of 59054 LinkedIn

De treiteraanpak: ingrijpend en noodzakelijk

Reijer Verwer Reageer

In Amsterdam is de treiteraanpak breed uitgerold door de gemeente, politie, woningcorporaties en zorgpartners. Het gaat om een pakket aan maatregelen - waaronder gedwongen verhuizing van treiteraars naar tijdelijke containerwoningen. Dit als laatste redmiddel om slachtoffers, buren en omwonenden te verlossen van overlast, intimidatie, bedreiging en geweldpleging. Maar Amsterdam moet waken voor nieuwe aanwas.

Treiteraars zijn personen of gezinnen die niet alleen langdurig en stelselmatig ingrijpende overlast veroorzaken, maar die anderen ook gericht intimideren of bedreigen en zelfs fysiek geweld aandoen. Hierbij is het slachtofferschap onbetwist. De ervaring leert dat treiteraars zich niet aan gemaakte afspraken houden noch geven zij gehoor aan formele waarschuwingen. Ook alle geboden zorg en hulpverlening heeft hun gedrag niet of nauwelijks veranderd. Daarom kunnen zij worden gedwongen te verhuizen naar een locatie waar ze anderen niet langer tot last zijn. Op zes locaties verdeeld over de stad worden maximaal drie containerwoningen geplaatst die daar tussen vijf en tien jaar blijven staan.
 

Er klonk kritiek toen woningcorporatie Rochdale in 2014 de eerste treiterfamilie in een containerwoning plaatste. Zo stelde rechtsgeleerde Michel Vols in een interview met Binnenlands Bestuur dat niemand beter af is met huisuitzettingen. Dit is klaarblijkelijk onjuist: slachtoffers, buren en omwonenden zijn zonder twijfel beter af. Zij hebben het jarenlang met treiteraars te stellen gehad en zij werden in de steek gelaten door gemeente, politie en verhuurder. Velen voelden zich zelfs gedwongen te verhuizen.
 

De betrokken organisaties willen huisuitzettingen liever voorkomen, maar niet ten koste van alles en iedereen. Indien nodig wordt daarom optimaal gebruik gemaakt van het beschikbare straf-, bestuurs-, en civielrechtelijke instrumentarium. De legitimatie van de treiteraanpak is dat prioriteit wordt gesteld aan het belang van de slachtoffers van overlast, intimidatie, bedreiging en geweldpleging. Dit belang wordt afgewogen tegen het recht van hun treiteraars op een betaalbare huurwoning op een locatie naar keuze. Daarmee laten de betrokken organisaties zien waar ze voor zijn en voor wie ze het doen.


Volgens Vols zouden woningcorporaties eerder en vaker de civiele rechter om een ‘gedragsaanwijzing’ voor treiteraars moeten vragen. Het gaat concreet om een gedragsgebod (verplichting iets te doen) of gedragsverbod (verplichting iets na te laten). Zijn onderzoek laat zien dat gedragsaanwijzingen in de UK en VS overlast verminderen en verdere escalatie voorkomen. Volgens Vols kan het ook ernstige overlast van treiteraars verminderen zonder tot huisuitzetting te hoeven overgaan - waarmee ook de kosten daarvan blijven bespaard.
 

Het is onwaarschijnlijk dat dit instrument succesvol kan worden ingezet bij het treiteraarprobleem. Het gaat namelijk niet om alledaagse overlast door stadsbewoners die hun gedrag willen en kunnen verbeteren, alleen al om niet uit huis te worden gezet. Bij treiteraars gaat het om uitzonderlijke, langdurige en meervoudige overlast door stadsbewoners wiens bestaan wordt overheerst door een complexe opeenstapeling van diverse problemen: psychische en verslavingsproblemen, verstandelijke beperking, gebroken huwelijken, hoge schooluitval en werkloosheid, strafblad, schuldenlast en opvoedingsonkunde.

        

Amsterdam moet waken voor nieuwe aanwas, zeker in kwetsbare straten waar de rust net is weergekeerd. De Rotterdamwet kan binnenkort uitkomst bieden. Een recent wetsvoorstel geeft gemeenten de mogelijkheid om woningzoekenden met een overlastgevend of crimineel verleden te weren in bepaalde - door de minister voor Wonen en Rijksdienst op verzoek van de gemeenteraad aangewezen - wijken, straten of wooncomplexen waar sprake is van ernstige leefbaarheidsproblemen. Concreet gaat het om gerichte maatregelen voor selectieve woningtoewijzing op basis van screening. Voordat een huisvestingsvergunning wordt verleend, moet een verklaring omtrent het gedrag worden overlegd of moet een onderzoek worden gedaan op basis van politiegegevens.


Reijer Verwer is zelfstandig adviseur/onderzoeker en auteur van het proefschrift
 Een kwestie van vertrouwen

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.