of 59045 LinkedIn

Tip 57: Maak slim gebruik van PGB op maat

In een vervolg op mijn boek “Hoe overleef je als gemeente de transitie jeugdzorg: 55 tips voor deskundig opdrachtgeverschap* besteed ik de komende tijd aandacht aan een aantal extra tips vooral gericht op de vraag wat gemeenten de komende paar maanden nog aan “damage control” kunnen doen, gezien de korte tijd die hen nog rest om goed beslagen ten ijs te komen.

Tip 57 heeft betrekking op het slim gebruik maken van een Persoonsgebonden Budget op maat. Daarvoor is het ten eerste van groot belang dat gemeenten een einde maken aan het bureaucratisme van het huidige PGB stelsel. Ik schreef er onlangs nog een column over (Zorgkantoor Kafkasuïstiek). Ook gemeenten zullen niet kunnen ontkomen aan eigen PGB regelgeving. Maar zolang ze er voor zorgen dat er een hardheidsclausule in zit (de mogelijkheid om uitzonderingen op de regel te maken), en ze ook daadwerkelijk durven te kiezen voor maatwerk (lees tip 52 er nog eens op na) vormen Persoonsgebonden Budgetten een waardevol onderdeel van de inhoudelijke transformatie van de jeugdhulp die met de transitie als hefboom zijn beslag moet krijgen.

 

De reden waarom ik deze tip plaats in de context van “damage control” is de terechte zorg van veel ouders die nu nog een PGB hebben. Die PGB’s gaan in de loop van 2015 aflopen en niet duidelijk is wat er daarna gaat gebeuren. Er is een groot risico op ongelukken, maar er liggen ook aanzienlijke kansen voor gemeenten om op dit punt de transitie goed te laten verlopen, inclusief het realiseren van forse besparingen dan wel het voorkomen van grote kostenstijging. Natuurlijk is de PGB-systematiek door de huidige vormgeving zeer fraudegevoelig gebleken. Maar dat is vrij simpel en efficiënt aan te pakken door de financiële administratie via bijvoorbeeld de Sociale Verzekeringsbank te laten verlopen en een PGB alleen nog toe te kennen aan van te voren goed gescreende ouders, bewindvoerders of bijvoorbeeld de toekomstige gecertificeerde instellingen die de PGB namens ouders of jongeren kunnen beheren.

 

We weten uit ervaring dat terecht toegekende PGB’s aan integer werkende ouders in het algemeen vele malen goedkoper zijn dan de alternatieve zorg in natura die anders zou moeten worden geleverd. Dat komt door de combinatie van eigen regie en daarmee ook inzet van eigen kracht van ouders en het sociale netwerk met de mogelijkheden die PGB’s bieden om echt maatwerk te leveren. Omdat het bij PGB’s meestal om kinderen met zeer zware problematiek gaat en dus om relatief dure zorg, is het voor gemeenten ook financieel van groot belang om een goed werkend PGB-systeem vorm te geven.

 

Ik heb de afgelopen tijd veel opvoedkundig prima vaardige ouders leren kennen van kinderen met zeer complexe problematiek. Problematiek waarvoor na een vaak lange martelgang door de reguliere jeugdzorg en jeugdGGZ geen oplossing werd gevonden. De situatie van veel van die zeer kwetsbare kinderen verslechterde vaak dramatisch en dreef deze ouders tot wanhoop. Totdat ze met behulp van een PGB het heft in eigen handen konden nemen. Er zijn vele prachtige voorbeelden hoe deze ouders met relatief goedkoop maatwerk en ongelooflijk veel eigen inzet, alsnog tot werkbare oplossingen zijn gekomen, waarbij hun kinderen zienderogen opknapten.

 

In veel gevallen koos (een van de) ouders ervoor om zijn/haar baan op te zeggen, een deel van de zorg zelf op zich te nemen en zichzelf daar ook een vergoeding voor betalen uit de PGB. Altijd in overleg met en in overeenstemming met betrokken professionals die ook van mening waren dat dit de beste oplossing was voor het kind. Veel van die ouders maken zich nu zorgen dat deze mogelijkheid straks komt te vervallen. Dat ouders gezien zullen worden als

mantelzorgers die niet voor vergoeding uit de PGB in aanmerking komen. Met overigens als gevolg dat deze kinderen in veel duurdere zorg in natura terecht komen. Waarvan het dan nog maar weer de vraag is of de gemeente in kwestie dit gespecialiseerde zorgaanbod wel gecontracteerd heeft. Het mooie van een PGB is ook dat ouders er veel flexibeler zorg voor kunnen inkopen die de gemeente niet heeft ingekocht. Wie nu denkt dat het van de gekke is dat ouders zichzelf uit een PGB laten betalen, terwijl dit toch gewoon als mantelzorg zou moeten worden beschouwd verwijs ik naar bijgaand verhaal. Lees het en oordeel zelf.

