nog maar één korpsbeheerder en dat is de minister. Dus ook het korpsbeheerdersberaad kan worden opgedoekt.

 

Lange tijd functioneerde het korpsbeheerdersberaad met de toevoeging van de letters i.o. Dat staat voor ‘in oprichting’. Nu kunnen we de letters weer toevoegen maar dan met de betekenis ‘in ontbinding’’.’ Er komt wel een nieuwe rol voor de superburgemeesters van de tien grootste gemeenten in de regio’s, namelijk het oplossen van conflicten over de verdeling van de politiemensen over de gemeenten in de regio.

 

Schneiders voorziet dat het nieuwe bestel een heel ander machtsevenwicht doet ontstaan. ‘In het huidige bestel is de macht over de politie gespreid. Zowel het ministerie van BZK als het ministerie van Justitie gaan over de politie. Op het lokale niveau zijn dat de burgemeester en de officier van justitie. En op het regionale niveau kennen we nu nog de korpsbeheerder.’

 

Volgens Schneiders functioneert dat stelsel naar behoren. ‘In dat evenwicht lukt het nu goed om het politiewerk gestalte te geven. Er zijn goede samenwerkingsverbanden ontstaan tussen politie, justitie, en het openbaar bestuur. In het nieuwe bestel zien we dat het ministerie van Justitie wordt omgevormd tot het ministerie van Veiligheid. Dat ministerie beheert de politie. Onder dat nieuwe ministerie hangt het college van procureursgeneraal. En dat college stuurt via hiërarchische lijn de hoofdofficieren van Justitie in de regio’s aan. Er is dus sprake van een strak georganiseerde justitielijn.’

 

Evenwicht

 

Met leedwezen ziet Schneiders dat de bestuurlijke kant er heel anders uit gaat zien. ‘Het ministerie van BZK gaat niet meer over de politie en de functie van korpsbeheerder vervalt. Er is dus sprake van een strakke justitieorganisatie met een eigen lijn naar Den Haag tegenover 420 loslopende burgemeesters.’ Schneiders hoopt dat de plannen die nu voorliggen zo worden herschreven dat het politiebeleid evenwichtig blijft. ‘Waarbij Justitie zich ook de belangen van het openbaar bestuur blijft aantrekken’, voegt hij eraan toe.

 

‘De gegroeide samenwerking tussen OM, politie en gemeenten is van onschatbare waarde. Daarin is de laatste jaren veel bereikt. We zijn succesvol in het terugdringen van infiltratie van criminelen in de bovenwereld en de aanpak van vrijplaatsen zoals woonwagenkampen. Kijk ook naar de toepassing van de Wet Bibob en naar de Regionale informatie en expertise centra. Ik wil maar zeggen: die ontwikkelingen tonen aan dat justitie en bestuur elkaar nodig hebben.’

 

En de politisering van de politie? In het huidige stelsel is de verantwoordelijkheid van de minister van BZK voor lokale politieaangelegenheden er eigenlijk niet. Als de minister ter verantwoording wordt geroepen is het antwoord vaak dat het een kwestie is van de desbetreffende burgemeester en de gemeenteraad.

 

‘Als de minister van Veiligheid straks korpsbeheerder is, zullen Kamerleden zich niet meer met dat antwoord weg laten sturen. De minister zal dus op allerlei lokale kwesties worden aangesproken en daardoor komt de politie onder directe Haagse politieke invloed te staan. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de zeggenschap van de burgemeester over de politie. Die zou daardoor ingeperkt kunnen worden.’

 

In het regeerakkoord staat nog maar een grove schets hoe de politieorganisatie zal worden veranderd en de nieuwe minister is Ivo Opstelten. Dat stelt hem wat meer gerust, Opstelten is immers zijn oud-collega van Rotterdam. ‘Dat wekt vertrouwen omdat hij heel goed weet hoe belangrijk het is dat de burgemeester op lokaal niveau veiligheidsketens moet kunnen smeden en dat beschikbaarheid en zeggenschap over de politie daarbij heel belangrijk is.’

 

Wat de aankondiging van de 3000 nieuwe agenten betreft, houdt Schneiders zijn kruit nog droog. ‘Goed nieuws, maar daarnaast denk ik: ‘Eerst zien, dan geloven.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Vacatures

Dossier: coronavirus

Afbeelding

 

In dit dossier leest u alle artikelen van Binnenlands Bestuur over het coronavirus.