of 59054 LinkedIn

Hulpverlening rond vechtscheidingen moet indringender

Rotterdam gaat een ‘apk’ inzetten bij scheidingen om te voorkomen dat een scheiding uitmondt in een vechtscheiding. Een mooi en noodzakelijk initiatief, omdat ik twijfel of de hulpverlening die wordt ingezet om kinderen in complexe scheidingsconflicten te ondersteunen, wel effectief genoeg is. 

Steeds vaker hoor ik van medewerkers dat ze onderdeel worden van de strijd. Dat ze door ouders worden geschoffeerd of bedreigd. Vechthulpverlening wordt zo steeds meer onderdeel van het probleem. Met het kind als de grote verliezer.
 

Een ingewikkeld scheidingsproces, een vechtscheiding, komt ergens uit voort. Een vechtscheiding wordt vaak voorafgegaan door een vechtrelatie. Een relatie waarin kinderen leren dat ongegeneerd ruziemaken de normale omgangsvorm is. Dat is niet het warme, veilige nest wat ouders voor ogen hadden aan het begin van de relatie. Ouders zouden zich moeten schamen dat ze zo met zichzelf bezig zijn. Vaak escaleert de situatie zo dat ze totaal niet meer bezig zijn met de opvoedersrol. Het vechten, het gelijk halen, wordt de norm.

De psychiater Gordon Livingston verwoordt het in zijn boek ‘Gewoon blijven dansen’ heel mooi:
“Een mislukt huwelijk is als een slechte maaltijd: te weinig van wat we willen en te veel van waaraan we een hekel hebben. Dan volgt de bittere scheiding, waarbij mensen worden ingehuurd om een juridische strijd uit te vechten die niemand wint…Dat er in dit hele pijnlijke proces niet veel geleerd wordt, blijkt uit het feit dat tweede huwelijken een hogere kans van mislukken hebben dan eerste.”
 

Ervaring uit de praktijk leert dat kostbare hulpverlening die we nu massaal inzetten, langzaamaan onderdeel wordt van het gevecht. Het gaat steeds meer om de rapportages, om het juridische gedeelte. Vreemd is dat de hulpverlening ter verantwoording wordt geroepen omdat er hardop wordt afgevraagd of ze wel onpartijdig zijn, terwijl dat waar het om gaat: de jeugdhulp die we het kind willen bieden, juist in de knel komt. Dit leidt in sommige gevallen tot oeverloze discussies met ouders of zelfs tot bedreigende situaties. Dat is naar mijn idee te voorkomen door eerder en anders in te grijpen.
 

Ik denk dan ook dat de hulpverlening effectiever kan. Het mag naar mijn mening veel indringender. We laten ons in de zorg vaak nog teveel leiden door de reddersgeest. Terwijl we het lef moeten hebben om nog meer de confrontatie aan te gaan met ouders. Alleen dan stellen we het kind echt centraal. Dat betekent: een strengere selectie en een individuele training van ouders, voordat ze het traject ingaan.
 

Confronteer ouders door hardop te vragen: denk jij dat je jouw opgekropte frustraties een plek kan geven? Durf jij de andere ouder te vergeven? Durf je in de spiegel te kijken, en te werken aan jouw aandeel in de situatie en gecoacht te worden? Dan gaan we met jou het traject aan. Zo niet, dan is het de vraag of het zinvol is en wordt het een kwetsbare en kostbare zaak. Maar dat betekent dan ook dat we als hulpverleners en jeugdhulporganisaties, eerder de Raad voor de Kinderbescherming inschakelen. Omdat die complexe situatie waarin ouders zich bevinden, gewoonweg te schadelijk is voor de ontwikkeling van kinderen.

