of 59045 LinkedIn

‘Rechter krijgt het druk na 1 januari’

Hoogleraar sociale zekerheidsrecht Gijsbert Vonk waarschuwt in een interview met Binnenlands Bestuur voor meer rechtszaken naar aanleiding van de decentralisaties. Hij verwacht dat rechters het druk gaan krijgen met de decentralisaties die op 1 januari hun beslag krijgen.

Gemeentelijke vrijheid bij het vormgeven van de decentralisaties zorg, jeugd en werk leidt tot verschillen in dienstverlening aan burgers. Gerechtelijke procedures daarover kunnen gemeenten goudgeld gaan kosten.

Daarvoor waarschuwt hoogleraar sociale zekerheidsrecht Gijsbert Vonk in een interview met Binnenlands Bestuur. Hij verwacht dat rechters het druk gaan krijgen met de decentralisaties die op 1 januari hun beslag krijgen.

Rechtsongelijkheid
De hoogleraar sociale­zekerheidsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen Vonk is kritisch over de drie decentralisaties in het sociaal domein. Gemeenten hebben de nodige beleidsvrijheid om de nieuwe taken uit te voeren. De grootste uitdaging zit ‘m daar volgens hem in mogelijke rechtsongelijkheid: tot hoe ver mag die gaan nu we weten dat een groot deel van de regels nog steeds op landelijk niveau wordt vastgesteld?

Willekeur
Hij wijst op het gevaar dat het oude monster van de willekeur zijn kop weer opsteekt. ‘Er wordt gehamerd op maatwerk; dat is het toverwoord bij deze decentralisaties. De gemeente staat dichter bij de burger, kan beter dan ‘Den Haag’ maatwerk leveren en daarom moeten gemeenten meer bevoegdheden en vrijheid krijgen.’ Van willekeurig handelen houden bestuursrechters volgens Vonk echter niet, en daarmee niet van discretionaire bevoegdheid. Veel beslissingen die aan die keukentafel worden genomen, zullen komend jaar op het bordje van de rechter terechtkomen komen, voorspelt de hoogleraar.

In de ban
Mag de ene gemeente een scootmobiel weigeren en uitkeringsgerechtigden harder aanpakken, en de andere gemeente niet? ‘Waar liggen de spanningen vanuit juridisch perspectief, waar liggen de uitdagingen voor de sociale rechtsstaat?’, aldus de retorische vraag van Vonk. Zijn antwoord: de eisen van rechtsgelijkheid en rechtszekerheid kunnen niet zomaar in de ban worden gedaan.’

Kritisch kijken
In onze decentrale eenheidsstaat nemen gemeenteraden eigen beslissingen. De rechter zal – als alles volgens het boekje is gegaan – accepteren dat er in gemeente A andere voorzieningen zijn dan in gemeente B. Vonk: ‘Maar als een gemeenteraad geen enkele invloed heeft uitgeoefend, nooit over een nota heeft gesproken omdat alles via een collegebesluit is uitbesteed aan een zorgkolos of gemeenschappelijke sociale dienst, is het een heel ander verhaal. De bestuursrechter zal hier kritisch naar moeten kijken.’

Druk bij rechtbank
Als de gemeente de keukentafelgesprekken voert, gaan deze volgens Vonk geheid tot drukte op de rechtbank leiden. ‘Die gesprekken zullen vaak een negatieve lading hebben. Het lijkt op het beginsel van volstrekte onvermijdelijkheid uit de toenmalige armenzorg: je mag alleen rekenen op zorg als je geen sociaal netwerk hebt.’ Aan de keukentafel wordt immers gekeken wat de hulpvraag is en wat de hulpvrager of zijn sociale omgeving zelf kan doen. Pas in laatste instantie zal de gemeente hulp toewijzen.

Bezwaarschriften
De vraag is hoe de bestuursrechter en in hoogste instantie de Centrale Raad van Beroep hierop zullen reageren, stelt Vonk. De rechter heeft daarbij de keuze voor een marginale of integrale toetsing. Een wetswijziging in de Wmo 2015 maakt het mogelijk dat integraal kan worden getoetst. Dat heeft flinke gevolgen voor gemeenten. Vonk: ‘Het leidt tot een aanjagend effect omdat het indienen van een bezwaarschift loont.’ Daarnaast moeten gemeenten hun keukentafeldossier tiptop in orde hebben. Per persoon moet de hulpvraag, het keukentafelgesprek en alle daaruit voortvloeiende afspraken duidelijk op schrift worden gesteld. ‘Gemeenten komen niet weg met een verwijzing naar vaste regels ter verdediging van een besluit’, betoogt Vonk. ‘De rechter zal kijken naar de kwaliteit van de motivering van individuele beslissingen én naar het dossier.’ Als een van beide rammelt, ‘dan gaat de rechter het onderzoek overdoen en wordt de gemeentelijke beslissing vernietigd.’

