of 59054 LinkedIn

Vorm van beschaving

Honderd jaar geleden woedde de Eerste Wereldoorlog. Niet in Nederland, wij hadden besloten neutraal te blijven. Hoe alles verwoestend de oorlog was in België wordt me pas echt duidelijk bij een bezoek aan West-Vlaanderen. 

Tuurlijk, ik wist wel van loopgraven, chloorgas-aanvallen en honderdduizenden doden. In en om de omgeving van Ieper stond na vier jaar strijd geen steen meer op de andere: dorpen en steden waren veranderd in rokende puinhopen. Maar wat me het diepst raakt, zijn de bewegende beelden in het In Flanders Museum in Ieper van vluchtende mensen. Met handkarren, hondenkarren, door ossen getrokken platte wagens en verder alles wat wielen had, zochten honderden, duizenden bepakte en bezakte mannen, vrouwen en kinderen een veilig heenkomen over de grens. Af en toe vangt de camera de blik van een vluchtende moeder met in haar ene hand een tas en in de andere een kind. Die donkere ogen kijken dwars door de lens heen en brengen de oorlog van honderd jaar geleden opeens heel dichtbij. Die vluchtelinge van het oorlogsgeweld van toen, wordt opeens je oma met jou aan het handje. Wat moet ze achterlaten? Wat gaat er door haar heen? Waar gaat de reis naar toe? Op zeker is dat maar één ding: weg van het geweld en een wisse dood.

Gelukkig voor de meeste ontheemde Belgen gaan de buurgrenzen open en vinden ze een veilig heenkomen in Engeland, Frankrijk en Nederland. In ons land strijken ze met name neer in Zeeland, Brabant en Limburg. Veel mensen nemen een vluchteling in huis. En ja, er is ook gemor over profiteurs die zich onder de vluchtelingen zouden bevinden. En dat ons landje van zes miljoen inwoners de stroom onmogelijk aan kan. Het is koningin Wilhelmina die partij kiest. In de troonrede spreekt zij uit dat alle vluchtelingen met open armen zullen worden ontvangen. Liefst één miljoen Belgen krijgen in 1914 uiteindelijk onvoorwaardelijke toelating. Dat zijn nauwelijks voor te stellen hoeveelheden, te vermenigvuldigen met dubbel zo veel ellende en persoonlijk drama. Het is zoveel dat het je niet raakt. Het is die ene blik die de verre oorlog dichtbij brengt. Opeens is gister vandaag. En is de vluchteling van gister die van vandaag.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Sybren Singelsma (Historicus) op
NL heeft de rekening inderdaad gestuurd omdat dat zo geregld was in een internationaal verdrag uit 1907. Waqaschijnlijk heeft die zekerheid de rekening te kunnen sturen bijgedragen tot de goede opvang. ER dient bij te worden verteld dat die rekening integraal betaald is door Belgie.
Door Vlaanderen (kantonnier) op
Naar ik meen heeft Nederland later voor de opvang van Belgische vluchtelingen aan Belgie een rekening gestuurd.
Door Jhr. Van Avezathe en Zottegem (vrolijke en kritische burger) op
Beste Hans Bekkers,
We hebben in ieder geval een gemeenschappelijke interesse, namelijk de WO-1. Ik heb zelf Vlaamse wortels en ik verblijf vanwege mijn huidige partner weer deels in West-Vlaanderen. Overal word je daar nog geconfronteerd aan die oorlog door de vele monumenten en tentoonstellingen. Vanwege het protestantse geloof (vrijzinnig protestanten) leefde mijn familie destijds al grotendeels op Nederlands grondgebied rondom Sluis en Aardenburg. Zij zijn actief geweest in hulp en smokkel van goederen voor de Vlamingen die het slechter troffen in hun moederland. Bij Aardenburg en Sluis is nog sprake van een stukje Vlaams Nederland, al wonen er nog maar weinig mensen in dit krimpgebied à la lettre. Mijn overgrootvader maakte gevechtsklompen voor de Belgische soldaten in de loopgraven. Vanwege 'De Muur' met dubbele lijnen met 1200 volt was smokkel en hulpverlening een heel gevaarlijke operatie, vergelijkbaar met de Berlijnse Muur. Burgers die door de Duitse bezetters België mochten verlaten werden zeker in dit deel van Nederland liefdevol en als volksgenoot opgevangen.
Mijn overgrootvader werd later in Nederland veroordeeld wegens het schenden van de Nederlandse neutraliteit, maar de ernstige grensconflicten over de doorvaart in de Wester-Schelde en de agressieve, Belgische claim op delen van Nederland, is zijn straf nooit geëffectueerd. Hij heeft na 1920 nooit meer een oproep ontvangen, evenals andere streekgenoten. Dat was toen de mooie kant van Nederland, dat bureaucraten ook konden vergeten en vergeven waar mensen juist vanuit het hart hadden gehandeld. Een document verdween gewoon zomaar....

-----------------------------------------------------------

Zulke vormen van 'letterlijke burenhulp' voor mensen in levensgevaar mag je ethisch gezien nooit koppelen aan de huidige situatie in Syrië. Libanon en Jordanië tonen daar wel hun humane karakter, de overige Arabische landen en moslimsorganisaties in andere landen tonen vooral hun onverschilligheid en proberen over de rug van de slachtoffers zelfs hun macht nog te versterken tot regelrechte steun aan de IS-barbaren aan toe.


Door Wiet ten Doeschate (directeur ixad vormgeving - communicatie - marketing) op
Excuses voor automatische tekstcorrectie:
gesneuvelde soldaten en Bekkers i.p.v. Lekkers
Door Wiet ten Doeschate (directeur ixad vormgeving - communicatie - marketing) op
Zonder de strekking van het verhaal te willen bekritiseren even een paar kanttekeningen. Nederland is niet buiten de oorlog gebleven omdat wij hadden besloten neutraal te blijven. Wij zijn niet aangevallen. België en Luxemburg hadden zich ook neutraal verklaard, maar hadden minder geluk. Ze werden door de Duitse legers overrompeld. Overigens zou ook Nederland in oorlog moeten zijn gekomen met Duitsland, want de Duitse legers hebben ten zuiden van Eijsden wel degelijk het Nederlands grondgebied geschonden. Het was maar een klein stukje en het land, en ook de miljoen Belgische vluchtelingen zijn waarschijnlijk veel ellende bespaard gebleven door het niet rechtlijnig reageren op de schending van het grondgebied.
Nog een opmerking. Lekkers praat over honderdduizenden doden. Het totaal aantal gesneuvelden soldaten, niet alleen in Vlaanderen, bedroeg 9.448.000.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Er zijn ook wel verschillen tussen toen en nu. Toen waren de omstandigheden waaronder mensen werden opgevangen bepaald minder comfortabel. Er waren vermoedelijk nog geen criminele reisorganisaties die voorspiegelden dat je in Duitsland (en Nederland) een gratis huis en een inkomen van de overheid krijgt. De Belgen vluchten in principe naar hun buurlanden (Frankrijk, Engeland en Nederland), zoals columnist aangeeft. Het blijven uiteraard afschuwelijk problemen waarvoor geen oplossing denkbaar lijkt, behalve misschien dat columnisten een vluchteling in huis nemen.