Hans de Prie
Meer columns van Hans du Prie leest u hier

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bert op
Door Ells: "De professionals staan erbij en kijken ernaar."
Gelukkig zijn er ook gemeenten en regio's die professionals hebben overgenomen die alle ruimte krijgen voor nog verdere specialisatie en tegelijk ruimte krijgen voor het scholen, trainen en coachen van collega's in complexe zaken. Hier staat niemand meer met zijn/haar rug tegen de muur, maar kan, zo nodig, de kennis, kunde en ervaring snel naast zich hebben.
Door Elles (Ervaringswerker/Herstelcoach) op
Bestudeer eerst maar eens persoonlijkheidsproblematieken in relatie tot hoog-conflictscheidingen. Er is een groot gedeelte in dit proces waarbij er maar 1 vecht en de welwillende ouder (en erger nog: de kinderen) wordt meegezogen in heel dit proces. De professionals staan erbij en kijken ernaar. Kennis hierover ontbreekt. Zo staan er een hoop ouders met kinderen met rug tegen de muur. Alleen. Onmachtig. Aan de kant gezet door iedereen. Denk maar eens in hoe dat voelt. En er ontstaat meervoudige problematiek. Het systeem mist aan alle kanten de kern van het probleem. Ook bij complexe scheidingen zonder persoonlijkheidsproblematiek overigens. Symptomen oplossen helpt niet, oplossing bij de bron zodat meervoudige problemen niet kunnen ontstaan zoals schuld, geen arbeid en ik denk hierbij aan het woord emancipatie, ouderverstoting, gezondheidsproblemen, studieproblemen bij kinderen en ga zo maar door. Ik durf het scherper te stellen: het systeem helpt mee aan dit groter wordende probleem en aan mishandeling. Kom maar eens een poosje over mijn bevindingen met deze doelgroep praten. Dan opnieuw een krachtig artikel schrijven!
Door Elles (Ervaringswerker/Herstelcoach) op
De schrijver van het stuk heeft duidelijk geen kennis en inzicht in hoog-conflictscheidingen. Dit proces ligt zoveel complexer dan dat het er zo aan de buitenkant uitziet. Het woord 'vechten' mag in de meeste gevallen in de prullenbak. Verder helpt het systeem ..dus ook hulpverlening/familierecht mee om het vuurtje op te stoken. Dit artikel is zó kort door de bocht..
Door Bert op
Door Gideon de Haan: "Echtscheidingen horen niet thuis in de hulpverlening."
Zonder kinderen klopt het, maar met kinderen wel degelijk in de hulpverlening.
Advocaten en bemiddelaars bemiddelen tussen de ouders en het juridische kind.
Het kind zelf staat meestal alleen tussen de partijen, omdat de meeste advocaten en bemiddelaars juridisch, materieel en financieel kijken, maar geen inzicht hebben in het kind en niet de kennis en kunde hebben om met het kind, een serieus, op het niveau van het kind "volwassen" behulpzaam en begrijpelijke gesprekken mee te voeren, laat staan begrijpen wat de hulpvraag eigenlijk is van het kind.
Dit is ze niet kwalijk te nemen, maar zij hebben geen ervaring met spreken met kinderen op vele niveaus en de communicatie van kinderen een met verschillende leeftijden van 0 tot en met 18 jaar.
In de professionele hulpverlening staat de hulpverlener voor en bij het kind, dit staat voorop.
Dan komt de confronterende bemiddeling en overleg met de ouders, 1 gesprek apart en daarna altijd aan één tafel, met voorlichting, educatie en een strakke procesbegeleiding door adequaat geschoolde jeugdprofessional als basis met uitsluitend de blik op de toekomst. Het verleden blijft waar het is, hier is nooit meer uit te komen, als je dat wilt ga je maar naar de rechter voor dat kopje van oma of de drinkbeker van opa, het kind heeft hier geen enkel belang bij.
Alles voor het kind, dat wil uiteindelijk 85% van de ouders en dat lukt ook, blijkt uit de praktijk. 15% heeft meer eigen belangen en wil het uitvechten voor de rechter. Hier blijft de jeugdprofessional voor en bij het kind staan.
Door Jan Beerenhout (BABS) op
