of 58959 LinkedIn

Te hoge verwachtingen bij schuldhulp

Er wordt – ook door gemeenten - veel gevraagd van mensen met (dreigende) financiële problemen, aldus de WRR. Ze moeten erg veel informatie begrijpen en verwerken. Over financiële zaken, maar ook over rechten en plichten.

Overheden vragen te veel van mensen die in de financiële problemen komen. Schuldenaren snappen vaak de (ingewikkelde) regels niet en er wordt te weinig rekening gehouden met de psychologie van mensen. Het onbedoelde gevolg is dat schuldenaren soms gedwongen zijn nog meer schulden te maken.

Veel gevraagd
Dat staat in de Verkenning
Eigen schuld? Een gedragswetenschappelijk perspectief op problematische schulden van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Er wordt – ook door gemeenten - veel gevraagd van mensen met (dreigende) financiële problemen, aldus de WRR. Ze moeten erg veel informatie begrijpen en verwerken. Over financiële zaken, maar ook over rechten en plichten. 


15 bewijsstukken
Wie in aanmerking wil komen voor bijvoorbeeld kwijtschelding van gemeentelijke belastingen moet daarvoor soms 15 bewijsstukken overleggen. Bovendien gelden vaak strenge voorwaarden waaraan iemand moet voldoen om toegelaten te worden tot de schuldhulpverlening. Een nog niet afgeronde scheiding is soms een weigergrond, of een behandeling bij verslavingszorg, het hebben van een huis of een auto. Gemeenten wijzen bij voorbaat de mensen af van wie ze inschatten dat die het schuldhulptraject niet aankunnen. Ondanks dat haalt van de mensen die wel worden toegelaten ongeveer 30 procent niet met succes de eindstreep.’


2,5 miljoen laaggeletterden 

Problematische schulden ontstaan mede doordat de overheid te hoge verwachtingen heeft van de financiële zelfredzaamheid van burgers, aldus de WRR. Het aantal huishoudens dat zijn schulden redelijkerwijs niet meer kan afbetalen is de laatste jaren gestegen tot ruim boven de half miljoen. Nederland verwacht dat mensen zelfredzaam zijn, maar tegelijkertijd zijn er zo’n 2,5 miljoen laaggeletterden. Voor hen is een goed financieel beheer al snel te moeilijk.

 

Persoonlijkheid
Daarnaast speelt persoonlijkheid een belangrijke rol, zo blijkt uit deze Verkenning. Mensen met een vermijdend karakter en mensen met weinig zelfcontrole hebben een veel grotere kans op financiële problemen. Deze persoonlijkheidskenmerken zijn voor een deel erfelijk bepaald. Sommige mensen hebben dus ‘van nature’ meer kans op financiële problemen dan anderen. Daarnaast hebben stress en armoede een negatieve invloed. Omdat problematische schulden een bron van armoede en stress zijn, kan een neerwaartse spiraal ontstaan.

Kiezen voor 'goede' oplossing
De overheid zou er goed aan doen te voorkomen dat mensen nodeloos in financiële problemen komen door bijvoorbeeld keuzes zo in te richten dat relatief makkelijk voor een ‘goede’ oplossing gekozen kan worden. Bijvoorbeeld door bij een huwelijk de standaardoptie van ‘gemeenschap van goederen’ in  ‘beperkte gemeenschap’ te veranderen. Daarnaast moet de overheid haar bijzondere bevoegdheden tot invordering zoveel mogelijk pas inzetten nadat is vastgesteld dat de betreffende schuldenaren ook beschikken over voldoende middelen.

 

Vroegsignalering 

Als mensen toch in problematische schulden (dreigen te) komen, moet er eerder contact worden gelegd tussen schuldenaar en hulpverlener om escalatie te voorkomen. Dit kan door de schuldhulpverlening laagdrempeliger te maken en door meer werk te maken van vroegsignalering. Op zich vormt vroegsignalering bij veel gemeenten al onderdeel van het beleid, maar de indruk is dat nog niet elke gemeente hier ook even veel werk van maakt. Dit ligt deels aan een beperkte capaciteit. Een aantal gemeenten ontvangt nu al meer signalen dan ze aankan.

