of 59045 LinkedIn

Ruimtelijke ordening op water

Reageer

Een ‘RO-op-zee-show’ was in 2008 nog futuristisch nieuw, maar straks is het verplicht. Voordeel is dat de ict kan helpen met driedimensionale maritieme planologie.

In Binnenlands Bestuur van 24 juli 2015 lezen we dat er door het ministerie van Infrastructuur en Milieu een pilot wordt opgestart voor een totaal nieuw soort ruimtelijk plan: een 3D-Omgevingsplan. We moeten dan denken aan ‘een soort SimCity, een populair computerspel waarbij spelers steden kunnen bouwen en er zelf doorheen kunnen lopen’. Iedereen denkt nu alleen nog maar aan een omgevingsplan voor op land, maar zo’n driedimensionaal plan is juist ook handig voor op de Noordzee, waar de zee per definitie een extra dimensie toevoegt aan de klassieke tweedimensionale ruimtelijke planning op land.

Zelfs de ontwerpversie van de Beleidsnota Noordzee 2016-2021 houdt vol dat er geen bestemmingsplan, rijksinpassingsplan of ander ruimtelijk plan voor de Noordzee komt. Dat zal men ten departemente naar mijn mening niet lang meer vol kunnen houden, zeker nu ook de Europese Unie zich steeds meer gaat bemoeien met ruimtelijke ordening en recentelijk voor de zee een richtlijn voor maritieme ruimtelijke planning heeft opgesteld waarin juist op zee een ruimtelijk plan verplicht wordt gesteld. Ooit bepleitte ik een ‘RO-op-zee-show’. Dat was in 2008 nog futuristisch nieuw en de ver-van-ieders-bed show, maar straks is het dus gewoon verplicht. Voordeel is dat de ict ons dan kan gaan helpen met driedimensionale maritieme planologie.

Dat laatste is wel nodig want de Beleidsnota Noordzee hanteert het uitgangspunt van meervoudig ruimtegebruik; dat wil zeggen dat er zoveel mogelijk naar functiecombinaties gestreefd wordt. Een gebied is dan bijvoorbeeld niet alleen bestemd voor duurzame energieproductie door windmolens, maar ook voor natuur, bekabeling, scheepvaart, delfstoffenwinning, defensie, CO2-opslag en misschien ook nog wel voor duurzame visserij. Op een ouderwetse plankaart is die multi-gelaagdheid en multi-functionaliteit moeizaam weer te geven, maar in een driedimensionale SimCity-achtige omgeving is dat natuurlijk geen probleem.

Voor die multi-functionaliteit introduceert de nota overigens een afwegingskader van vijf toetsen. Juridisch klopt zoiets niet: het is als het ronde vierkant of de vierkante cirkel, want afweging is totaal wat anders dan toetsing. Toch is het een lofwaardig streven om een aantal wettelijke toetsen, zoals die uit Waterwet, Ontgrondingenwet, Natuurbeschermingswet en Flora- en faunawet, in één schema proberen te vatten. Volgens mij is dit echter niet helemaal gelukt want bij de habitattoets voor maritieme Natura 2000-gebieden gaat men de mist in en verwart men ook nog eens natuurcompensatie met mitigatie; iets wat sinds de uitspraak van het EU Hof vorig jaar in de zaak over de verbreding van de Rijksweg A2 Den Bosch-Eindhoven not done is.

Het geeft weer eens aan hoe lastig het is om moeilijke dingen makkelijk proberen te maken. In het omgevingsrecht moet alles tegenwoordig zo simpel en makkelijk mogelijk: bouwen met één papiertje en als het enigszins kan ook met één afwegingskadertje. Ons vak van ruimtelijke ordening is echter niet makkelijk. Het is moeilijk. Daar helpt zelfs een 3D-plan niet tegen.

Fred Kistenkas is senior docent omgevingsrecht aan Wageningen Universiteit en senior onderzoeker aan Alterra, Wageningen UR

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.