De overlast van wietrokers en wietkopers beperkt zich tot een select groepje gemeenten aan de zuidgrens van Nederland, en een enkele gemeente aan de Duitse grens. Voor die gemeenten moet er een oplossing komen, want hun problemen zijn reëel. Maar coffeeshops vormen geen probleem voor héél Nederland.

De overgrote meerderheid van gemeenten met coffeeshops, meldt dat ze amper met overlast kampen. Overal blijken goede afspraken gemaakt met coffeeshophouders, de handhaving is goed gereguleerd en er wordt ook daadwerkelijk opgetreden tegen misstanden en overtredingen. Veel burgemeesters melden dat ze veel meer last hebben van - bijvoorbeeld - alcoholgerelateerd gedrag. Op de een of andere manier wordt dat echter niet geagendeerd als maatschappelijk probleem.

De burgemeesters is ook gevraagd naar hun voorkeur ten aanzien van de te volgen koers. Gelet op de afwezigheid van overlast is de uitkomst niet eens zo heel verrassend: de burgemeesters hebben niet zozeer last van de coffeeshops, ze hebben last van de dubbelzinnigheid in het beleid. De meerderheid van burgemeesters vindt vooral dat de discrepantie rond de voordeur-achterdeurproblematiek opgelost dient te worden. Gebruik van wiet wordt gedoogd, aanvoer en teelt echter niet. Dat moet veranderen, vinden 54 van de 88 burgemeesters die zich hebben uitgesproken tegenover Binnenlands Bestuur.

Breed leeft echter ook het besef dat er alleen iets kan veranderen op nationaal en zelfs Europees niveau. Dat gegeven is al tijden bekend, maar er gebeurt niets mee. ‘Internationale verdragen’ worden telkenmale vanuit Den Haag aangedragen als dooddoener - als argument om maar niets te doen. Burgemeesters als Leers van Maastricht klagen terecht dat de bal nu te veel op het bordje van de gemeenten ligt.

De meeste burgemeesters willen dat er beweging in de impasse komt, maar ze kunnen het zelf niet bewerkstelligen. Het kabinet zal vroeg of laat toch een keer aan de bak moeten en de blik over de grenzen richten.

Volgens de Rotterdamse burgemeester Opstelten moet een wiettop niet in Almere plaatsvinden, maar bij de Verenigde Naties in New York. Hij bedoelde het cynisch - maar in zekere zin heeft hij volkomen gelijk. Het wordt tijd dat de Nederlandse regering met een heldere boodschap de boer op gaat.

Sjors van Beek