Landelijk Informatie Systeem 

De onderzoekers pleiten opnieuw voor een Landelijk systeem van registratie (LIS) dat schuldenaren vroeg opspoort.  Onderzoek uit 2011 laat zien dat door zo'n systeem ongeveer 80 procent van de mensen die zich uiteindelijk bij de gemeente melden inderdaad al eerder had kunnen worden opgespoord. Verschillende maatschappelijke organisaties pleiten hier al zo’n tien jaar voor, maar is nog steeds niet ingevoerd. Dit omdat er gevreesd wordt voor de privacy van schuldenaren.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Taco Schaafsma (Hoofd afdeling Beschermingsbewind Groningse Kredietbank) op
Hierbij mijn reactie op rapport nummer 1001 waar door de volgende onderzoekers, dezelfde mensen en belangenorganisaties worden bevraagd en dus dezelfde, reeds lang bekende uitkomsten laten zien. http://www.beschermingsbewind.info/documenten/re …
Door Joris op
Geen landelijk registreer systeem invoeren op deze manier kunnen zich altijd weer mensen aandienen die misbruik maken van deze positie laat mensen in hun waarde en zich zelf aanmelden als ze daar aan toe zijn ze komen echt uit zichzelf als het niet meer anders kan.
Ik vind dat de overheid het op dit financiele vlak goed doet. Netjes en geduldig met veel mogelijkheden en kansen.Want van een kale kip kun je echt niet plukken.En een vervoermiddel als die er is is vaak nodig om aan het werk te blijven.
Door Jordy Mink op
Sommigen kunnen gewoon niet met geld of een boekhouding omgaan dat geldt voor rijk en arm.
Door John (adviseur) op
Als reactie op het bericht van ambtenaar Karel het volgende.
De overheid is verantwoordelijk voor wet- en regelgeving rondom echtscheidingen. Meestal dienen vaders de woning te verlaten en veroordeeld tot het betalen van alimentatie, eigen huisvesting en de woonlasten waar de ex-partner mag blijven wonen. Hierbij opgeteld dat de hypotheekrente vanaf het vertrek uit de woning nog maar voor de helft aftrekbaar is (en na 2 jaar in het geheel niet aftrekbaar) kunnen de extra maandlasten met duizenden euro's toenemen. Daarnaast dienen veel extra juridische kosten gemaakt te worden om de ex partner uit het huis te krijgen waarvoor dus de woonlasten zonder aftrekbare hypotheek lange tijd op de vaders blijven rusten. Veel vaders geraken hierdoor financieel aan de grond met alle sociale ellende van dien. De overheid is hiervoor wel degelijk verantwoordelijk maar heeft hier geen oog voor.
Door Karel (ambtenaar) op
Vanuit mijn werkvelden heb ik in ruime mate te maken met mensen met schulden. Er is inderdaad een categorie die "niet snapt waar ze financieel mee bezig zijn" de meerderheid rommelt echter maar wat aan en leeft op een veel te grote voet. Alles moet kunnen, overbodige artikelen (ik zal de voorbeelden maar niet noemen) moeten we hebben want anders horen we er niet bij!
De overheid moet dit en de overheid moet dat! Laten we eerst beginnen door te stellen dat de tering naar de nering moet worden gezet. Verder tref ik bij veel mensen met schulden ook verwijdbare schulden aan zoals bekeuringen voor te hard rijden, door rood rijden enz. aan. Die worden niet betaald, er komen kosten bij, en tja, dan is de overheid (lees: het CJIB) de gebeten hond.
Mensen moeten gewoon schulden voorkomen en mocht het door bijzondere oorzaken (ziekte/ontslag) toch verkeerd gaan, dan moet zo snel mogelijk met de schuldeiser contact worden opgenomen.
En voor een echtscheiding is de overheid niet verantwoordelijk!!

Relevante Parlementaire Dossiers