Deeltijdpensioen in Nederland verkleint arbeidsaanbod
In tegenstelling tot wat veelal wordt gedacht, leidt deeltijdpensioen in Nederland niet tot vergroting van het arbeidsaanbod. De winst die wordt geboekt doordat mensen langer in deeltijd blijven werken dan ze in voltijd gedaan zouden hebben, wordt teniet gedaan door het verlies vanwege de mogelijkheid om al eerder in deeltijd te gaan werken. Hoofd fondsenbeheer van UWV, Jan-Maarten van Sonsbeek, Rutger Vroom, econoom bij ABN AMRO en Ridwan Alblas, economisch adviseur bij het ministerie van SZW, schrijven dit in het nieuwste nummer van het tijdschrift Sociaal Economische Berichten (ESB).
Door de vergrijzende samenleving en de oplopende levensverwachting is het noodzakelijk om de Nederlandse bevolking zo lang mogelijk aan het werk te houden. Het aanbrengen van meer flexibiliteit in het pensioenstelsel is een van de mogelijkheden om dit te bereiken. Deeltijdpensioen wordt regelmatig geopperd als een mogelijkheid om werknemers langer aan het werk te houden.
Niet in Nederland
Volgens de internationale literatuur leidt deeltijdpensioen in het algemeen tot vergroting van het arbeidsaanbod. Voor Nederland gaat dat echter niet op, zo concluderen de auteurs. Uit modelschattingen en simulatieresultaten blijkt dat het gebruik van deeltijdpensioen beperkt blijft tot maximaal tien procent van de werknemers en dat deeltijdpensioen het arbeidsaanbod verkleint. Waarom Nederland tegen de internationale trend ingaat is niet duidelijk. Mogelijk speelt hierbij een rol dat het werken in deeltijd in Nederland al sterk ingeburgerd is en de behoefte aan deeltijdpensioen daardoor geringer is. Daarnaast kunnen de hoge loonkosten van oudere werknemers in Nederland leiden tot geringe interesse bij werkgevers om via deeltijdpensioen het langer doorwerken te faciliteren.
Substantiële groep
De auteurs vinden dat hiermee is niet gezegd dat er voor deeltijdpensioen ook in de toekomst slechts een marginale rol is weggelegd. De tien procent potentiële gebruikers vormen nog altijd een substantiële groep en het is denkbaar dat met de aankomende stijging van de pensioenleeftijd de behoefte aan deeltijdpensioen zal groeien. Het is echter niet te verwachten dat deeltijdpensioen in de nabije toekomst wel ertoe gaat leiden dat mensen langer zullen doorwerken dan ze zonder deeltijdpensioen gedaan zouden hebben. Eerder zal deeltijdpensioen juist frequenter gebruikt gaan worden als overgangsfase naar het voltijdpensioen naarmate dat voltijdpensioen op latere leeftijd ingaat.
Meer informatie
Het volledige artikel van UWV-er Van Sonsbeek en zijn co-auteurs is te lezen in Sociaal Economische Berichten van 12 oktober en op de website van ESB (alleen voor abonnees): esbonline.sdu.nl/do/welkom
UWV
