of 59045 LinkedIn

Aan de bak met controle ‘3D’

Het is nu nog onzeker of gemeenten ‘de getrouwheid en rechtmatigheid van baten en lasten van de decentralisaties in de jaarrekening voldoende kunnen onderbouwen’, waarschuwt de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). In een open brief aan gemeenteraden, colleges, gemeentesecretarissen en gemeenschappelijke regelingen roept de NBA alle gemeenten op de knelpunten voor een juiste en volledige verantwoording van (financiële) gegevens in kaart te brengen.

Accountants maken zich zorgen over het gebrek aan inzicht in de kosten die gemeenten maken voor zorg, jeugd en werk. Gemeenten moeten er snel werk van maken; zoniet, dan geen goedkeurende controleverklaring van de jaarrekening.

Het is nu nog onzeker of gemeenten ‘de getrouwheid en rechtmatigheid van baten en lasten van de decentralisaties in de jaarrekening voldoende kunnen onderbouwen’, waarschuwt de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). In een open brief aan gemeenteraden, colleges, gemeentesecretarissen en gemeenschappelijke regelingen roept de NBA alle gemeenten op de knelpunten voor een juiste en volledige verantwoording van (financiële) gegevens in kaart te brengen.

Oude rechten
Inzichtelijk moet worden of de geleverde zorg in overeenstemming is met afspraken die de gemeente met zorgverleners heeft gemaakt. Ook moet in kaart worden gebracht welke rekeningen er tot 31 december nog binnenkomen en moeten worden betaald. ‘Financiering geschiedt op dit moment nog veelal op basis van voorschotten, is er al voldoende zicht op geleverde prestaties en daarmee de werkelijke financiële situatie’, aldus de NBA in haar brief. ‘De koppeling tussen recht op zorg en verleende zorg moet nog op gang komen’, verduidelijkt Marita de Hair, accountant bij EY en voorzitter van de werkgroep decentrale overheden van de NBA (WGDO). Gemeenten hebben te maken met inwoners die op basis van ‘oude rechten’ zorg krijgen, zoals de Algemene wet bijzondere ziektekosten (Awbz), en inwoners die sinds dit jaar via de Wmo 2015, de Jeugdwet of de Participatiewet zorg en ondersteuning van gemeenten krijgen. ‘De uitwerking van een totaaloverzicht blijkt zeer complex en daar begint het probleem’, aldus De Hair. ‘Gemeenten hebben geen volledig inzicht in de toegekende rechten en daarmee in de kosten.’

Spelregels
Ook ontberen veel gemeenten het zicht op de rechtmatigheid van de uitgaven. Welke ‘spelregels’ zijn met de zorgverleners afgesproken, worden die nageleefd en worden de rekeningen pas betaald als is aangetoond dat de zorg volgens afspraak is geleverd. ‘Iedere gemeente dient over een controleerbare totaalverantwoording te beschikken’, benadrukt de NBA. De Hair: ‘Wil je weten hoeveel minuten zorg zijn verleend, of wil je weten welke behandeling is gestart. Afspraken hierover kunnen zeer verschillend zijn tussen gemeenten en de diverse gecontracteerde zorginstellingen.’

De hoeveelheid zorginstellingen waarmee gemeenten, vaak in regionaal verband, zaken mee doen, maakt het er niet makkelijker op. De ‘grote diversiteit aan gemeentelijke verordeningen en contracteisen’ spelen zorgaanbieders parten, zo krijgen accountants regelmatig te horen. Dit levert risico’s op rondom de betrouwbaarheid van informatieaanlevering door zorginstellingen en ketenpartners aan gemeenten, waarschuwen de accountants. De problematiek rondom de verantwoording van de pgb-middelen (persoonsgebonden budget) en de niet goed functionerende gegevensuitwisseling via het gemeentelijk gegevensknooppunt (GGK), komen daar nog eens bovenop.

Knelpunten
De NBA-werkgroep roept gemeenten op zo snel mogelijk een ‘verantwoordings- en controlescan’ uit te voeren. Daaruit moet duidelijk worden voor welke onderdelen verantwoording en controle mogelijk is en waar er hiaten zitten. Die hiaten moeten via een plan van aanpak zo snel mogelijk worden gedicht. Zonder totaaloverzicht kan niet worden bijgestuurd, benadrukt de NBA. Haast is geboden, niet alleen omdat het einde van het financieel boekjaar in zicht komt, maar ook met het oog op 2016, waarbij ‘de uitdaging zal liggen in het meer vooraf voorkomen van de knelpunten en het beter inzicht verkrijgen in de financiële effecten van de decentralisaties’, aldus de NBA.

‘Als NBA denken we dat het een enorme puzzel wordt om alle gegevens op tijd binnen te hebben om de rechtmatigheid en getrouwheid van de uitgaven te kunnen vaststellen. Dit kan er toe leiden dat er geen goedkeurende verklaring door accountants kan worden gegeven’, stelt De Hair. Het is vervolgens aan het rijk en de provincie als toezichthouder om te bepalen wat er dan gaat gebeuren. Een groter probleem vindt ze echter dat gemeenten aan het einde van dit jaar simpelweg niet weten hoeveel ze moeten betalen, of hun beleid wel wordt uitgevoerd zoals met de raad en zorgverleners afgesproken, of het ingezette beleid werkt en of het beleid moet worden aangepast. ‘Pas als je alles in kaart hebt en je het beleid kunt evalueren, kun je sturen.’

