Dat besliste de Raad van State op 3 december in een zaak van de Vrom-Inspectie tegen de gemeente Tilburg. 

Twee weken geleden stond in deze rubriek hoe de gemeente Tilburg in 1998 de regels omzeilt bij het verlenen van een vergunning voor twee kuikenstallen van een veehouder in een natuurontwikkelingsgebied. Na een onthullend artikel hierover in het Brabants Dagblad maakt de Vrom-Inspectie - drie jaar na het verstrijken van de bezwaartermijn - alsnog bezwaar tegen de vergunning. De gemeente lapte volgens de Vrom-Inspectie willens en wetens regels aan haar laars en vroeg - in strijd met de wet - geen toestemming aan de provincie voor de bouw van de stallen. Daarmee zette de gemeente ook de Vrom-Inspectie buitenspel. Die wordt namelijk door de provincie automatisch betrokken bij een dergelijk verzoek. 

De Raad van State benadrukt dat de gemeente Tilburg de betreffende bouwaanvraag publiceerde in de lokale krant en wel onder het kopje 'bouwplannen die afwijken van het bestemmingsplan'. Ook het besluit tot verlening van de vergunning is onverplicht gepubliceerd. De stelling van Vrom dat zij geen tijd heeft om kennis te nemen van de vele honderden publicaties die er jaarlijks per stad zijn, verwerpt de Raad van State. Dat de gemeente wellicht in strijd met de regels handelde, vinden de staatsraden ook geen geldig excuus voor het missen van de publicaties. Aan een inhoudelijke beoordeling van de zaak komt de Raad van State daardoor niet toe. 

'Ik ben het helemaal eens met de Raad van State', zegt Elly Van der Tang-van Loenen, universitair docent bestuursrecht in Leiden en deskundige op het terrein van bestuurlijk toezicht. 'Als je een dergelijke termijnoverschrijding toestaat, komt het rechtszekerheidsbeginsel in het geding, ook al omdat er meer inspecties zijn - bijvoorbeeld de Onderwijsinspectie - die daar dan een beroep op zouden kunnen doen. Dat lijkt me onwenselijk.' 

Intussen loopt er een andere zaak over deze kwestie bij de Raad van State. Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant weigerden in januari 2003 goedkeuring te verlenen aan de legalisatie van de kuikenstallen door de gemeente Tilburg. 'In een tamelijk vriendelijke brief lieten we de gemeente weten dat we niet gingen meewerken aan deze bouwvergunning', aldus een provinciaal woordvoerder. De veehouder ging in beroep bij de Raad van State tegen het besluit van de provincie. 'Als we gelijk krijgen in deze procedure, moeten de kuikenstallen uiteindelijk worden afgebroken', aldus de provinciaal woordvoerder. De gemeente voelt daar echter niets voor vanwege een mogelijke schadeclaim van de veehouder. 

De Vrom-Inspectie wacht de uitkomst van deze procedure af, maar denkt al na over de mogelijkheid om de bouwvergunning achteraf door de Kroon te laten vernietigen. Dat lukte in het geval van twee landhuizen in Valkenswaard, waarvan er inmiddels een wordt gesloopt. De kans dat dit hier gebeurt lijkt echter klein. Het is duidelijk dat de Vrom-Inspectie tegen de grenzen van de mogelijkheden in ons rechtsysteem oploopt. Dat is echter niet de kern van het probleem. Dat zit hem uiteraard in de wethouders en de onder hen ressorterende ambtenaren die - zoals in het onderhavige geval - een onrechtmatig oogje dichtknijpen. Het zijn de gemeenteraden die wethouders daarvoor - vaker dan nu gebeurt - ter verantwoording moeten roepen.