of 58959 LinkedIn

Minder overheid en meer burger is bittere noodzaak

Bert van Straten 17 reacties

Je ziet het op televisie en leest het in de krant: minder overheid en meer burger. Ik ben voor. Mijn buren en ik hebben daarom de handen ineengeslagen en onderhouden een stuk groen in onze wijk. Wat blijkt? Uit burgerinitiatief groeit iets moois.

Als we aannemen dat het financieel gezien nooit meer wordt zoals het was, dan is minder overheid en meer burger bittere noodzaak. Alleen zo kunnen we het voorzieningenniveau op peil houden. Burgerinitiatieven zijn nodig daar waar meerwaarde te behalen is, zodat overheden de financiële middelen kunnen inzetten op overheidstaken die onontbeerlijk zijn.


In veel gemeenten is de kwaliteit van het openbare groen teruggebracht tot het minimaal noodzakelijke. In mijn wijk groeit in plaats van een variatie aan planten steeds vaker alleen gras. Er is nauwelijks aandacht voor belevingswaarde en biodiversiteit. Bovendien is de openbare ruimte in mijn wijk alleen bedoeld om naar te kijken en hooguit hier en daar geschikt om te spelen of de hond te laten poepen. Een groter contrast met hoe burgers het groen willen beleven is er niet. Zij willen wonen in een wijk waar groen aanzet tot beleven, gebruiken en genieten.

 

Sociale contacten
Ik kan gaan klagen dat de overheid zich terugtrekt, maar ik kan ook zaken aanpakken waar ik zelf invloed op kan uitoefenen. Daarom hebben mijn buren en ik de handen ineengeslagen en onderhouden we het groen achter onze woningen. De eenvormige beplanting heeft inmiddels plaatsgemaakt voor een gevarieerde begroeiing. De belevings- en gebruikswaarde is hierdoor toegenomen; voor onszelf omdat we fysiek bezig zijn en extra sociale contacten hebben, en voor andere wijkbewoners. Het is veel mooier geworden.

Wanneer we andere bewoners in de wijk aanmoedigen ook initiatief te nemen, kan een natuurlijke keten van divers groen ontstaan waarlangs planten en dieren kunnen migreren. De belevings- en gebruikswaarde in mijn wijk, en misschien wel in mijn stad, neemt dan toe. Het is dan niet alleen maar kijkgroen maar ook werkgroen, belevenisgroen, contactgroen, gezondheidsgroen, kortom ‘mijn groen’ in plaats van ‘gemeentegroen’.

 

Mijn visioen voor de toekomst is dat wat begint met burgerinitiatief op den duur uitgroeit tot een goed geoliede organisatie van burgers zoals een burgerwijkvereniging; een organisatie van gezinnen, alleenstaanden en ouderen die samenwerkt met de basisschool in de wijk en het wijkteam van de welzijnsorganisaties.

 

Enthousiasmeren en mobiliseren 

Een organisatie die de wijkbewoners enthousiasmeert en mobiliseert en die met de school en de welzijnsorganisaties keuzes maakt over de inzet en het resultaat in onze wijk. Die bijvoorbeeld een biodiversiteitsmeter plaatst zodat kinderen les kunnen krijgen over de variatie in plant- en diersoorten. Die er aan bijdraagt dat ouderen een actieve rol houden in de wijk.


Gemeenten, scholen en welzijnsorganisaties bieden ondersteuning en borgen de kwaliteit. De gemeente geeft de organisatie ook ‘buurtrechten’ om de burgerparticipatie juridisch en financieel in te bedden. Onlangs las ik dat ruim twintig gemeenteraden een motie hebben aangenomen om iets met buurtrechten te doen. Het gaat dus de goede kant op.

 

Bert van Straten is senior adviseur gebiedsadvies bij Grontmij. 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
"Als we aannemen dat het financieel gezien nooit meer wordt zoals het was", aldus columnist. Waar is die aanname op gebaseerd? Onze regering vertelt ons dat niet. Sterker nog de verantwoordelijke politieke partijen (D66 voorop) hebben ons wijsgemaakt dat we van de samenwerking in Europa en van één gemeenschappelijke munt allemaal beter zouden worden. Hoewel ik daar tot nu toe niets van merk zou ik graag van hun vernemen hoe dit nu zit. Als we vernaggeld zijn wil ik dat weten. Als het financieel inderdaad nooit meer wordt zoals het was is het hun taak om daar tekst en uitleg over te geven en om uit te laten zoeken hoe dat komt. Daarna kunnen we het wellicht nog een keer hebben over burgerinitiatieven.
Door Bert van Straten op
De verhouding burger - gemeente raakt, blijkt uit de reacties, een gevoelige snaar. Alle reacties geven vorm aan het debat. Waar sommigen meeliften met de strekking van mijn verhaal, gaan anderen er tegen in, soms met gestrekt been. Natuurlijk zitten er haken en ogen aan het beschreven ideaal, maar aan welke oplossing niet? Ik heb nog geen reactie gehad op wat de 'buurtrechten' zouden kunnen of moeten inhouden en wat dat betekent voor de verhouding burger - gemeente. Ik denk dat de scherpe kantjes van deze verhouding daarmee wat kunnen worden afgeslepen.
Door Jan de Tuinman (doet er niet toe) op
Door afbraakbeleid van de gemeente gedwongen hebben wij, buurtbewoners, het onderhoud van een plantsoen geadopteerd. Bijna alle aanwonenden kijken uit op dit plansoen. We hebben samen hierin geïnvesteerd en nieuwe aanplant neergezet en we voeren regelmatig gezamenlijk onderhoud uit. Dat is altijd een gezellige dag en zeer bevorderlijk voor de sociale contacten in de buurt. Uiteraard blijft het plantsoen gewoon openbare ruimte; het grenst ook niet aan privé-tuinen, maar ligt ingesloten door buurtstraten. Tot zover niets dan goeds.
Echter: mijn buurtbewoners zijn niet meer zo jong dus de last van het noodzakelijke onderhoud kan op den duur zwaar worden. Ik hoop dat nieuwe bewoners ons initatief ook omarmen, of dan anders de gemeente weer zijn primaire taak op zich neemt.
Overigens: Een wethouder pronkte in verkiezingstijd met ons initiatief, maar ze had er geen ene moer aan gedaan. Dat stak wel bij ons.

