Uit antwoorden op Kamervragen van ChristenUnie-minister Rouvoet voor Jeugd en Gezin blijkt dat totnogtoe drie gezinnen door leerplichtambtenaren bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) zijn aangemeld.

De drie gezinnen, uit verschillende gemeenten, is verteld dat zij de kinderbijslag voor het derde kwartaal niet krijgen, tenzij in dat kwartaal het spijbelen is gestopt. Bij één gezin is de situatie al zo verbeterd dat de korting niet wordt doorgevoerd. De maatregel kan alleen worden toegepast bij 16- en 17-jarigen en als het spijbelen door ouders en jongere te voorkomen was geweest.

Dat de korting nog maar zo zelden is toegepast verbaast Carry Roozemond, voorzitter van vereniging van leerplichtambtenaren Ingrado, niet. ‘Ik was pas verbaasd geweest, en teleurgesteld, als het er meer waren geweest. Het is nog maar kort mogelijk om spijbelen te bestraffen met het korten van de kinderbijslag en het gaat over hele extreme situaties. Pas als het echt niet anders kan ga je als leerplichtambtenaar hiertoe over.’

Dat het inhouden van de bijslag nog weinig is voorgekomen kan ook liggen aan het feit dat lang niet alle gemeenten van de mogelijkheid gebruik maken. Een gemeente moet eerst een overeenkomst sluiten met de SVB. Volgens een woordvoerder van de SVB hebben ruim driehonderd gemeenten dat inmiddels gedaan. ‘En er druppelen nog dagelijks aanvragen binnen.’

Uit de antwoorden van Rouvoet blijkt ook dat het aantal strafmaatregelen wegens spijbelen de laatste jaren is gedaald. In 2008 legde het Openbaar Ministerie 1284 boetes op wegens luxeverzuim (bijvoorbeeld te vroeg op vakantie gaan) tegen 1182 boetes in 2009. Zwaardere gevallen komen voor de rechter. Deze legde respectievelijk 1637 en 1400 maal een boete op. Het totale boetebedrag lag in beide jaren rond de 600 duizend euro.

Bij zogenaamd signaalverzuim (spijbelen als gevolg van andere problemen) worden voornamelijk taakstraffen opgelegd. Het OM deed dat in 2008 855 keer en in 2009 798 keer. De rechter legde in 2008 2233 straffen op, en een jaar later zo’n tien procent minder: 2091.