of 59045 LinkedIn

Belang versus belang

Reageer

Onder de Omgevingswet gaan raden ‘integraal’ besluiten over visies en plannen. Raadsleden zullen dus verschillende belangen, zoals verkeer en gezondheid, tegen elkaar moeten afwegen. Meer kennis van die vakgebieden is dan wenselijk.

Omgevingswet gepaard met complexe afweging

De ambitie van de nieuwe Omgevingswet is goed, deze geeft gemeenten immers de mogelijkheid meer onderscheid naar type gebied te maken en stelt het initiatief centraal. Dat geeft individuele gemeenten meer flexibiliteit. Dat klinkt heel mooi, maar het betekent meer afwegen. Een integraal plan is immers meer dan een optelsom van sectoraal beleid. Dat betekent dat je appels met peren moet vergelijken.

Ik geef een drietal voorbeelden van de dilemma’s voor gemeenteraden. De eerste is de afweging gezondheid versus veiligheid. Bij een ontwikkeling langs een drukke weg kan een woonwijk stiller worden als een gebouw direct langs die weg hoger wordt. Dat gebouw kan dan ook nog een deel van het fijnstof tegenhouden. Een sympathieke manier om de wijk gezonder te maken. Maar als er ook gevaarlijke stoffen over die weg worden vervoerd, betekent een hoger gebouw dicht op die weg wel een hoger groepsrisico met meer doden bij een ongeval. Hoe weeg je het risico op overlijden af tegen een lagere geluidsbelasting? Om goed te kunnen besluiten, heeft een raadslid kennis over groepsrisico en de impact van geluidsbelasting nodig.

Dan is er nog de afweging rondom extra groen. Groen in de wijk heeft een bewezen effect op de gezondheid van bewoners van die wijk. De keuze voor extra groen kan echter betekenen dat er bijvoorbeeld minder ruimte voor parkeren is of dat de beheerkosten van het groen stijgen. Wat is belangrijker? Wanneer is het verantwoord om van een parkeernorm af te wijken?

En tot slot: landelijke normen versus gebiedsgerichte keuzes ten aanzien van overlast. Horeca in de wijk kan overlast geven. Het Activiteitenbesluit en Groene Boekje (met richtafstanden) bieden nu normeringen. Het rijk laat veel van deze regels los, waardoor een gemeente zelf kan bepalen welke regels gelden voor onder meer de geur en het geluid van een horecagelegenheid. Maar wanneer is ergens overlast? Wat is de impact van ruimere normen? Waar nu vaak het argument van precedentwerking wordt gebruikt, kunnen in de toekomst voor verschillende gebieden verschillende regels gelden.

De veelal harde normen geven nu vaak duidelijkheid. Deze normen gaan vervagen. Dat is goed want sommige normen houden ontwikkelingen onnodig tegen. Maar hoe voorkom je het recht van de hardst roepende? Bij de uitbreiding van een bedrijf voldoet het bedrijf misschien wel aan de landelijke normen, maar de buurt kan wel overlast ervaren. En wanneer is het een gevaar voor de volksgezondheid? Wetenschappers zijn het daar nog niet eens altijd over eens, dus hoe zou een gemeenteraad daarover een goede afweging kunnen maken?

Daarvoor is kennis nodig van alle sectorale beleidsvelden en de gevolgen van een besluit. Natuurlijk moet er sprake zijn van co-creatie, waarbij alle specialisten aan tafel zitten, maar het gevolg is sowieso dat je appels met peren moet vergelijken. Dat vraagt veel kennis. Niet alleen van ambtenaren, maar ook van de gemeenteraad. Die beslist uiteindelijk over deze ingewikkelde kwesties. Dat vraagt een abstracte blik en veel meer kennis dan nu. Pas dan kunnen we optimaal gebruikmaken van de mogelijkheden van de Omgevingswet: ruimte voor ontwikkeling, zonder dat op voorhand helemaal duidelijk is wat de ontwikkeling inhoudt.

Maarten Hoorn, specialist Omgevingswet bij Platform31

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.