Ooit vergaderde een werkgroep ter herziening van 'de scheiding' in het familierecht, in Gebouw De Vereeniging 'in Utrecht. Cynisch, maar wel passend. Ik kwam daar tot het voorstel om bij Wet elk huwelijk na 12,50 jaar automatisch te laten eindigen. In elk 11e jaar krijgen de partners een briefje van de Ambtenaar der Burgerlijke Stand met de aanbeveling om , indien gewenst, wederom in persoon en gezamenlijk, te komen bijtekenen. Dat doe je als je elkaar in de ogen kijkend nog (veel) te bieden hebt, en dat doe je dus niet als HET over is. Als het paar het wel doet is het reden voor een feestje, als je het niet verder wil voort zetten, ga je fatsoenlijk, of via een mediator, uit elkaar. Geen advocaten, vechtscheidingen, enz. meer
Door Lb.Koppenol (onderst.omstandersblrijnmond-stop-passyndroom) op
ONvoorstelbaar. Dat dit soort afleidingvan het werkelijk ernstig tot zeer ernstig probleem te weten Familierecht Ned BV, wordt geaccepteerd. terwijl prima studies en adviezen er al aliggen sinds 1980 gedaan door vermaard onderzoeker kinderpsychiater Richard Gardner inzake passyndroom. Ga lezen en ned. wordt wakker en stop daders veelal vrouwen bij scheidingen van allerlei soort die die ernstige kindermishandeling omgangsfrustratie en vervreemding plegen. Geen gezag meer geven per automatisme aan borderliners met name NIET. Allang bekend. (Trimbos etc etc) Stop deze opzettellijke vadervervreemding en plegen van letterlijk misdrijf veelal 236 Strafrecht inzake kinderrechten en afstammingsrechten individu. Grof schandalig al jaren in dit land in stand gehouden door stelletje mensen die een kind beschouwen als de piano en medeobjecten. Kenmerkend voor ernstige geestesstoornissen ook. Drie procent loopt zo rond. Zonder behandeling waarbij zelfs rechters vaak het verdommen uit te zoeken toestandsbeeld betreffende personen-vrouwen meest....
Door Gideon de Haan MHD (coach/mediator bij overlegscheiden) op
Beste Hans,
Ik denk dat je het heel scherp ziet. Echtscheidingen horen niet thuis in de hulpverlening. Echtscheidingen vragen om (confronterende) bemiddeling en overleg, bij voorkeur altijd aan een tafel, met educatie en een strakke procesbegeleiding door adequaat geschoolde professionals als basis. De methode overlegscheiden is ontwikkeld voor dit doel. Binnen de overlegscheiding is het horen van en zorg dragen voor de wensen van kinderen standaard. Belangrijk is dat iedere vorm van achterkamertjesoverleg wordt voorkomen door alle gesprekken te laten plaatshebben aan een tafel onder strakke gespreksleiding van een coach/mediator met gedragswetensschappelijke achtergrond en bemiddelingsvaardigheden bij alle professionals. Deze methode bewijst zich al als duurzame werkwijze met bestendige convenanten en veel zorg voor kinderbelangen. Binnen de methode wordt ook een eerste aanzet gegeven voor nazorg en APK-afspraken voor in het jaar na de scheiding.
Veel vechtscheidingen starten immers pas in het jaar na de scheiding als ouders invulling moeten gaan geven aan de afspraken die ze maakten tijdens de scheiding.
Met vriendelijke groet, Gideon de Haan
Door E. Spakman (Programma Manager Elker Jeugd en Opvoedhulp en Compaiz) op
Ben het eens dat hulpverlening aan gezinnen in complexe scheidingen door specialisten uitgevoerd dient te worden. Met een reddingsgeest loop je als hulpverlener vast in deze problematiek. Wel is kennis van kinderen zeker van belang. Bij Elker in Groningen werken we met de methodiek Ouderschap Na Scheiding (onder voorbehoud opgenomen in de databank effectieve werkwijzen van het NJI). In 10 gesprekken, door professionals met minimaal 4 jaar ervaring met gezinnen en opgeleid in deze methodiek, lukt het toch om minimaal 2/3 van de ex echtparen weer te laten communiceren als collega-ouders. Samen weer het beste voor hun kind(eren)
Door Bert op
Hans du Prie:
"omdat ik twijfel of de hulpverlening die wordt ingezet om kinderen in complexe scheidingsconflicten te ondersteunen, wel effectief genoeg is. "
"Steeds vaker hoor ik van medewerkers dat ze onderdeel worden van de strijd."

