of 59054 LinkedIn

Weinig ambitie provincies in aanpak leegstand

Uit de bestuursakkoorden van de net aangetreden provinciebesturen spreekt een nieuw optimisme, met eensgezinde aandacht voor erfgoed, toerisme en economie. Dat blijkt uit onderzoek door Fontys Hogescholen en het Expertteam Winkelleegstand.

Uit de bestuursakkoorden van de net aangetreden provinciebesturen spreekt een nieuw optimisme, met eensgezinde aandacht voor erfgoed, toerisme en economie. Probleemdossiers als leegstand en transformatie raken op de achtergrond.

Dat concluderen Cees-Jan Pen, lector Vastgoed op Fontys Hogescholen en planoloog Jaap Kaai, lid van het Expertteam Winkelgebieden na analyse van de akkoorden die de nieuwe coalities hebben opgesteld. Ze onderzochten wat de provinciale visies en ambities zijn voor de komende bestuursperiode voor regionaal economisch beleid, leegstand en krimp. Die vallen tegen.

De afgelopen periode zijn er aanpakken ontwikkeld, regionale overleggen opgetuigd en meters geschrapt, zegt Pen. ‘Het lijkt of provincies denken dat ze er nu wel zijn, terwijl we eigenlijk net beginnen, dat geldt voor kantorenleegstand, werklocaties en voor winkelgebieden. We staan nog voor majeure afboekopgaven. Ik heb het gevoel dat provincies die hete aardappel doorschuiven.’

Lege formuleringen
Pen komt vaak dezelfde – lege – formuleringen tegen. ‘De regie pakken. Een mooie term, maar wat is dat dan? Provincies willen ook allemaal “in gesprek”. Maar wanneer ga je leegstand en te optimistische regio’s echt aanpakken? Concrete keuzes voor gebieden of een bepaalde aanpak worden niet gemaakt.’ Wanneer provinciebesturen in hun coalitieakkoord wel inzetten op herbestemming en transformatie, zijn de middelen te beperkt, volgens de onderzoekers. En over eisen van cofinanciering en participatie van marktpartijen geen woord.

Wat ook opvalt is dat de leegstand in de winkelgebieden niet als zelfstandig probleem wordt benoemd. Een aantal provincies noemt detailhandel zelfs helemaal niet als afzonderlijk onderwerp. Pen noemt enkele positieve uitzonderingen: Zuid-Holland heeft een provinciale detailhandelscommissie die alle nieuwe plannen gaat beoordelen. Drenthe wil met een provinciale retailagenda werken aan sterke binnensteden en is met Gelderland de enige die expliciet rept over het belang van binnensteden. ‘Gelderland gaat het instrument van stedelijke herverkaveling meer benutten. En Utrecht wil samen met betrokken partners interventiestrategieën opstellen. Andere provincies zijn terug­houdender, terwijl de urgentie groot is.’

Stimuleren
Waar de provincies wel eensgezind mee aan de slag gaan, is het stimuleren van de economie. Ze zien veel kansen voor toerisme en (agrarische) recreatie, met een sterke nadruk op erfgoed en duurzaamheid. Het mkb (midden- en kleinbedrijf) is weer helemaal terug, constateren de onderzoekers. Limburg blinkt hierin uit. Vrijwel alle provincies willen ruimte bieden aan ondernemerschap en gaan samenwerking stimuleren met kennisinstellingen. Noord-Holland richt daarvoor een mkb-innovatiefonds op, iets waar meer provincies over denken.

Ook de maaksector is scherp in beeld. Het lijkt er op dat provincies meer back to basic willen en de (lokale) maakindustrie weten te waarderen. Pen vindt deze trends positief. ‘Ik lees in de stukken een gevoel van opluchting: de crisis is voorbij, we gaan weer kijken naar opkomende sectoren. Het is goed dat provincies daarop inspelen, vooral omdat ze breder kijken dan de topsectoren van het rijk en aandacht hebben voor werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt.’

Hij plaatst daarbij echter wel een belangrijke kanttekening: de onderlinge concurrentie neemt toe, nu veel provincies het binnenhalen van nieuwe (internationale) bedrijven als speerpunt benoemen. Zuid-Holland ziet zichzelf zelfs als motor van de Nederlandse economie. De onderzoekers zijn bang dat deze insteek de concurrentiepositie van Nederland ondermijnt en pleiten voor betere afstemming. ‘Het lijkt ons verstandig dat bijvoorbeeld de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland daarin de regie voert. Provincies kunnen zich beter richten op de bestaande bedrijven, die vaak heel honkvast zijn en nog best wat ondersteu­ning kunnen gebruiken.’

