of 59045 LinkedIn

Maak de lokale baten van waterbeheer zichtbaar

Martijn de Vries, Roelof Westerhof 1 reactie

Ongeveer een zesde van ons bruto nationaal product is in sterke mate watergerelateerd. Toch beseffen we onvoldoende hoe belangrijk waterbeheer is. 

De maatschappelijke bereidheid om te betalen voor waterbeheer staat onder druk. De politiek heeft dit signaal opgepakt. In het Nationaal Bestuursakkoord Water hebben overheden afgesproken te werken aan een doelmatiger waterbeheer met een goede kwaliteit tegen lagere kosten.

Tegelijkertijd haalt Nederland in de meeste gebieden de doelen voor de Kaderrichtlijn water (KRW) nog niet. Er zijn meer maatregelen nodig. Hoe deze te nemen terwijl waterschapslasten niet (te veel) mogen stijgen?
 

Om waterbeheer betaalbaar te houden zoeken waterschappen naar samenwerking met overheden, marktpartijen en vrijwilligers. Voorwaarde voor succesvolle samenwerking is dat partijen de voordelen van hun investering ervaren.
 

Daarbij helpt het niet dat de doelen van de KRW erg technisch zijn opgeschreven, in termen van grammen stoffen en aantallen organismen. Dat maakt het moeilijk om het halen van doelen te vertalen naar lokale baten voor overheden, marktpartijen en vrijwilligers. Wat moet er gebeuren om een gezamenlijke basis te creëren voor maatregelen?
 

Het Europese TRAP project biedt inspiratie. Vanuit Nederland is het waterschap Noorderzijlvest projectpartner. Doel van het project is om gelijktijdig te werken aan de kwaliteit van water, landschap en stimuleren van bedrijvigheid. Daarbij leert men ook van ontwikkelingen rond biodiversiteit en natuurbeheer.
 

Het internationale programma TEEB draagt bij aan het besef van overheden en bedrijfsleven dat investeren in groen belangrijk is. TEEB stelt de economische en maatschappelijke waarde van ecosysteemdiensten centraal. Ecosysteemdiensten zijn de baten die mensen ontlenen aan de natuur. Denk bijvoorbeeld aan zwemmen, vissen, verkoeling van een park, genieten van vogels. Maar ook aan natuurlijke processen die belangrijk zijn voor landbouw, windenergie en biomassaproductie.

Overbevissing is een bekend voorbeeld van de achteruitgang van ecosysteemdiensten. Bij overbevissing planten vissen zich op jongere leeftijd voort en blijven ze kleiner. Vissersboten moeten verder varen voor een vol net en gebruiken twee keer zoveel dieselolie als dertig jaar geleden om een kilo vis te vangen[1]. Economische ontwikkeling heeft niet alleen invloed op natuur, maar is er ook van afhankelijk. Dat laten ecosysteemdiensten duidelijk zien.
 

Het is gebleken dat ecosysteemdiensten een gemeenschappelijke taal en handelingskader bieden voor ondernemers, overheden en natuurorganisaties. De verduurzaming van het Europese landbouwbeleid is bijvoorbeeld voor een deel gebaseerd op het leveren van ecosysteemdiensten; vergoedingen aan boeren voor bijdragen aan het landschap en leefgebied voor planten, dieren en insecten. De VN gebruiken ecosysteemdiensten om natuurbescherming en armoedebestrijding te combineren.

Net als duurzaamheid en biodiversiteit moeten ecosysteemdiensten lokaal betekenis krijgen, in beleid en acties die iets betekenen voor alle betrokkenen. Een gezond Paterswoldsemeer bij de stad Groningen levert bijvoorbeeld minstens € 8 miljoen per jaar aan recreatieve baten voor tientallen ondernemers. Weinig mensen weten welke maatregelen nodig zijn om dit meer gezond en bevaarbaar te houden (zwemmen, varen). Toch zouden ondernemers de opbrengst nog kunnen vergroten door vaker samen te werken aan de kwaliteit van het meer (tegengaan afval, vergroten bevaarbaarheid, werken aan de visstand). Maatregelen die ook bijdragen aan het halen van KRW doelen.
 

Denken vanuit het onderhouden en verbeteren van ecosysteemdiensten smeedt lokale coalities tussen partijen die nu niet samenwerken aan waterbeheer. Noorderzijlvest heeft in het nieuwe Waterbeheerprogramma opgenomen dit vaker te doen om de basis te leggen voor gezamenlijke maatregelen. Voor het toekomstige draagvlak voor waterbeheer is het belangrijk dat andere partijen dit initiatief ook nemen.
 

Martijn de Vries, Waterschap Noorderzijlvest
Roelof Westerhof, ORG-ID

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door ir. E.H.J.M. (Ernest) de Groot (Lid DB / Loco Dijkgraaf namens Water Natuurlijk) op
Beste Martijn, ik ben het volledig met je eens dat je niet alleen de kosten van de KRW (goede waternatuur en waterkwaliteit) aangeeft, maar ook de baten, zowel de economische - als de maatschappelijke baten (echt schoon water, goede woon-, werk- en leefomgeving, recreatie, volksgezondheid, etc.). Voor groen is e.e.a. al verder uitgewerkt.