of 59054 LinkedIn

Lijstjes frustreren duurzaamheid

Lex Stax 2 reacties

Regelmatig verschijnen er lijstjes. Op die lijstjes staat bijvoorbeeld hoe de Nederlandse gemeenten scoren qua duurzaamheid. Voor zulke lijstjes zijn allerlei aspecten van duurzaamheid bij elkaar opgeteld. En voilà, er rolt een score uit. Dat doet denken aan het optellen van appels en peren. Leuk als je in de top 10 staat. Minder leuk is het als je gemeente ergens tussen plaats 100 en 400 staat op de lijst van duurzame gemeenten. Dan kom je nooit in de  top 10. Eigenlijk doe je het dan ook nooit goed. Gemeenten zijn zo elkaars concurrent op zulke lijstjes. Frustrerend.

Werken aan duurzaamheid moet motiveren, inspireren. Anders gaat het niet werken. Werken aan duurzaamheid is leuk als je vooruitgang kunt laten zien. En als je van elkaar kunt leren en elkaar verder helpt. Dat moet dus anders.

 

Openbare ruimte duurzaam

Heel veel duurzame projecten vinden plaats in de openbare ruimte, in opdracht van overheden. En omdat de openbare ruimte bijna overal is, hebben ook ogenschijnlijk kleine stapjes grote impact. En het gaat immers om stappen vooruit maken (niet om lijstjes!). In de openbare ruimte kunnen de overheden daadwerkelijk aan de slag met duurzaamheid. Laten zien dat duurzaamheid kán, werkt en meerwaarde levert. De openbare ruimte als voorbeeld en inspiratie.

 

Iets is pas écht duurzaam als alle aspecten van people, planet en profit die relevant (kunnen) zijn worden meegenomen. In Nederland wordt eigenlijk zonder uitzondering bij projecten in de openbare ruimte aan duurzaamheid gedacht. Prima. Zo is het plaatsen van led-lampjes in de openbare verlichting  erg nuttig om energie te besparen. En om ecologische redenen wordt onkruidbestrijding niet meer met chemicaliën gedaan. Nuttig, heel nuttig natuurlijk. Maar deze twee voorbeelden gaan niet over duurzaamheid in integrale zin. Het gaat dan over milieueffecten in eerder mono-thematische zin.

 

Duurzaamheid is meer. Er is sprake van duurzaam beheer als bij het beheer alle aspecten van duurzaamheid (people, planet, profit) worden meegenomen in alle fasen: het beleid, de uitvoering, het beheer, de milieuaspecten, sociale aspecten en total cost of ownership.

 

Vier niveaus

Ik onderscheid vier niveaus qua duurzaamheid. Niveau 1.0 is een enkelvoudig project met  één aspect van duurzaamheid. Denk aan de voorbeelden van led-verlichting of chemievrije onkruidbestrijding  Niveau 2.0 is een meervoudig project. Hierin wordt  aan minimaal twee aspecten gewerkt. Combineren dus. Denk aan groen inzetten voor sociaal maar ook groen voor klimaatadaptatie. Niveau 3.0 is een geïntegreerd project met een hoge mate van integratie van sociaal, milieu en kosten. Daar horen bij: asset management, social return, aanzet voor cradle to cradle, hoge mate van kostenbewustzijn. Niveau 4.0 is échte duurzaamheid: maximale integratie van milieu, sociaal en kosten. De beleidscyclus en de beheercyclus sluiten optimaal aan. Concrete randvoorwaarden voor duurzaamheid in technische  eisen. 100% cradle to cradle in beleid en uitvoering.

 

Naar 4.0!

Het doel is: toewerken naar niveau 4.0! Dat gaat niet vanzelf. Hier moet kennis voor ontwikkeld worden en kennis gedeeld. Niemand zit al in de buurt van niveau 3.0. Er is dus nog heel wat te winnen. Door aan projecten te werken met de wens te klimmen in deze vier niveaus wordt bij élk project structureel nagedacht over duurzaamheid. Door hier over na te denken, kennis te delen en goede ideeën toe te passen draagt elk project bij aan échte structurele verduurzaming. Duurzaamheid is een gezamenlijk proces, geen lijstje. Dat is motiverend want elk jaar kan je als bestuur en als medewerkers laten zien dat er vooruitgang is.

 

Duurzame motivatie

Gemeenten zijn zo elkaars partner in duurzaamheid geworden. Van elkaar leren en kennis delen worden beloond met tastbare resultaten. Frustratie wordt duurzame motivatie! En dat mag in een lijstje (om in te lijsten dan wel te verstaan).

 

Lex Stax, publicist, www.publicspaceinfo.nl

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jos Kester (Ondernemer en lid Duurzaamheidsplatform Meerssen) op
Geachte heer Stax, het invullen via dialoog van de Duurzaamheidsmeter geeft scores en leidt tot een ranglijst. Doel is inderdaad appels en peren samen te brengen, resultaten op te sporen, zichtbaar te maken en te verantwoorden. Doordat algemeen erkende maatregelen geen punten meer opleveren ontstaat automatisch de drang tot progressie. Verder geeft gezonde competitie de motivatie tot aangehaakt blijven. Misschien kunt u helpen de duurzaamheidsmeter te helpen vertalen richting 4.0 criteria
Door Frans Beuvens & Miriam Scha (bestuurders) op
Mooi en herkenbaar betoog Lex! Die lijstjes gaat 't niet worden, vooral ook omdat daar ambities op staan i.p.v. resultaten... Partners in duurzaamheid, goed plan!
In ons enthousiasme zouden we naar duurzaamheid 5.0 willen streven om in jouw terminologie te blijven.
Dat betekent een heel gebied i.p.v. alleen 'n project (b.v. een gemeente) waarbij er in alle opzichten (ecologisch, economisch en sociaal) sprake is van duurzaamheid en evenwichtige samenhang. De kunst daarbij is betrokkenen te mobiliseren. Wij hebben de indruk dat de tijd er rijp voor is en dat veel burgers, boeren en buitenlui er de lol en noodzaak van inzien!