Lees meer over monitoring in het sociaal domein in Binnenlands Bestuur 19 van vrijdag 25 september verschijnt.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door A. Willemsen op
Dat de rechtmatigheidscontrole landelijk problemen op gaat leveren moet niemand vreemd vinden. Het Rijk heeft tientallen jaren een oncontroleerbare puinzooi gecreëerd. Die is puinzooi is vervolgens bij de gemeenten neergelegd. Die kunnen dat echt niet in 1 jaar rechtbreien. Zeker niet met het zwalkende beleid van de rijksoverheid met het continue aanpassen van regeltjes en budgetten. Het is een wonder dat er überhaupt nog mensen zijn die de (juiste) zorg krijgen.
Door Alfred op
Nadruk op rechtmatigheid belemmert doelmatigheid en verknalt doeltreffendheid. Denken accountants eigenlijk zelf wel eens na over de spanning in die driehoek? En hoe goed heeft de sector het gedaan toen het Rijk dit nog allemaal deed? Be part of the solution, denk mee over sturing en niet het verder oppompen over de controletoren. Maarja, met het laatste valt te verdienen, nietwaar?
Door Rademaker op
De 3D moet ook regeldruk verlagen. Het geld van de zorg moet zoveel mogelijk naar de zorg gaan. Ik hoop dat gemeentes niet mee gaan in meer rapportages/controles waar accountants nu om vragen
Door leo aarden (geïnteresseerd volger) op
Geachte heer Mul,
dank voor uw begrip en voor het enthousiasmeren van mijn argwaan. Toch nog een korte toelichting: "De strategie van NBA is ten behoeve van uw beroepsgroep de maximalisering van de omzet met het oog op de hoogst mogelijke bonussen, excuus winst, te realiseren door tactische stappen zoals brieven aan relevante verenigingen en instituties gecombineerd met publiciteit. Het is een open deur, dat zeker in het eerste jaar door de wijze van decentraliseren er (ook administratieve) aanloopproblemen zijn. Wat er nu gebeurt is, dat uw organisatie reeds op voorhand de weg voor hoge declaraties voor extra werk aan het plaveien is vanuit de idee dat u straks kunt stellen: we hebben het toch gemeld. In mijn beleving bevestigt u met uw reactie dit gevoel.
Door H. Wiersma (gepens.) op
@Robert Mul. Met deze aanvullende informatie rijst bij mij de vraag of het Rijk en VNG, i.o. met de NBA, al in staat waren om voor de gemeenten een (digitaal) raamwerk te maken ten behoeve van de financiële verantwoording van de input en output voor de 3D-operatie.
Door Robert Mul op
Geachte heer Aarden,

Dat het bij u vraagtekens oproept begrijp ik heel goed. Daarom reageer ik graag nog een keer. Onze oproep heeft tot doel om de financiële organisatie rond de decentralisaties tijdig op orde te hebben. Dat beperkt enorm het werk dat straks verricht moet worden door de gemeenten om de jaarrekening op te stellen. En dat voorkomt juist dat accountants veel extra werkzaamheden moeten verrichten bij de verplichte controle van de jaarrekening. Maar ik realiseer mij dat dat evengoed het verwijt van 'eigen gewin' kan uitlokken. Nogmaals, de argwaan is op zijn plaats maar ik weet niet hoe ik die kan wegnemen. De suggestie van de heer Wiersma hadden we anderhalf jaar geleden al opgepakt.
Door leo aarden (geïnteresseerd volger) op
Geacht heer Mul, met uw reactie op de heer Wiersma toont u eens te meer onderbouwd aan dat de NBA gewoon goed is in strategische acquisitie.
Is het niet zo dat de combinatie van oprechtheid en eigen gewin bij voorbaat vraagtekens oproept?
Door R. Mul (Hoofd Beroepsontwikkeling & Beleid NBA ) op
Geachte Hr. Wiersma,
De NBA maakt zich oprecht zorgen. De brief die u suggereert hebben dan ook reeds op 7 januari 2014 aan de VNG gezonden ( https://www.nba.nl/Global/NieuwsImages/documente … Helaas met onvoldoende effect.
Door H. Wiersma (gepens.) op
Nogal merkwaardig dat dit in een open brief moet gebeuren. Als de NBA zich oprecht bezorgd maakt had men ook kunnen volstaan met een brief aan de desbetreffende staatssecretaris en het VNG. De boodschap komt in dat geval ook wel over. Nu lijkt het vooral op het plegen van acquisitie voor (meer) werk.
Overigens is 2015 nog steeds bestempeld als overgangsjaar. Wat al tientallen jaren fout gaat bij het Rijk en andere zorginstellingen kunnen gemeenten niet in één jaar recht breien.