Tegelijkertijd komen we in ons dichtbevolkte land ook al veel ruimte tekort. Meer ruimte bieden aan de waterkeringen is in veel gebieden zo langzamerhand economisch en sociaal niet meer acceptabel. We moeten die ruimte dus beter benutten. Het combineren van de waterkerende functie met andere functies is technisch zonder meer haalbaar, zo blijkt uit een recente verkenning in en voor de gemeente Katwijk. Het probleem zit hem vooral in samenwerking en afstemming van verschillende overheden.

Als we in de dijken parkeergarages, winkel- en recreatiecentra bouwen, doen we niet alleen iets aan de veiligheid, maar ook aan het ruimtegebrek in drukbevolkte gebieden. Uit de verkenning in Katwijk blijkt dat er geen technische hobbels bestaan voor de aanleg van een parkeergarage in een dijk die in een duin is aangelegd.

De aanwezigheid van een parkeergarage in een waterkering blijkt namelijk geen invloed te hebben op de veiligheid van de waterkering. Daarvoor is nagegaan op welke wijze de waterkering kan falen en welke negatieve invloed de parkeergarage daarop heeft. Alle aspecten blijken met een goed technisch ontwerp oplosbaar. Dat geldt ook voor de risico’s bij bijzondere bedreigingen, zoals een explosie of een grote brand.

Katwijk kampt met parkeerproblemen op zonnige zomerdagen en ziet de versterking van de waterkering als een uitgelezen kans om dit parkeerprobleem op te lossen, zonder ergens anders in het dorp ruimte te hoeven reserveren. Het zorgt ervoor dat meer toeristen en dagjesmensen gewoon dicht bij het strand kunnen parkeren: een enorme economische stimulans voor de gemeente. Bovendien is de gecombineerde aanleg van waterkering en parkeergarage aanmerkelijk goedkoper dan een apart aangelegde ondergrondse parkeergarage.

De investering in de parkeergarage is daarmee zeker rendabel te maken. Waarom hebben we ze dan nog niet, zulke parkeergarages? Sterker nog, waarom worden winkelcentra, bioscopen of hotels nooit in waterkeringen gebouwd? En wat te denken van een glazen dijk, waarmee het zicht op onze prachtige wateren behouden blijft?

Het antwoord is even simpel als ontnuchterend. De parkeergarage zou in Katwijk integraal onderdeel uitmaken van een primaire waterkering, wat op dit moment volgens wet- en regelgeving niet zomaar mag. De eisen aan waterkeringen worden gesteld door het ministerie van Verkeer en Waterstaat; de provincie ziet toe op de toepassing van de regels door de waterschappen die de waterkeringen beheren. Het toevoegen van een parkeergarage aan een waterkering vergroot het aantal betrokken partijen en de bijbehorende (deel)belangen.

Kortom, er is meer innovatieve samenwerking nodig. Gemeenten, waterschappen, provincies, het Rijk en in dit geval de toekomstig beheerder van de parkeergarage moeten samenwerken en oplossingen vinden voor praktische zaken als beheer en exploitatie. Als functies samengaan, zoals in dit geval, moeten rollen en verantwoordelijkheden opnieuw worden bepaald. Hier ligt naar ons idee de werkelijke opgave. De voordelen van multifunctionele waterkeringen zijn evident, het wordt tijd om dat pad te effenen.

Sten de Wit en Jos Wessels, beiden werkzaam bij TNO.