Het is duidelijk dat deze medewerkers niet voorbereid, opgeleid dan wel bijgeschoold zijn voor deze specialistische problematiek. Dat is de medewerkers niet te verwijten, maar wel het management.
Zij moeten weten bij wat voor problematiek, welke valkuilen en welk specialisme is vereist.
Bij alle trainingen die met vechtscheidingen te maken hebben is les 1: hoe blijf ik buiten de strijd.

Uit de praktijk blijkt dat er heel goed buiten de strijd te blijven is en bij het allergrootste deel van de zaken positieve resultaten zijn te behalen, maar dan moet je wel weten wat de problematiek inhoud, hoe deze te tackelen is en hoe jij de spreekbuis en "beschermer" begeleider/coach van het kind kan zijn. Op het moment dat je voor het kind staat kun je nooit onderdeel van de strijd worden.
Dit vereist opleiding en ervaring, waar zijn al de mensen gebleven die hier al werkzaam waren, oh ja, die zijn door veel gemeenten niet overgenomen.
Nu moet het wiel weer uitgevonden worden, maar dat hoeft niet, stuur iedereen die met echtscheidingen te maken heeft naar een goede opleiding en je ziet direct resultaat.

Valkuil: generalisten zal het nooit lukken, je hebt specialisten nodig, niet iedereen kan alles weten, het vakgebied jeugdzorg is te ver geprofessionaliseerd om iedereen alles maar uit te laten voeren.
Opleidingen te volgen o.a. bij het RINO en de Interactie Academie. Basisopleidingen bestaan uit minstens 3 dagen.
En doe er gelijk een training communiceren met kinderen en spreken met ouders - niet gemotiveerd voor hulpverlening bij, duur 2 dagen en neem de tijd om alle aanbevolen literatuur door te nemen, duur 3 dagen.
Met je eigen eerdere opleiding en ervaring en deze trainingen ben je goed voorbereid op deze problematiek, blijkt uit de regiopraktijk waar deze specialisten wel overgenomen en bijgeschoold zij, en kun je veel bereiken wat ten goede komt aan het kind, wat voorop moet blijven staan.
Door Anita Kooper (Kinderen uit de knel therapeut) op
Ik kan in het bovenstaande ver met u mee gaan. In het belang van het kind is het belangrijk dat de ondersteunende therapeuten present zijn in nabijheid van het kind en de ouders wijzen op hun verantwoordelijkheid in ouderschap. Een essentieel onderdeel in de methodiek is dan ook dat de therapeuten de ouders noemen dat zij bijdragen aan psychische kindermishandeling van het kind. Ik zou deze blog dan ook gaarne lezen als een verlengstuk op 1 van uw eerder blogs, namelijk protocollen rondom verslaglegging en afspraken op privacy wetgeving. Ik denk dat het nuttig om in deze trajecten geen verslaglegging bij te houden. Een verslag is conflict versterkend. Een strijdende ouder kan niet vanuit een zelf-reflecterend perspectief een verslag lezen, zeker niet als dit verslag een functie heeft in een volgend juridisch proces. Daar ligt mijn inzien de angel, "het juridisch proces" nodigt uit tot positionering. Ik denk dat de hulpverlening buiten zijn deuren moet kijken naar samenwerking met advocaten en rechters, waarbij voor ieder discipline het uitgangspunt wordt "het kind uit de knel". Zelfs de minister en staatsecretaris moet zich afvragen of de wet op echtscheiding nuttig is. In ons naburige landen, zoals Duitsland, kan je pas scheiden na 1 jaar van samenwerking, "pas na het strijden kan je scheiden", want het klopt dat een vechtscheiding vaak volgt op een vechtrelatie. Ik vraag me oprecht af waar een kind beter mee om kan gaan. Een vechtrelatie waarbij beide ouders in zijn nabijheid zijn of een vechtscheiding, waarbij altijd 1 ouder in nabijheid is en 1 afwezig. Ook hier is het verhaal kiezen uit twee kwaden, dat begrijp ik goed, want uiteindelijk onderschrijf ik volmondig wat mijnheer du Prie noemt : Geen redderstaal voor ouders die zich een vechtscheiding denken te kunnen veroorloven, maar directieve confronterende taal op zelfreflectie op de verantwoordelijkheid in ouderschap is wat mij betreft de taal waar het kind recht op heeft. Ik denk dat de methodiek kinderen uit de knel daar het dichtst bij komt en samen met de wetgevers en bestuurders kan dit uitgroeien tot een goed product. Daar geloof ik in en wil u dan ook als bestuurder bedanken dat u dit onder de aandacht brengt.