of 59045 LinkedIn

Toegankelijkheid voorwaarde voor participatie ouderen

Jaap van Velzen Reageer

Een van de merkbare gevolgen van de zorgtransities is dat ouderen langer thuis blijven wonen, ook als ze zorg nodig hebben. Op hogere leeftijd neemt hun kwetsbaarheid en het beroep op zorgvoorzieningen verder toe. Ook lopen ze een verhoogd risico op met name fysiek functieverlies. Ruim een kwart van de ouderen tussen 57 en 77 jaar zal het dan ook niet lukken om op eigen kracht zelfredzaam te blijven (Nivel, 2014). 

Gemeenten gaan ervan uit dat iedereen zo mogelijk zelfstandig zijn leven leidt en ‘meedoet aan de samenleving’. Maar die samenleving moet daarop dan wel zijn ingericht, met name wat betreft de fysieke toegankelijkheid van de infrastructuur en de voorzieningen. Tot en met de toegangen van het gemeentehuis, zorgvestigingen, winkels en horeca, huisartsen- en fysiopraktijken. De ervaring leert dat drempels de bezoeker op onverwachte locaties nog steeds danig in de weg zitten.
 

Veilig kunnen blijven bewegen is een belangrijke  voorwaarde voor zelfredzaamheid. Want bewegen houdt mensen vitaal. Het stelt hen in staat om hun netwerk te blijven onderhouden, voorzieningen te kunnen bereiken en om te voorzien in hun dagelijks levensonderhoud. Juist ouderen lopen een verhoogd risico op vooral fysiek functieverlies – en dus op persoonlijke valongelukken. Ongeveer de helft daarvan vindt in en om het eigen huis plaats. Ruim 20 procent is te wijten aan drempels en andere obstakels, ook op straat. De valcijfers voor ouderen van 2015 melden 3 duizend doden en 120 duizend ziekenhuis- en SEH opnamen. De totale kosten bedragen 800 miljoen.
 

Behoud van de eigen mobiliteit van mensen blijkt ook een van de belangrijkste beslismomenten voor het inroepen van thuishulp, de aanschaf van ondersteuningsmiddelen of van het opgeven van het eigen huishouden. Langer zelfstandig wonen is er mede van afhankelijk. En het wonen is weer onlosmakelijk verbonden met de woonomgeving. Alhoewel dat besef nogal eens achterwege blijft, zowel bij gemeenten als bij bijvoorbeeld woningcorporaties.
 

Want voor ouderen niet of slecht toegankelijke voorzieningen of lastig te nemen drempels in en rond hun eigen huis kunnen al leiden tot isolatie, eenzaamheid en bewegingsarmoede, terwijl ze vaak met eenvoudige middelen als een drempelhulp of kleine aanpassingen zijn geholpen. Het wegnemen van fysieke belemmeringen rond het wonen en in de openbare ruimte is trouwens handig en zinvol voor iedereen, net als voldoende zit- en rustmogelijkheden op straat. Helaas koppelen gemeenten hun Wmo-beleid nog nauwelijks aan een goede ruimtelijke ordening, infrastructuur en de toegankelijkheid van voorzieningen. Terwijl de mogelijkheden van kostenbesparingen op dat vlak evident zijn. Zowel in het voorkomen van persoonlijk leed als in het kunnen ‘meedoen’ van hun burgers.  

 

Het belang van een gezonde leefomgeving is inmiddels algemeen bekend. Maar voor een toegankelijke omgeving is bewustzijn nodig – met inlevingsvermogen in de fysieke mogelijkheden en actieradius van de kwetsbare oudere. Er is wat dat betreft nog een wereld te winnen – in (gemeentelijk) integraal beleid en in het inzichtelijk maken hoe burgers hun stad gebruiken.

 

Jaap van Velzen, deskundige toegankelijkheid en directeur Brain Management International  Vlissingen 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.