of 59054 LinkedIn

Verhuizen probaat middel tegen uitkeringsafhankelijkheid

Aart van Bochove en Rob Manders 2 reacties

Uitkeringsafhankelijkheid bestrijdt je niet alleen met goede trajecten voor zorg en activering, maar ook met dynamiek, met sociale mobiliteit, met een beweeglijke arbeidsmarkt, een beweeglijke woningmarkt. Hoe meer verhuiswagens er over de snelwegen gaan, hoe lager het aantal uitkeringen. Het is zelfs het overwegen waard om mensen een verhuispremie te geven, in ruil voor stopzetting van hun uitkering.

Dat suggereren gegevens van het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING). KING stelde van alle 2566 wijken die het CBS in Nederland telt, vast hoeveel uitkeringen er per huishouden binnen komen. Het gaat alleen om de uitkeringen waar een problematiek achter schuil gaat die met beleid te maken heeft. Dus niet de AOW, de zorgtoeslag of de studiefinanciering; wel de WW, de WAO, ziektewet, de bijstand, de WSW, de AWBZ, het speciaal onderwijs, het rugzakje, de schuldsanering, de WMO en een aantal andere uitkeringen.
 

Toegepast op de kaart van Nederland wordt in één oogopslag duidelijk hoe groot de verschillen in dit kleine land zijn. Het aantal huishoudens waar tenminste één uitkering binnenkomt, loopt uiteen van 38 procent in Delft tot 65 procent in Heerlen. Dat zijn forse verschillen. Als we ze op wijkniveau zouden uitsplitsen, zouden de verschillen nog groter worden.
 

Nederland wordt nu al ruim twee eeuwen als een centrale eenheidsstaat bestuurd. Maar dat heeft het ontstaan van ‘Amerikaanse toestanden’ niet kunnen voorkomen. Nu maakt die decentrale eenheidsstaat op dit moment een ingrijpende wijziging mee, door de decentralisaties in het sociaal domein. Hoeveel speelruimte hebben de nieuwe ‘eigenaren’ van het sociaal domein, de gemeentebesturen?
 

We kijken naar de 'vervangingssnelheid' van de bevolking. Dat is een fictieve statistische maatstaf: het aantal inwoners gedeeld door het jaarlijks aantal nieuwkomers in de gemeente. Strikt rekenkundig gezien is de bevolking van Alkmaar, bijvoorbeeld, in 22 jaar geheel vervangen. Alleen rekenkundig gezien: sommige mensen wonen er hun hele leven, er zijn geboorten en sterften. Toch zegt dat rekenkundige gegeven wel iets over het karakter van de bevolking. De snelle wisselaars zijn vaak studentensteden. Maar koploper is Amstelveen - geen studentenstad – en er zijn meer niet-academiesteden. We kunnen beter niet over studentensteden spreken, maar over passantensteden: steden waar bewoners min of meer tijdelijk wonen, om zich te ontplooien, een loopbaansprong te maken, een levensfase door te maken. Passantensteden zijn vaak ook ‘roltrapsteden’. Het zijn oorden voor sociale mobiliteit. Verhuismobiliteit staat voor veranderbereidheid, zelfredzaamheid, kansen benutten. En er blijkt daarbij een stevig verband te zijn tussen de uitkeringsafhankelijkheid (laag) en de verhuismobiliteit (hoog) van een bevolking.   
 

We zien dat terug in de cijfers, de roltrapsteden kennen een lage uitkeringsafhankelijkheid. De voornaamste uitzondering is Heerlen, de stad met de grootste uitkeringsafhankelijkheid van alle 50 grote gemeenten. En toch een behoorlijke vervangingssnelheid. Die mobiliteit is eigenlijk wel goed nieuws voor het geplaagde Heerlen. Het loont de moeite voor de politici in Heerlen om na te denken over het gebruik van deze kwaliteit in het beleid. 
 

De sociologen onder ons wisten dat eigenlijk al: uitkeringsafhankelijkheid is niet alleen een individueel probleem met een traject voor zorg of activering. De uitkeringsverstrekkers moeten toch eens gaan praten met de stedenbouwers, de volkshuisvesters en de onderwijsinstellingen.   

 

Aart van Bochove en Rob Manders, onderzoekers, Blaauwberg

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door remigratieregeling (remigratieregeling) op
@ Aart en Rob: " Het is zelfs het overwegen waard om mensen een verhuispremie te geven, in ruil voor stopzetting van hun uitkering."
Dat gebeurt al jaren, die verhuispremie heet REMIGRATIEREGELING. Kijk op de site van de SVB.
Door Becker-Posner (stratenmaker) op
" Maar dat heeft het ontstaan van ‘Amerikaanse toestanden’ niet kunnen voorkomen. "
Wat voor toestanden heeft u het over? U bedoelt dat de Nederlandse/Europese samenleving net als de Amerikaanse een immigratie-maatschappij is geworden?