Verschillende gemeenten kiezen voor 'grote stappen, snel thuis' door het consultatiebureau, de GGD en/of andere jeugdkernpartners gezamenlijk te huisvesten. De kroon op het werk is dan het spijkeren van een bord 'Centrum voor Jeugd en Gezin' op de deur en aan de plicht een CJG te hebben is voldaan. Maar dit is niet voldoende om de huidige opvoed- en opgroeiondersteuning te verbinden, te verbeteren en te versterken.

Om het doel te bereiken is heel wat meer nodig. De Jeugdsector is een complexe sector met als belangrijkste uitdaging de samenwerking tussen de enorme hoeveelheid partijen goed te laten verlopen rondom het kind en zijn ouders. Naar onze mening ligt de basis voor een goed functionerend Centrum voor Jeugd en Gezin bij het ontwikkelen van duidelijke, gezamenlijke doelstellingen door de CJG-partners onder strakke regie van de gemeente. Alleen als de gemeente en de CJG-partners gezamenlijk helder hebben geformuleerd wat zij nu eigenlijk willen bereiken op het gebied van het Jeugdbeleid en wat het Centrum voor Jeugd en Gezin moet bereiken, staat er een stevig fundament om op verder te bouwen.

Als de gezamenlijke doelen duidelijk zijn, is een volgende logische stap het afspreken en vastleggen van wat ieders taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn in het Centrum voor Jeugd en Gezin. Wie doet nu eigenlijk wat? Wie brengt welke kennis en kunde in? Wie heeft de zorgcoördinatie als er meerdere partijen betrokken zijn? Tijdens deze stap wordt het voor partijen echt concreet en komt het voor professionals opeens echt dichtbij.

Daarna kan de echte inrichting beginnen. Dit betreft een vertaling van de doelstellingen en taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden in concrete werkprocessen, benodigde middelen en menskracht. De inrichting kan relatief eenvoudig, als de doelstellingen en taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden voldoende zijn uitgekauwd en richtinggevend zijn. 

In de praktijk zien wij dat de resultaten beter worden als de CJG-partners ervoor kiezen hun professionals gezamenlijk op te leiden en te trainen in de nieuwe werkwijzen. Ook dragen gezamenlijke casusbesprekingen bij aan goede zorg voor kinderen en ouders. Daarnaast is ondersteuning en betrokkenheid van het management van groot belang. Net als druk vanuit de politiek, gemeentelijk en provinciaal, om de samenwerking te laten slagen.

Onze ervaring leert dat dit soort processen tijd kosten. Tijd om elkaars standpunten te leren kennen, tijd om elkaar en elkaars beelden echt te begrijpen en tijd om nader tot elkaar te komen. Pas dan ontstaat er vertrouwen tussen partijen en voelen partijen druk om de samenwerking te laten slagen.

Tot nu toe hebben gemeenten onvoldoende tijd gehad en wellicht de beschikbare tijd ook onvoldoende benut om goede voorbeelden te kunnen laten zien. Daarom roepen wij gemeenten op hun taak aangaande het Centrum voor Jeugd en Gezin serieus aan te pakken en te beginnen bij het begin. Alleen op een stevig en solide fundament kan een Centrum voor Jeugd en Gezin voldoende floreren.

Karina Kuperus en Femke van der Heu
zijn respectievelijk Director en Manager bij Deloitte Consulting