of 58959 LinkedIn

Succesvol decentraliseren vraagt ook om leiderschap

Frank Candel 4 reacties

'Er zijn geen grote ongelukken gebeurd', citeert de Volkskrant Han Noten op 2 januari. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) concludeert dat de zorg hiermee nog onvoldoende vernieuwd is: 'Gemeenten zijn dit jaar nog te weinig toegekomen aan het opnieuw vormgeven van de zorg (NRC Handelsblad, 29 december)

Beide artikelen schetsen een reëel beeld na een jaar van decentraliseren van de jeugdzorg, het veld waar ik 12 jaar als bestuurder actief was. Ze geven echter geen aanbevelingen over hoe de zorg dan wél verbeterd kan worden. Ik noem drie punten die om een uitweg vragen.

 

Maak keuzes, ook als ze pijnlijk zijn

In ‘Ruimte voor jeugdhulp’ (www.VNG.nl) is vorig jaar een breed gedragen beeld geschetst over hoe het zorglandschap kan worden ingericht. Uitgangspunt is dat de dure gespecialiseerde zorg ook voor de inwoners van kleinere gemeenten beschikbaar kan blijven. Han Noten maakt zich in het bijzonder zorgen over het verdwijnen van deze gespecialiseerde zorg. In ‘Ruimte voor jeugdhulp’ wordt vastgesteld dat de bovenregionale zorg gemiddeld 30% kan krimpen, mits er integraler wordt gewerkt en de wijk- en buurtteams worden verstrekt met specialistische kennis. De opvolging van Ruimte voor Jeugdhulp is nog niet goed geregeld, wat leidt tot mijn eerste aanbeveling: Geef concreet invulling aan ‘Ruimte voor jeugdhulp’. Dat vraagt  om inspanning en pijnlijke keuzes. Daarmee ontstaat bij het overgebleven zorgaanbod de ruimte om zich op de inhoud van de zorg te concentreren.

 

Stel het belang van het kind boven het belang van administratie

In een transitieperiode zijn andere spelregels nodig. Te verwachten is dat veel zorgaanbieders over 2015 geen goedkeurende accountants­verklaringen zullen krijgen, waardoor ook gemeenten geen goedkeuring op hun bestedingen krijgen. In het afgelopen jaar zijn er door de VNG, gesteund door de branches, voorstellen voor aangepaste procedures gedaan, maar het Rijk kiest ervoor de accountants­controle op dezelfde wijze voort te zetten. Dat is contraproductief. Mijn tweede aanbeveling is daarom: Beoordeel elkaar voor de jaren 2015-2017 vooral op de effectiviteit van de hulp en behandelingen, niet op de correcte administratieve vastlegging van elke afzonderlijke handeling. Dat maakt dat we in de komende twee jaar energie en middelen kunnen stoppen in de noodzakelijke transitie, en kinderen effectiever kunnen helpen.

 

Organiseer leiderschap

Ondanks diverse hulpconstructies is te constateren dat deze enorme transitie onvoldoende gezamenlijk geaccepteerde en gemandateerde leiding kent. Gemeenten articuleren te zeer hun lokale autonomie, branches houden nog te veel vast aan het bestaande en het rijk mag en wil niet optreden als scheidsrechter of marktmeester. Dat levert een verlamming die zich vooral wreekt bij de bovenregionale zorg. Mijn laatste aanbeveling is daarom: creëer een plek waarin het doel van het gedecentraliseerd jeugdstelsel boven korte termijnbelangen kan worden gesteld, met een gezamenlijk gemandateerde transitieleiding, die autonome verantwoordelijkheden respecteert, maar wel knopen kan doorhakken.

 

Als het niet lukt deze vragen op te lossen, is het misschien beter om de stelselverantwoordelijke staatssecretaris te vragen om besluiten te nemen. Dat is geen fraaie weg , maar maakt het wel mogelijk om bezig te blijven met de bedoeling van de stelselwijziging.

Frank Candel
Auteur was tot 1 januari voorzitter van de raad van bestuur van Intermetzo. Hij was vice-voorzitter van Jeugdzorg Nederland. Op dit moment werkt hij bij Andersson Elffers Felix. 


 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Alfred op
Wat betreft aanbeveling 2: kunt u mij even laten zien wat effectiviteit was van jeugdhulp voor 2015? U heeft immers 12 jaar ervaring.

Uw andere aanbevelingen zijn onbegrijpelijke bobotaal (gekakel dus).
Door martijn op
Het is oppassen met de macht van deze organisaties al klinkt het verhaaltje nog zo mooi.
Door Marcel op
Die Intermetzo kan wel een positief berichtje gebruiken misschien helpt het nog.Arme kinderen.
Door W.F.Willems (pensioen) op
Tot ver in de jaren zeventig, was de standaard in de gehele hulpverlening dat de meest deskundige en ervaren krachten de intakes deden, maar ja in dat wereldje was toch iedereen gelijk, dus werd het overboord gegooid, met alle gevolgen van dien.
Bovendien is een oude truc in de hulpverlening, je zelf exclusief verklaren of te wel specialistisch, zoals MEE en Fiom.