of 59250 LinkedIn

Heb je als gemeente nog wel een stadskantoor nodig?

Deze vraag speelt door mijn hoofd na een recent werkbezoek aan Estland. U weet wel, 1 van de 3 Baltische staten die nog niet zo lang geleden behoorden tot de Sovjet Unie. Een land dat zichzelf opnieuw moest uitvinden en nu koploper is in de digitale dienstverlening. Daarover straks meer. Estland is bijna altijd overheerst door vreemde mogendheden. De Duitsers, Denen, Zweden en Russen kwamen afwisselend op bezoek en alleen tussen de beide wereldoorlogen kende men onafhankelijkheid. En nu dus sinds 1991, na het uiteenvallen van de Sovjet Unie. En dan moet je opeens uitvinden hoe je een land moet runnen met 1,3 miljoen inwoners, waarvan ongeveer een derde uit Rusland afkomstig is en een derde in de hoofdstad woont.

Transformatie

De vergelijking dringt zich op met de decentralisaties in het sociaal domein in ons eigen land. Opeens heb je de verantwoordelijkheid om de dienstverlening binnen het sociaal domein te organiseren. Maar hoe doe je dat als je niet veel weet van jeugdzorg, of op zoek moet naar de beste manier om het netwerk van de burger te activeren? Dan heb je mensen nodig die het verschil kunnen maken. In Estland waren dat ingenieurs die een digitale samenleving voor zich zagen toen nog bijna niemand internet had. Ze realiseerden zich dat ze nooit in staat zouden zijn om in zo’n dunbevolkt land fysieke dienstverlening dicht bij huis te organiseren. Wilde de overheid zijn verantwoordelijkheid voor de eigen burgers kunnen nemen, dan moest de samenleving heringericht worden. Voorwaar een geweldige uitdaging!

 

Vertrouwen

Het systeem in Estland heeft 2 belangrijke pijlers die de digitale samenleving dragen. De 1e pijler is dat de overheid heeft bepaald dat iedereen verplicht een E-card moet hebben. Zonder E-card kun je niets. Maar de bevolking moest vertrouwen krijgen in het systeem. Vertrouwen is als 2e pijler onmisbaar om de dienstverlening daadwerkelijk te laten draaien. En dat vertrouwen is er gekomen. Door het systeem langzaam op te bouwen en geleidelijk steeds meer private en publieke organisaties aan de digitale snelweg te koppelen, zagen de mensen de voordelen voor hun eigen leven steeds duidelijker. Alleen trouwen, scheiden en onroerendgoedtransacties kunnen nog niet digitaal, al het andere wel. En meestal binnen 5 minuten vanaf elke plek in de wereld.

 

Toegang tot je eigen dossier

Een belangrijke reden dat mensen hun vertrouwen gegeven hebben is de transparantie van het systeem. De burger blijft eigenaar van zijn eigen data en kan op elk moment van de dag zien wie in zijn of haar gegevens heeft gekeken. Als een instantie zonder reden jouw data raadpleegt kun je om uitleg vragen en moet je binnen 5 dagen antwoord krijgen. Anders dreigen zware straffen voor de overtreder. Het werkt zo goed dat misbruik bijna niet voorkomt. Hoe fijn zou het zijn als we langs deze lijn al onze privacyvraagstukken in het sociaal domein (en daar buiten) zouden kunnen tackelen. Door de toegang tot je data zelf te beheren bepaal je ook zelf wie welke informatie van je mag hebben. Vergelijk dit eens met onze jarenlange vruchteloze discussie over het elektronisch patiëntendossier!

 

Wat hebben we nodig?

Vertrouwen, transparantie en volledige deelname door iedereen. Dat is in essentie toereikend. Maar wat nog meer? Hoewel de Esten blij zijn met hun onafhankelijkheid is men vooral trots op het feit dat het , ondanks eeuwen overheersing , gelukt is de eigen taal te laten voortleven. Kijkend naar de toekomst denken ze als volk te kunnen overleven, zelfs als men geen eigen land meer zou hebben. Want voor veel Esten is het niet de vraag óf de Russen komen, maar wanneer. Dat is de les uit de geschiedenis. Toch wil men, met of zonder land, met een bevolking van 1,3 miljoen het grootste land ter wereld worden. Zoals Uber als grootste taxibedrijf zelf geen auto’s heeft en AirBNB als grootste verhuurder geen eigen vastgoed, zo denkt Estland langs de digitale snelweg het grootste land te kunnen worden. Daarom kan iedereen ter wereld nu digitaal burger worden van Estland en vanaf elke plek ter wereld een bedrijf starten. Men durft dus groot te dromen en ziet grenzen niet als beperking.

 

Stadskantoor

Als een land zonder grondgebied de dienstverlening kan continueren, dan zou een gemeente ook zonder stadskantoor de dienstverlening aan de burgers moeten kunnen leveren. Er zijn ook hier al voorbeelden van gemeenten waarvan de ambtenaren niet meer naar kantoor komen, maar hun werk in de wijken doen.
Een land dat in zo’n korte tijd zoveel vertrouwen van de eigen burgers weet te vergaren is enorm inspirerend. Dat moet ons hier ook lukken als we ervaren dat de digitalisering er voor ons is en niet andersom. Door vertrouwen en transparantie te bieden, krijg je vertrouwen en optimisme terug. Nu nog op zoek naar onze eigen kwartiermakers die onze samenleving van 2030 al kunnen visualiseren. Dan komt het vast goed.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingStimulansz
Kon. Wilhelminalaan 5
3527 LA Utrecht
030 298 28 00
www.stimulansz.nl
info@stimulansz.nl

Meer nieuws

Whitepapers

Afbeelding

Bloggers