of 58959 LinkedIn

Second opinion burger

Reageer

In 2015 verdubbelde het aantal rechtszaken rond de Wmo. En dat terwijl gemeenten veel doen om in gesprek te blijven met mensen die een afwijzing niet accepteren. Wat kan helpen is een second opinion door burgers.

Wie weet hoe serieus de afweging van de gemeente Alphen aan den Rijn was toen de gemeente vorig jaar een negentigjarige man een traplift weigerde? Twitter ontplofte, de gemeente probeerde tevergeefs uit te leggen dat het genuanceerder lag. ‘Keukentafelgesprekken’ zijn er om te onderzoeken wat mensen zelf kunnen regelen – en betalen. Want van het idee dat je ‘klant’ bent van de gemeente, met allemaal recht op hetzelfde, willen we af. Dat komt niet louter uit bezuinigingsdrift. Het gaat ook om rechtvaardigheid. In onze verzorgingsstaat werkt de één om iets voor de ander te betalen, en dat is een groot goed. Maar ramen zemen of een toiletverhoger op kosten van de gemeenschap, terwijl iemand dat zelf kan betalen – vinden we dat altijd okay?

De kaders die de politiek daarvoor geeft, staan vast. De precieze uitleg en afweging, ligt bij ambtenaren. En de controle gebeurt dus steeds vaker door juristen. De controle op de afweging is echter meer een democratische dan een juridische opgave.

Gemeenten kunnen juridische wegen voorkomen, meer vertrouwen winnen en burgerschap bevorderen door mensen de kans te geven hun argumentatie voor te leggen aan een groep burgers. Zo’n representatieve groep kijkt of de gemeente een redelijke afweging heeft gemaakt. FBTO is een coöperatieve verzekeraar die dit in de praktijk brengt. Mensen kunnen een afwijzing van een schadeclaim voorleggen aan ‘gewone’ mensen. In verreweg de meeste gevallen oordelen die mensen dat FBTO een goede afweging heeft gemaakt. Maar soms oordelen zij anders. Ze bekijken de afweging vanuit rechtvaardigheid: is het redelijk dat FBTO uitbetaalt, terwijl het collectief dat geld moet opbrengen?

Het is de herontdekking van een oeroud solidair verzekeringsidee: we hebben met zijn allen een pot geld om mensen te steunen, maar we kijken wel of hun beroep op de pot redelijk is. FBTO blijkt er veel van te leren en wint er vertrouwen mee.

Deze gedachte én werkwijze kan de gemeente omarmen. Iemand vindt dat de ‘hoge heren’ van de gemeente haar onterecht afwijzen? Geef haar de kans die afwijzing voor te leggen aan andere burgers. Vindt een ruime meerderheid van een representatief panel dat de gemeente geen goede afweging heeft gemaakt, dan moet de gemeente heroverwegen. De gemeente zal er van leren, de afwegingen worden beter en de wijze van opereren wekt vertrouwen. Burgers winnen aan eigenaarschap van hun verzorgingsstaat. En het grappige is: het is waarschijnlijk goedkoper dan de juridische weg.

Hein Albeda en Marije van den Berg, adviseurs van gemeenten en burgergroepen, trekkers van De Tweede Mening - een experiment van Binnenlandse Zaken. De Tweede Mening kijkt met gemeenten naar de mogelijkheden voor een second opinion door burgers, zodat zorg terecht komt bij de mensen die dat nodig hebben.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.