Het voornemen van minister Klink (CDA, Volksgezondheid) om onbewerkte, verse paddo's te verbieden, wordt niet overal met gejuich begroet. Hij gaat met zijn plan in tegen adviezen van onder meer het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM) en de gemeente Amsterdam. Het CAM, onderdeel van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, vindt een verbod een te zwaar middel in verhouding tot de overlast en de schade door het gebruik. Amsterdam pleit voor een bedenktijd bij de verkoop in plaats van een totaalverbod.

Paddo's zijn eetbare paddestoelen die een hallucinerend effect veroorzaken door de stoffen psilocine en psilocybine. Gedroogde paddo's zijn al verboden, ze staan op lijst 1 (harddrugs) van de Opiumwet. Verse paddo's zijn nu nog vrij verkrijgbaar in head-, smart- en growshops. In Amsterdam deden zich onlangs incidenten voor waarbij paddogebruikers uit het raam of van een brug sprongen - en gewond raakten of zelfs de dood vonden. Dat leidde tot de roep om een landelijk verbod van de paddestoelen.

Bad trip

In een advies aan de minister stelt het CAM dat een verbod niet nodig is. Ongelukken kunnen volgens dit adviesorgaan worden voorkomen door goede voorlichting aan kopers en meer reguleren van handel en verkoop. Volgens het CAM verdient het aanbeveling 'om een bad trip te voorkomen, alleen te gebruiken als iemand gezond is en zich goed voelt, in een rustige omgeving, in gezelschap van een bekende die zelf niet gebruikt'. De minister stelt in een brief aan de Tweede Kamer dat dit 'niet realistisch' is.

'In feite onderstrepen ze het risicovolle en onvoorspelbare karakter van het gebruik', aldus Klink, mede namens de minister van Justitie. Bewindsman en CAM verschillen ook van mening over de gezondheidsrisico's. Het CAM schat dat elke 2500 bakjes paddo's leiden tot één ambulancerit. Ziekenhuisopname en wellicht overlijden vindt plaats bij een á twee op de honderduizend consumpties. Voor de minister is dat aantal een aanwijzing dat er iets moet gebeuren: 'De frequentie van het aantal ambulanceritten als gevolg van paddogebruik in Amsterdam ondersteunt onze conclusie dat de risico's te groot zijn.'

Uit een recent onderzoek van de GGD in Amsterdam blijkt echter dat de incidenten met alcohol de paddo-incidenten zowel in ernst als in aantal ver overtreffen. Van de 329 alcohol- of drugsincidenten bij jongeren onder de 23 jaar waren er 215 (65 procent) veroorzaakt door alcoholmisbruik. Onder de Amsterdamse jongeren is er zelfs bij 87 procent van de incidenten alcohol in het spel, aldus de rapportage Acute medische hulp bij drugsgebruik. Voor een notoire alcoholgebruiker rukte de ambulance in 2005 maar liefst 23 maal uit. In totaal ging de ambulance dat jaar 2056 maal op pad vanwege alcoholgerelateerde incidenten. Voor paddo's was dat zeventig maal, cannabis 342 maal, heroïne/cocaïne 230 maal en voor xtc 63 keer.

Vergunningen

De gemeente Amsterdam wil een vergunningenstelsel voor de verkoop van paddo's, zoals Venlo, Maastricht en Breda dat al langer hebben. De hoofdstad oppert om een soort pasjesysteem in te voeren waardoor kopers drie dagen moeten wachten op hun paddo's. Zo worden impulsaankopen tegengegaan. De meeste incidenten met paddo's vinden immers plaats met buitenlandse toeristen die Amsterdam een weekeinde bezoeken. In een brief aan de minister stelt de Amsterdamse burgemeester Cohen dat het vooral een lokaal probleem is, dat ook lokaal bestreden moeten worden. 'Dat lijkt passender dan een algeheel verbod en zou meer in lijn zijn met het Nederlandse drugsbeleid waarbij de nadruk meer ligt op de preventieve aanpak', aldus Cohen.

Zijn Bredase collega Peter van der Velden (PvdA) laat weten 'meer nadelen dan voordelen' te zien bij een verbod. Breda werkt met een vergunningstelsel voor de verkoop. 'Het valt niet uit te sluiten dat iemand sterk nadelige gevolgen ondervindt van het gebruik van paddo's, maar die incidenten zijn bij ons dan niet bekend. Lokaal zien we dus geen aanleiding voor een totaalverbod.' Na een verbod kan het paddogebruik in de illegaliteit verdwijnen. 'Dan hebben we er geen grip meer op.'

CDA-burgemeester Hubert Bruls van Venlo wil wel een verbod. ' Dat lijkt vreemd omdat we andere middelen wel gedogen, maar hoe minder drugsaanbod hoe beter, zeker als het gaat om een sterk hallucinerend, onvoorspelbaar middel', aldus Bruls' woordvoerder. In Venlo is geen enkele verkoper door de screening voor de vergunning gekomen. Alle dertien verkooppunten moesten de deuren sluiten. Maastricht wijst ook op het gevaar van een illegaal circuit. Daarnaast plaatst de gemeente kanttekeningen bij het huidige onderscheid tussen bewerkte en onbewerkte paddo's. 'Verse paddo's kunnen worden gedroogd waardoor dezelfde effecten worden verkregen', aldus een woordvoerder. Bij de VNG komen de paddo's aan de orde in de volgende commissie bestuur en veiligheid.