of 59221 LinkedIn

Alleen samen succes

Reageer

Gemeenten nemen een sleutelpositie in bij het realiseren van de ambities van het Klimaatakkoord van Parijs. Voorwaarde voor het boeken van lokaal succes is dat het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven aanhaakt. 

Ontwikkeling duurzame economie

Deze maand constateerde Telos in de ‘Nationale monitor duurzame gemeenten 2016’ dat slechts een klein aantal gemeenten substantiële progressie boekt op het vlak van duurzame ontwikkeling. Enerzijds schieten gemeenteraden tekort in hun rol van initiatiefnemer en controleur. Anderzijds werkt het gemeentelijk apparaat onvoldoende samen met bijvoorbeeld de lokale industrie.

Het voorbeeld van de gemeente Gorinchem is illustratief. Het economische adviesbureau Ecorys onderzocht in opdracht van de lokale rekenkamercommissie het functioneren van de gemeenteraad en evalueerde het duurzaamheidsbeleid. Die evaluatie toont aan dat veel ideeën en concrete plannen stranden in de conceptfase of onvolledig worden uitgevoerd. Specifiek voor Gorinchem geldt dat het huidige beleid een te brede scope kent en het ontbreekt aan duidelijke, kortetermijndoelstellingen.

Daarnaast strookt het ambitieniveau niet met het beperkte budget en de beschikbare capaciteit. Ook ontbreekt een gerichte taakverdeling tussen de verschillende wethouders: duurzaamheidsbeleid wordt onvoldoende integraal uitgevoerd. Hoewel de gemeente ambitieuze doelstellingen heeft geformuleerd en er vorderingen zijn, zijn de echt grote duurzame energieprojecten tot op heden niet gerealiseerd: een grootschalig duurzaam warmtenet, een biomassacentrale en windmolens. De duurzaamheidsdoelstellingen op lange termijn, zoals 50 procent duurzame energie in 2035, liggen daarmee nog ver weg.

Wat in Gorinchem speelt, zien wij ook in veel andere gemeenten: veel goede intenties maar nog te weinig daden. De vragen: wie is verantwoordelijk voor wat en wat is de rol van de overheid, leiden tot een impasse. Onder andere de taakopvatting van raadsleden is daar debet aan: hun afwachtende houding waarbij wethouders niet ter verantwoording zijn geroepen en het beperkte budget dat beschikbaar is gesteld, leiden tot te weinig progressie. Om van ons land een duurzame samenleving te maken, is de taakopvatting van gemeenten, met name ook raadsleden, en de rol van de markt cruciaal.

Doelstellingen worden niet gerealiseerd omdat gemeenten te weinig in gesprek zijn met bedrijven en het maatschappelijk middenveld. Wat helpt zijn sessies met de gemeenteraad, de lokale industrie en allerlei belangengroeperingen. Samen wordt dan bepaald wat effectief en haalbaar is, hoe verantwoordelijkheden worden verdeeld en welke investeringen nodig zijn. Het beperkte budget van de gemeente voor duurzaamheid betekent namelijk dat er ook een bijdrage vanuit het maatschappelijk middenveld moet komen. Dergelijke sessies tonen aan waar de gemeente tekortkomt, maar ook welke verantwoordelijkheden bedrijven en het maatschappelijk middenveld voor hun rekening zouden moeten en kunnen nemen.

Door in samenspraak met alle partijen een roadmap te ontwikkelen, wordt sturing gegeven aan het toekomstige duurzaamheidsbeleid. Een belangrijke voorwaarde is dat de raad het bedrijfsleven en het maatschappelijke middenveld blijft betrekken en duidelijke kaders stelt. Uiteindelijk kunnen dan ook middelgrote gemeenten duurzame koplopers worden. Maar dan moet de gemeente in samenspraak met – en niet parallel aan – de betrokken partijen het lokale duurzaamheidsbeleid vaststellen. Vervolgens moeten er snel concrete doelstellingen geformuleerd worden en verantwoordelijkheden van zowel markt als overheid worden gedefinieerd.

Oskar de Roos, adviseur duurzaamheid bij Ecorys

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.