Het hele interview met hoogleraar Gijsbert Vonk is te lezen in Binnenlands Bestuur nr. 23 van deze week. (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Pim Smit (Vakbondsbestuurder Socialezekerheidsrecht) op
Tijdens de verkiezingsdebatten van 2014 werd het al pijnlijk duidelijk dat de kandidaten bitter weinig, wellicht opzettelijk, kennis hadden genomen van de complexiteit van het decentralisatiebeleid. De wetsvoorstellen en ontwerpen logen er al een tijdje niet om en het absorptievermogen van de burger in het algemeen was al aardig gereduceerd. Natuurlijk, beleidsambtenaren kijken naar hun werkgelegenheid en straatniveau blijft het natuurlijk de dagelijkse overlevingsslag. En ja. dan moet je zeer zeker de procedure telkenmale ingaan. Maar wel overwogen en met grootste kans op succes. Want voor velen is het nog niet ernstig genoeg....
Door EMLS (Jur. Publ.) op
WAAR IS HET MOREEL GEZAG VAN NEDERLAND ?

Het Europees Comité voor Sociale Rechten is ingesteld door de Raad van Europa. De Raad van Europa, is opgericht in 1949. Het vormt een samenwerkingsverband van 47 landen die het Europees Sociaal Handvest hebben ondertekend. Nederland zette in 1963 haar handtekening. Het Europees Comité voor Sociale Rechten controleert de naleving van dit Handvest.

Op 10 november 2014 publiceerde het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) van de Raad van Europa een rapport over de behandeling van asielzoekers en illegalen in Nederland. Lees de uitspraak : http://www.coe.int/t/dghl/monitoring/socialchart …

Uit het rapport blijkt dat de Nederlandse autoriteiten het Europees Sociaal Handvest schenden door in Nederland verblijvende illegalen geen onderdak, voedsel en kleding aan te bieden. Daardoor is de menselijke waardigheid van de in Nederland verblijvende asielzoekers in het geding, aldus de Raad van Europa. In de praktijk betekent dit dat de uitvoering van de Bed, brood en badregels ( BBB-regeling ) op het bordje komt te liggen van de Nederlandse gemeenten

De verklaring van de Nederlandse staatssecretaris F. Teeven van het ministerie van Veiligheid en Justitie dat het oordeel van de Raad van Europa ministerie van Veiligheid en Justitie niet direct wordt overgenomen en dat Nederland eerst het besluit van het Comité van Ministers afwacht (2015) is door ons met verbazing kennis genomen. http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/venj/nie …

EMLS

Utrecht / Haaksbergen, 24 november 2014
Door johannes (ambtenaar) op
Het enige is dat echt helpt, massaal bezwaarschriften gaan indienen.
Door Frank op
Volgend jaar weer minstens 40.000 asielzoekers erbij. Krijgen gratis huis met inrichting, voedsel, zakgeld enz. Geld daarvoor moet wel ergens vandaan komen, dus dat haalt de regering gewoon weg bij de oudjes, gehandicapten en zorgbehoevenden. Natuurlijk geeft dat storm van protest, maar wat doen Rutte en co ? De gemeenten verantwoordelijk maken voor de besteding van de uitgeklede zorgbudgetten. Kan den Haag handen in onschuld blijven wassen onder verwijzing naar lokale overheid die er zgn. een puinhoop van maakt.
Door Sterl op
Mijn inziens is verhuizen inderdaag niet meer zo vanzelfsprekend geworden.Blijven zitten waar je zit, al dan niet gedwongen door de regels.Dit staat trouwens wel weer helemaal haaks op het beleid van Mw. Klijnsma met haar verplichte verhuizing mocht je zonder werk geraakt zijn.
Regels en wetten tuimelen overelkaar heen.Dit verliezende kabinet zal schade aanrichten tot op de laatste regeerdag. Het 'neder' in lands naam heeft helaas een compleet andere betekenis gekregen.
Door Jantje op
Ik ben blij met deze waarschuwing en ik hoop dat veel mensen die niet meer de zorg krijgen die ze gewend waren te krijgen dit zullen overwegen. een dergelijke ongelijkheid als er nu lijkt aan te komen is totaal niet wenselijk. Want je kan niet op grond van wat een gemeente vergoedt gaan verhuizen naar die gemeente. Want dat brengt teveel kosten met zich mee dus je kan niet anders dan blijven in de gemeente waar je nu woont.
Ik maak me grote zorgen en ik heb niet eens zorg nodig op dit moment.