Allemaal uniek
Ook bij de focus op toerisme en recreatie heeft de vastgoedlector een waarschuwing. Provincies erkennen terecht de waarde van erfgoed, cultuur en identiteit. Maar als je alle akkoorden naast elkaar legt, valt op dat elke provincie zichzelf uniek vindt. Er zijn volgens hem keuzes nodig voor niches en doelgroepen, anders krijg je te veel van hetzelfde.

Een positieve trend die Pen en Kaai signaleren is dat provinciale ontwik­kelings­maatschappijen als de Brabantse BOM navolging krijgen in meer provincies, zoals in Utrecht, Overijssel, Friesland en Gelderland. Ook andere provincies denken na over stimuleringsfondsen. Pen hoopt dat provincies die fondsen niet alleen inzetten voor ondernemerschap en innovatie, maar ook voor de aanpak van leegstand en winkelgebieden. ‘En dat niet als voorwaarde wordt gesteld dat het fonds revolverend moet zijn. Herstructurering heeft nu eenmaal een onrendabele top.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Rinus Vader (Leading professional vastgoedstrategie) op
De Provincie Utrecht werkt sinds enige jaren aan een strategie om haar bevoegdheden in deze als provincie naar gemeenten serieus ter hand te nemen. Dat leidt ondermeer tot de Structuurvisie Aanpak leegstand Kantoren.
Leegstand op bedrijventerreinen vraagt om een vergelijkbare (provinciale) aanpak.
Leegstand van binnenstedelijke winkelstraten lijkt me een zaak van gemeenten.
Zie ook de resultaten van het onderzoek Barometer Fysieke Leefomgeving, dat Royal HaskoningDHV met VNG onlangs voor het derde jaar uitvoerde.
Door Ellen Borgmeijer (Directeur Areaal Advies / lid adviescommissie detailhandel ZH) op
Interessant artikel! Hopelijk wordt er in de komende jaren daadkracht en creativiteit getoond en houden provincies en gemeenten de rug recht bij nieuwe ontwikkelingen... geen uitbreidingen toestaan als in de directe omgeving (dus ook net over de gemeente- of provinciegrens) de leegstand toe zal nemen. Belangrijk is dat partijen daarbij het langetermijnperspectief voor ogen houden, en ook niet te krampachtig elke uitbreiding tegen willen houden.
Door Jeroen ten Hacken (Manager in Vastgoedsector) op
Het zijn juist gemeenten die destijds veel verdiend hebben met de uitgifte van grond op basis van de residuele grondwaarde. Dus ook zij zijn mede-verantwoordelijk voor het ontstaan van het probleem. Overigens gaat de provincie Gelderland er 21 mln in stoppen om leegstand te bestrijden, lees ik net.
Door Paul te Grotenhuis (Woordvoerder) op
Interessante schets! Platform de nieuwe winkelstraat heeft alle partijen bij elkaar gebracht die nodig zijn in de vitaliteit in de centra te behouden en verstwvigen. Het is hèt kenniscentrum. Vele tientallen steden tonen interesse in de retaildeal als onderdeel van de retailagenda die minister Kamp afgelopen maart bekend maakte. Goed dat retail aandacht krijgt. Het is vitaliteitsfactor nr 1 voor een binnenstad. INretail werkt als representant van de non food winkels mee in al deze projecten. Als verbinder van en tussen gemengde belangen. Gemeenten kunnen we faciliteren met expertise variërend van presentatie tot projecttrekkerschap.
Door Adri Zwart (gepensioneerd ( ex medewerker provincie Gelderland)) op
Ruimtelijke ordening is een van de kerntaken van provincies, maar het is opvallend hoe weinig visie en daadhracht wordt getoond. Nu het rijk al jarenlang haar bemoeieniis met de ruimtelijke ordening heeft beeindigd is er voor provincies voldoende beleidsruimte om deze kerntaak op te pakken, maar het blijft veelal bij mooie woorden zonder inhoud en visie, en meestal gericht op processen en procesafspraken. Provincies lijken erg bang om gemeenten niet voor voeten te lopen terwijl inhoud en visie juist vanuit de privincies zouden moeyen worden aangestuurd.. Door deze zwakke invulling zijn orovinicies in belanrijke mate schuldig aan het overschot aan bedrijventerreinen en kantoren in dit land.
Door H. Wiersma (gepens.) op
De leden van het Expertteam Winkelgebieden vergeten dat de Overheid er (primair) niet is om de rotzooi op te ruimen die ondernemers (vastgoedbedrijven, particuliere bedrijven) zelf hebben veroorzaakt. Meedenken prima, maar ondernemers hebben geweldig geprofiteerd van lucratieve fiscale afschrijvingsmethodieken en kunnen nu niet verwachten dat de Overheid de rommel ook nog eens gaat faciliteren met subsidies.