of 59045 LinkedIn

Een nieuwe mindset

Elisa Jolink Reageer

- ‘Mag ik van jou in de categorie Mantelzorg de buurvrouw van drie huizen verderop?’

- ‘Die heb ik niet. Ik dacht trouwens dat de buurvrouw van drie huizen verderop bij de categorie Vrijwilligers hoorde en niet bij de Mantelzorgers.’

 - ‘Mag ik van jou in de categorie Afgeschafte Voorzieningen Cluster 3 de toiletverhoger? De scootmobiel , kousenhulp en schoonmaak heb ik al.’

- ‘Oke. Maar mag ik dan van jou van de categorie Nieuwe Mogelijkheden de wandeltiener? Ik heb hier namelijk ook al crowdfunding en De Skype dominee.’

De veranderingen in de Wmo vragen om een nieuwe mindset. Van burgers, van gemeenten, van zorgaanbieders. Jarenlang was aanbodgerichtheid heel normaal. De thuiszorg maakte een Productenboek, waarin alle diensten beschreven stonden. Vervolgens werden door gemeente, zorgkantoor en zorgaanbieder afspraken gemaakt en er kwam een som geld. Effectmeting en financiële verantwoording waren, ten opzichte van hoe het nu geregeld is, niet bepaald specifiek. Daarna kwam een verschuiving in de richting van de meer vraaggerichte zorg. Maar tegenwoordig gaan we nog een stap verder: niet wij als professionals brengen de vraag in beeld, we moeten ons laten leiden door de vraagsteller in ‘hoe organiseren we de zorg’.

 

Een nieuwe mindset. Gebruikmaken van nieuwe mogelijkheden en uitdagingen. Wij, deelnemers aan een Expertisetafel over de inrichting van de Wmo 2015, zijn het er over eens dat je als organisatie een heldere visie voor ogen moet hebben. Ons ‘waartoe zijn we hier op aard’ moet het leidende principe blijven. Bezuinigen kan bijvoorbeeld geen doel op zich zijn. Waarschijnlijk moet je het de komende jaren met minder middelen stellen, maar je visie op wat je doet, moet overeind blijven. Het primaire streven is voor ons allen, zo concluderen we, het zo goed mogelijk organiseren van zorg en ondersteuning. De randvoorwaarden waarbinnen we dat doen, kunnen we voor een deel beïnvloeden. En voor een deel hebben we er simpelweg mee te dealen.

 

Nieuwe mogelijkheden en uitdagingen dus. Ik noem er een aantal. 

  • Meer inzet van innovatieve – en kostenbesparende- ideeën uit de techniek (Domotica, of, heel simpel: soms kan een robotstofzuiger een prima oplossing zijn).
  • Iedereen kent wel voorbeelden waarin financiële prikkels een impuls tot vernieuwing hebben gegeven, tot echt anders inrichten van bedrijfsvoering. Het kan dus prima positief uitpakken. We moeten niet in probleemdenken blijven hangen.
  • Intramurale instellingen kunnen voorkomen dat ze achterop raken als ze minder navelstaren en zich meer naar buiten gericht opstellen.
  • Effectieve communicatie met zorgvragers is essentieel. Zowel door een cliëntenraad vroegtijdig te betrekken, alsook door op tijd een voorlichtingscampagne– inclusief nieuwe media- voor cliënten en hun omgeving te organiseren.
  • Het nieuwestijl vrijwilligerswerk biedt mogelijkheden: veel twintigers willen best iets doen waar ze goed in zijn, wij vergeten alleen om ze actief te benaderen. Ook past kortdurendheid en flexibiliteit goed in het vrijwilligerswerk anno nu.
  • De uitdaging die bemoei-reductie heet! Het is niet aan ons om te bepalen hoe de zorgvrager of cliënt moet leven. Zolang er geen sprake is van gevaar of overlast, ligt de regie echt bij de cliënt.
  • Houd het klein en simpel. Ga niet alles juridiseren. 

Ja en daar duikt hij weer op: een stevige visie met een concrete doorvertaling naar de uitvoering mag niet ontbreken. ‘Statements zorgen voor helderheid’. Toch houden gemeenten het vaak vaag. Ook hier kunnen ketenpartners en burgers een steentje bijdragen, door bijvoorbeeld vanuit cliëntenparticipatie vragen te stellen en mee te adviseren bij de ontwikkeling van beleid.

 

Vragen hadden wij tijdens de bijeenkomst ook nog volop. Waarom slagen we er niet in om aan de voorkant (in de preventieve sfeer) succesvoller te opereren en waarom wordt pas opgeschaald als het mis gaat? Waarom is de informatie- en dataoverdracht zo complex en niet gestroomlijnd? Waarom is de digitalisering nog niet overal op peil? Waarom plakken we definities op mensen bijvoorbeeld om ze wel of niet aan te kunnen duiden als mantelzorger?

 

De oplossingen die wij, deelnemers aan deze Expertisetafel, zien, hebben te maken met actiegerichtheid. Geen geneuzel, niet eindeloos vergaderen en geen dichtgetimmerde verordeningen. Sterker nog: waarom is overal een indicatie voor nodig? Wat wij nuttig en nodig vinden is mouwen opstropen en aan de slag. Ketensamenwerking vanuit vertrouwen en tot slot ruimte en creativiteit om in te spelen op de actuele veranderingen die onze hele maatschappij raken.

Elisa Jolink  
Auteur is manager en adviseur voor de overheid en zorgsector

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.