En toch: Onderhoud van openbare ruimte blijft naar mijn mening een eerste verantwoordelijkheid van het lokale bestuur. De gemeente dient toch zijn grondgebied schoon, heel en veilig te houden. En dus ook de gemeentelijk eigendommen goed te onderhouden. Het wordt hoog tijd, dat men bestuurders een keer het lef hebben om op te houden om allerlei personen en instellingen in het sociale en culturele domein te blijven pamperen (waarop wethouders en ook ambtenaren zich graag profileren). Dan zijn de ongebreidelde bezuinigingen in het openbaar gebied misschien helemaal niet meer nodig.
Door Jan op
Ja hoor en het volgende stadium is dat die openbare plantsoenen bij de tuinen getrokken worden ("want we onderhouden het toch al"), haag of schutting erom heen en weg is het zichtbare groen. En als dat niet gebeurt zakken deze burgerinitiatieven na een paar jaar weer als een plumpudding in elkaar en wordt het een zooitje. Nee, de gemeente moet de plantsoenen zelf goed en gevarieerd beplanten (in overleg met de omwonenden) en ook zelf onderhouden. De burgers moeten daar maar wat belastinggeld voor over hebben.
Door Annemiek (ICmedewerker) op
Hoe zat het ook alweer met alle laagbetaalde ambtenaren? Nou, die zijn er amper nog. En waar die dan allemaal gebleven zijn? In de bijstand natuurlijk. Kunnen ze voor niks bij de buurtinitiatieven worden ingezet, liefst in een villawijk, want die mensen zijn toch al zo druk. Probleem opgelost, niks meer te zeuren.
Door Gert-Jan van de Bovenkamp (Adviseur Stadsontwikkeling) op
Mooi citaat uit boek Werken aan een wakkere stad:
En opnieuw zijn gemeenten de eerste overheidslaag
die zich op een andere manier moet gaan verhouden tot de eigen
inwoners.
In de huidige decentralisaties komen beide ontwikkelingen samen als kans
en als bedreiging.
Het risico is dat gemeenten geen ruimte krijgen en slechts uitvoeringskantoor
van het rijk zijn en dat zowel verschraling als bureuacratisering hierop
het antwoord is, omdat we zo veel mogelijk willen behouden in plaats van
op zoek te gaan naar nieuwe arrangementen.
De kans is dat gemeenten de verbinding met die onderstroom kunnen maken
en zich verder ontwikkelen tot vitale gemeenschappen. De gemeente
is dan niet langer een supermarkt, maar het marktplein waar je elkaar ontmoet,
meer voor elkaar gaat betekenen en dat een vangnet vormt voor wie
dat nodig heeft.
Dit boek gaat over leiding geven aan precies dat avontuur.
Door A. vdS (adviseur) op
Als iedereen was zoals Bert zou dat goed werken. En voor gemeenschappelijke voorzieningen blijft het altijd nodig dat dit goed geregeld is. In het geval van het groen kun je ook kiezen om het te verdelen (verkopen) tussen de aangrenzende bewoners zodat er geen vieze openbare hondenveldjes, waar verder niemand iets aan heeft, ontstaan, Privégroen kan ook mooi kijk- en speelgroen zijn.
Door secretaris PEL (secretaris) op
Er zijn nu eenmaal mensen die zich graag voor de kar laten spannen van de overheid en het daarmee gelijkgeschakelde welzijnswerk. Waar vroeger betaalde krachten dit werk deden, zijn die nu werkloos, of vervangen door dwangarbeiders die voor hun bijstandsuitkering "een tegenprestatie"moeten verrichten of door onnozele burgers.
Door H.Kennis (procesmanager ICT) op
door geldgebrek gaan gemeenten openbaar groen verwaarlozen en dan mag de burger in actie komen. Aan de grote overheid die veel- en complexe wetten heeft doorgevoerd ( daaraan hebben we onze aardgasbaten besteed) doen we nog steeds niets. In Haarlem een winkelbrand en direct wordt de burgers opgescheept met historisch onderzoek á €160.000,- . Overheid zorg voor eenvoud en simpel. Minder regeltjes = minder ambtenaren en de overheid wordt goedkoper.
Door Karel van Klaveren op
Minder overheid zou moeten inhouden: minder belastingen. Maar dat gaat dus niet gebeuren. De geldhonger van de overheid wordt alsmaar groter: garantstellingen voor Eurozonelanden die er een potje van maken, de onbeheersbare instroom van migranten, de hobby's van bepaalde politici (windmolens).

Ondertussen bezuinigt diezelfde overheid op andere terreinen die de eigen bevolking direct raken: de zorg, het onderhoud van de buitenruimte, versobering van uitkeringen. Ja, zelfs voor grepen uit de pensioenpotten deinst Den Haag niet meer terug. Ook Brussel heeft daar al het begerige oog op laten vallen.

Het enthousiasme van Bert van Straten komt naief over, om het maar vriendelijk te zeggen. Hij moet jaren onder een steen hebben geleefd.