of 59045 LinkedIn

Leren van de chaos van de huishoudelijke hulp

Thomas Gelissen 1 reactie

Er zijn nauwelijks onderwerpen geweest waar de afgelopen maanden in de media zo veel over te doen is geweest als over de huishoudelijke hulp. Zaken als massaontslagen, faillissementen van zorginstellingen, klachten, bezwaarschriften en boze reacties van ouderen die fors gekort waren op de huishoudelijke hulp domineerden het nieuws. Als je het in een enkel woord moet duiden, komt chaos het meest in de buurt. Hoe is die chaos ontstaan en hoe komen we eruit? Dat zijn de twee hamvragen. Van de eerste kunnen we leren wat verkeerd is gegaan en de tweede vraag helpt om de juiste dingen te gaan doen.

Het antwoord op de eerste vraag is simpel gesteld dat de wettelijke eisen niet stroken met het beschikbaar budget. Hoe zit dat? Door gemeenten moet een wet (de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015) worden uitgevoerd die allerlei terechte eisen stelt. Ik noem er een paar: maatwerk met aandacht voor individuele persoonskenmerken, het hanteren van normtijden gebaseerd op deugdelijk, objectief en onafhankelijk onderzoek, het hanteren van redelijke overgangstermijnen, etc. Laat ik helder zijn, met die wettelijke eisen is niets mis.


Horendol

Het probleem ontstaat als gemeenten (zij voeren deze rijkswet uit) per 1-1-2015 geconfronteerd worden met een enorme bezuiniging op het door het rijk ter beschikkling gestelde budget die oploopt tot veertig procent per 2016. Het is als een trainer die met veertig procent minder spelersbudget, tien plaatsen op de ranglijst moet klimmen. Ondoenlijk en om in de analogie te blijven; voor dit kabinet de opstap naar paniekvoetbal. Om het echte probleem (te weinig budget) niet aan te hoeven pakken, werden tal van maatregelen genomen of aangekondigd die de onrust op het speelveld alleen maar deden toenemen. Ik noem er enkele: een tijdelijke toelage (de Huishoudelijke Hulp Toelage) die voor burgers vanwege de hoge eigen bijdrage te duur en voor gemeenten vanwege het tijdelijke karakter (enkel voor 2015 en 2016 beperkt extra middelen) geen goede oplossing bleek. Een Code Verantwoord Marktgedrag Thuisondersteuning waar inhoudelijk weinig op aan te merken is, maar die er vanuit gaat dat met een legere beurs betere contracten moeten worden afgesloten. Inmiddels is er een tweede concept-versie Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) door de verantwoordelijke staatssecretaris voor consultatie vrijgegeven. De reactie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten was treffend: ‘voegt niets toe’. Wethouders uit heel het land worden er intussen horendol van. De Haagse ballen vliegen alle kanten op en er zijn alleen maar verliezers. We smachten naar het rustsignaal en een trainer met een sterk teamplan om orde op zaken te stellen.


Verplichtingen gemeenten

Hoe kunnen we die chaos achter ons laten? Door de juiste dingen te gaan doen. Na de recente uitspraken van de Centrale Raad van Beroep van 18 mei 2016 is duidelijk geworden wat de reikwijdte van de Wet maatschappelijke ondersteuning is en welke (ruimere) verplichtingen deze versie van de wet aan gemeenten stelt. Daarmee wordt mijns inziens duidelijk wat cliënten, thuishulpen en wethouders al van het begin af aan wisten: veertig procent  bezuinigen moet je niet willen! Onverantwoord. Druist in tegen de wens van iedereen om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. En nu er juridische duiding is van het hoogste rechtsorgaan: nagenoeg onmogelijk! In overleg tussen rijk en gemeenten zal dat het echte onderwerp van gesprek moeten zijn.

 

Dat gemeenten op andere zorgtaken gelden overhouden, verdient eveneens goede en genuanceerde analyses. Want ik herken dat hervormingen (en de hiermee gepaard gaande investeringen) nog vrijwel overal opgepakt moeten worden en ik herken dat de door het rijk aangeleverde cliëntgegevens  onvolledig en incompleet waren en dat administraties als gevolg van de onverantwoord snelle doorvoering van de zorgveranderingen niet overal op orde zijn. Laten we daar goed en zorgvuldig naar kijken om met elkaar een fair beeld te krijgen over taken, budgetten, mogelijkheden en onmogelijkheden.

 

Stoppen dus met paniekvoetbal, intrekken die 'risico-regelreflex' AMvB, aan tafel om het échte gesprek te voeren over consistent beleid en faire randvoorwaarden en dan met elkaar de mouwen opstropen en op zijn Nederlands ten aanval. Voor goede huishoudelijke hulp! Dan worden rijk, gemeenten, thuishulpen en cliënten weer winnaars.

 

Thomas Gelissen, wethouder Zorg in Brunssum

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Wim Peters (Landelijk juridisch adviseur Wmo) op
Alle gemeenten die "de fout" zijn ingegaan hebben even niet gekeken hoe het nu precies allemaal zit. Dat de hh uit de Wmo, algemeen gebruikelijk en als algemene voorziening in de zin van: u zoekt het maar uit, niet kon was in juli 2014 al bekend. Datr betekent: een gemeente die een onterecht maatregel heeft genomen moet dat terugdraaien de de wet gaan uitvoeren? En de bezuinigingen? Die zijn goed haalbaar via mogelijke maatregelen, op zowel hh als op begeleiding!