 

https://sites.google.com/site/ouderszhz/blogs/pgb-dereddingvanonsgezin

 

Kortom, gemeenten zouden er verstandig aan doen om alle huidige PGB-cliënten snel te benaderen om met hun in overleg te gaan over de beste manier waarop de zorg voor hun kwetsbare kinderen in 2015 kan worden voortgezet. De “PGB-ouders” die ik heb leren kennen waren stuk voor stuk mensen die op indrukwekkende en integere wijze alles uit de kast halen voor kun kinderen en daarmee ook nog eens voor de samenleving hoge kosten besparen. Ik heb deze ouders ook leren kennen als door schade en schande wijs geworden super experts die gemeenten ook graag van dienst zijn als jeugdhulpadviseur in buitengewone dienst. Gemeenten, maak die ouders snel tot bondgenoot en de transitie zal er weer een stukje beter door gaan verlopen.

 

Erik Gerritsen
Meer columns van Erik Gerritsen leest u hier.

* voor slechts 12,50 euro te bestellen bij communicatie@jbra.nl

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Erik Gerritsen (Auteur van deze column) op
Beste hr/mevr van Geenen in antwoord op uw vraag, het niet beschikbaar zijn van passende zorg in natura kan een oorzaak zijn van tekortschietend inkoopbeleid, maar ook van perverse financiering die creëren van flexibel maatwerk ontmoedigt. Overigens zouden gemeenten er goed aan doen te leren van deze fouten en te voorkomen dat ze er nog nieuwe fouten aan toevoegen zoals nu op veel plekken dreigt te gebeuren met contraproductieve vormen van veel te instrumentele aanbesteding.
Door Van Geenen (ambtenaar) op
Zeer leerzaam en goed verhaal. Het is boeiend en merkwaardig dat veel ouders uiteindelijk pas met een PGB tot de beste en goedkoopste maatwerkoplossing komen, en dit niet lukt met jeugdzorg-in-natura. Zou dat (ook) liggen aan de inkoop-methoden waarmee jeugdzorg wordt gefinancierd? Ik ben benieuwd naar antwoorden op deze laatste vraag.
Door Brecht Sies (Adviseur) op
Beste Erik,

Zelf adviseer ik gemeente om in de verordening de mogelijkheid op te nemen om mantelzorg te vergoeden. Dit is mogelijke binnen de WMO en jeugdwet. Op die manier kan je als gemeente precies dat stimuleren wat nodig. De eigen kracht versterken met een financiële impuls.
Door Lieke Paulussen (mantelzorger en ZZP'er) op
Hartelijk dank Eric Gerritsen, voor dit heldere en positieve betoog. PGB betekent voor veel mensen (niet alleen voor kinderen, maar zeker ook voor volwassenen met een beperking) de mogelijkheid tot daadwerkelijke zorg op maat. Ik hoop dat je pleidooi veel navolging krijgt.
Door mechtild rietveld op
Erik,
Een heel goed en mooi betoog. Helemaal eens. Ouders zijn de meest bevlogen regisseurs van hun eigen (zorg)gezin. Ze moeten lijden vanwege opgehypte verhalen in de media over die enkele 'fraudeur', maar wij weten dat de meeste mensen/ouders/kinderen van ouderen gewoon integer en betrouwbaar en het meest betrokken zijn. Ik hoop dat we gemeenten kunnen overtuigen dat ouders het beste zelf moeten kunnen kiezen voor hun zorg. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, maar daar moet je je proces niet op inrichten; dat wordt anders weer een veel te duur proces!
Gemeenten en zorgaanbieders zijn nu verwikkeld in een krankzinnig makend offerte- en inkoopproces volgens zelfs de aanbestedingsregels van de EU en de Aanbestedingswet. Regels die gericht zijn op aanbestedingen in bv. de bouw! Een inkoopproces vol mooie woorden en voornemens maar diep diep bureaucratisch in de uitvoering. Een proces waarin wordt voortgegaan op de weg van versnippering van zorgsoorten en kokers in de hoop dat die kokers (ooit) gaan samenwerken: 'staat in het contract', zeggen de ambtelijke c.q. (duur) ingehuurde inkopers dapper. Waar wederom voor de mensen wordt gedacht in plaats van dat die mensen zelf regie krijgen en mogen kiezen. Zodadelijk krijgen gezinnen allerlei 'regisseurs' over zich heen en hebben zelf niets meer in te brengen. Keukentafelgesprekken zullen dat niet verhelpen, dat worden waarschijnlijk vinkjes op een procedurelijstje? Maar goed, misschien gaat het de goeie kant op en komt het goed! Dat ligt heel erg aan de individule mensen die in gesprek gaan met de gezinnen. Welk stelsel je ook verzint, het gaat om maatwerk en om professionals en vrijwilligers die niet bevoogden maar meedenken met gezinnen en hen steunen in hun eigen persoonlijke regie. Misschien dat de ruimte die de Jeugdwet geeft voor PGB's heel goed door de inwoners van gemeenten gebruikt gaat worden. Dan kunnen de gemeenten al die dure overleg- en coördinatie-mechanismen weer afschaffen. Dan geven ze hun inwoners echt het vertrouwen en de kracht om te 'participeren'.