of 59045 LinkedIn

Nederlanders reizen niet méér maar juist minder met de auto

Zo heel af en toe gaan natuurwetten op de schop. Erik Verlinde publiceerde onlangs zijn nieuwe theorie over zwaartekracht en zwarte gaten. De wereld van natuurkundigen in rep en roer. Ook in het verkeersveld is het tijd voor een paradigmawisseling. Verkeersgroei blijkt namelijk niet langer een natuurverschijnsel. De theorie van de eeuwige autonome groei van het autoverkeer moet op de schop.

De verklaring was altijd zo simpel: de economie trekt staat aan, dus gaan we meer en verder reizen. En de enige oplossing daarvoor is zorgen voor meer asfalt zodat de boel weer gaat stromen. Logisch toch? De trends over de afgelopen jaren laten echter een heel ander beeld zien. En dat heeft grote consequenties voor het verkeersbeleid.

 

Ieder jaar geeft het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ‘Mobiliteitsbeeld’ uit, een mooi boekwerkje met daarin veel wetenswaardigheden trends en ontwikkelingen in verkeer en vervoer. De meest recente versie verscheen enkel weken terug. Wat laat dat zien?

 

Het totaal aantal voertuigkilometers van al het wegverkeer samen is tussen 2005 en 2015 maar nauwelijks gegroeid: in totaal slechts 4%, oftewel 0,3% per jaar. Deze groei is precies gelijk aan de groei van de bevolking. De economie groeide in dezelfde periode met 24%. Kortom, de geringe groei in het verkeer kan geheel verklaard worden door de bevolkingsgroei; economische groei lijkt hier geen substantiële invloed meer op te hebben.

 

Opvallend is dat de trend enorm verschilt tussen snelwegen en andere wegen: waar de hoeveelheid verkeer op snelwegen met ongeveer 12% toenam, was er op provinciale en gemeentelijke wegen juist een afname van de hoeveelheid verkeer, met in totaal 4% tussen 2005 en 2010. Het persbericht van het ministerie benadrukte de groei, maar de afname op andere wegen kreeg geen aandacht, terwijl deze ontwikkeling natuurlijk zeker zo belangrijk is. De verbredingen van snelwegen zorgen vooral voor een verplaatsing van het verkeer.

 

‘Mobiliteitsbeeld’ geeft overigens zelf aan dat driekwart van de verkeersgroei op snelwegen het gevolg is van ruimere fiscale vrijstellingen voor reiskostenvergoedingen, lagere brandstofprijzen en meer asfalt, kortom factoren die de minister zelf kan beïnvloeden.

Het wordt nog opvallender als we kijken naar mensen in plaats van auto’s. Het aantal kilometers dat een Nederlander gemiddeld per jaar aflegt is in 10 jaar tijd niet gestegen maar juist iets gedaald: van afgerond 11200 naar 11000. Van die kilometers reist een Nederlander steeds minder met de auto (4% afname) en steeds meer met het openbaar vervoer, op de fiets of lopend (5% tot 10% groei). Dus ondanks al die economische groei reizen we niet meer maar minder met de auto.

 

We reizen minder met de auto maar er worden wel iets meer kilometers gereden? Dat lijkt in tegenspraak maar dit komt doordat we steeds vaker alleen in de auto zitten. Waar er in 2005 nog gemiddeld 1,5 mensen in een auto zaten is dat nu nog maar 1,4. Ook dit is een trend waar de minister natuurlijk invloed op kan hebben, bijvoorbeeld via een kilometerheffing.

Ook voor gemeentes en provincies zijn deze trends van belang. De aanname dat de verkeersvolumes wel zullen blijven stijgen blijkt niet gerechtvaardigd. En het wordt steeds duidelijker dat het oplossen van files door meer asfalt geen oplossing is. Het zorgt enkel voor het verplaatsen van verkeer.

 

Nu de groei in wegverkeer achter ons ligt is het zaak het verkeersbeleid te hervormen. Het draait niet langer om het ‘accommoderen van autonome groei’. Nee zorgen voor betere spreiding over plaats en tijd, versterken van de verschuiving naar fiets en openbaar vervoer, daar ligt de uitdaging. En het goede nieuws van dit alles is: er komt een einde aan het zwarte gat van wegverbredingen waarin jaarlijks vele miljarden verdwijnen.


Lees hier de eerdere columns van Huib van Essen

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door willem op
Sterker nog Huib, je kan zeggen dat alleen GDP per capita interessant is als je jou gedachtenspinsels wil volgen. Dan krijg je dit: http://www.tradingeconomics.com/netherlands/gdp- …
maar daarmee kan je juist concluderen dat de groei van begin deze eeuw nu pas zich vertaald in verbeterde infrastructuur. Dus de opgelopen achterstand moet ingehaald worden. Je hebt gewoon een slecht stukje met gegoochel met cijfertjes geschreven om aan het einde te zeggen dat wegen een zwart gat zijn, wat gewoonweg niet waar is.
Door willem op
Maar Huib, waar bestaat die bevolkingsgroei dan uit? De stelling "Nederlanders reizen niet meer maar minder met de auto" kan je helemaal niet hard maken. Ik mis Fastl wel een beetje. Die snapte dit ding heel goed: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bevolking …
Door Willem op
Tjonge Huib, wat een tendentieuze laatste zin. Het "zwarte gat van wegverbredingen waarin jaarlijks vele miljarden verdwijnen." Die miljarden worden door de mensen met een auto via de autobelastingen ruimschoots betaald. Sterker nog, er gaat maar 17% van die belastingen naar wegen.
Bovendien is iets wat in een zwart gat verdwijnt opgelost en onvindbaar. Het weinige geld wat in wegen wordt gestopt is een investering. Voor elke euro erin wordt 1,8 euro aan waarde gecreeerd. Het is een verdienmodel. Ik snap niet wat ertegen is om geld wat onder bedreiging van opsluiting is afgepakt van autorijders niet voor een klein deel in wegen gestopt kan worden. Het helpt heel aardig tegen files. Kijk maar op A2 en A12. Bovendien betalen die autobelastingen trams en bussen en treinen.
Jammer dat je zo lang nodig hebt om tot je redeloze autohaat punt te komen. Het is beter als je je kiezer ervan overtuigd hun auto weg te doen en op te houden met gebruik van fossiele brandstoffen en de revenuen daarvan. Nu is het net of je steeds anderen wil vertellen wat te doen en te laten.