Toepasbaarheid van Vrijstellingenbeleid na inwerkingtreding van Wro en Wabo
Graag brengen wij de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: “De Afdeling”) van 12 september 2012 (LJN: BX7118) onder uw aandacht. In deze uitspraak spreekt de Afdeling zich uit over de toepasbaarheid van het Vrijstellingenbeleid artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (hierna: “het Vrijstellingenbeleid”) van de gemeente Alkmaar na inwerkingtreding van de Wet ruimtelijke ordening (hierna: “Wro”) en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: “Wabo”).
Bij besluit van 1 februari 2011 hebben burgemeester en wethouders van de gemeente Alkmaar een omgevingsvergunning verleend voor het gedeeltelijk veranderen en vernieuwen van een woning en een garage in afwijking van het bestemmingsplan. Het door een belanghebbende daartegen ingestelde bezwaar is gegrond verklaard en voor zover het de garage betrof, is het besluit herroepen. Onder verwijzing naar het Vrijstellingenbeleid hebben burgemeester en wethouders de omgevingsvergunning voor zover deze betrekking had op een garage met een bouwhoogte van 5 meter geweigerd.
In hoger beroep stelt appellant de toepasbaarheid van het Vrijstellingenbeleid ter discussie. Appellant betoogt – kort gezegd – dat de beleidsregels opgesteld onder de Wet op de Ruimtelijke Ordening (hierna: “WRO”) niet als beleidsregels kunnen worden aangemerkt voor de toepassing van artikel 2.12 gelezen in samenhang met artikel 2.1 lid 1 aanhef en onder c van de Wabo. Het Vrijstellingenbeleid is immers op 6 april 2001 in werking getreden en ziet oorspronkelijk op de vrijstellingsmogelijkheid van artikel 19, derde lid van de WRO en artikel 20, eerste lid, onder a van het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985. Verder voert appellant aan dat de afwijkingsbevoegdheden onder de Wabo en Wro niet geheel overeenstemmen met de vrijstellingsbevoegdheid zoals van toepassing onder de WRO.
De Afdeling overweegt ten eerste dat het Vrijstellingenbeleid niet is bekrachtigd na inwerkingtreding van de Wro, noch na inwerkingtreding van de Wabo. Vervolgens overweegt de Afdeling dat het Vrijstellingenbeleid in deze kwestie inderdaad niet mag worden toegepast omdat de toepassingsmogelijkheden van de afwijkingsbevoegdheid in de huidige ruimtelijke ordeningswetgeving niet in voldoende mate overeenkomen met de oude wetgeving om van eenzelfde bevoegdheid te kunnen spreken (rechtsoverweging 4.2):
“(…) Hoewel de in artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2, van de Wabo opgenomen bevoegdheid tot afwijking van het bestemmingsplan of de beheersverordening een voortzetting betreft van de in artikel 3.23 van de Wet op de ruimtelijke ordening neergelegde bevoegdheid zijn de beleidsregels in het Vrijstellingenbeleid geen beleidsregels voor de toepassing van de bevoegdheid als bedoeld in artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2, van de Wabo. Daartoe overweegt de Afdeling dat de toepassingsmogelijkheden van deze bevoegdheid als opgenomen in artikel 4 van bijlage II bij het Bor niet dermate met de toepassingsmogelijkheden van de bevoegdheid als bedoeld in artikel 19, derde lid, van de WRO, als opgenomen in artikel 20, eerste lid, van het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985 overeenkomen, dat van eenzelfde bevoegdheid gesproken kan worden. Zo is het begrip bijbehorend bouwwerk ingevoerd, zijn de zogenoemde categorieën van gevallen uitgebreid en worden andere, ruimere eisen aan de categorieën van gevallen gesteld. De voorzieningenrechter heeft dit niet onderkend.”
De hiervoor geciteerde uitspraak brengt met zich mee dat bij de beoordeling van bouwplannen waarop de Wabo van toepassing is, niet zonder meer verwezen kan worden naar het vrijstellingenbeleid dat is opgesteld onder vigeur van de WRO. Dit beleid zal aangepast moeten worden aan (de categorieën en terminologie van) de Wabo. Het voorgaande heeft ook te gelden voor het ontheffingenbeleid dat is opgesteld onder de Wro.

Hekkelman Advocaten & Notarissen houdt u op de hoogte van actuele ontwikkelingen. Zo organiseren wij regelmatig seminars om deze ontwikkelingen en onze kennis met u te delen.
Lees hier de artikelen van de juristen van Hekkelman per medium