of 59045 LinkedIn

Strijd met bouwer kostte Amersfoort miljoenen

De gemeente Amersfoort heeft aan de 30-jarige strijd met projectontwikkelaar en bouwer Hans Vahstal minstens 8,5 miljoen euro uitgegeven. Dat blijkt uit het boek "Vahstal versus Amersfoort" van journalist Miro Lucassen dat op 11 mei verscheen.

De gemeente Amersfoort heeft minstens 8,5 miljoen euro verloren aan de 30-jarige strijd tegen bouwer en projectontwikkelaar Hans Vahstal. Dat blijkt uit het boek “Vahstal versus Amersfoort” van journalist Miro Lucassen dat op 11 mei verscheen.

Hoe kwam je ertoe dit verhaal op te schrijven?
‘Ik volgde de geschiedenis tussen Vahstal en de gemeente Amersfoort al als dagbladverslaggever en wist dat er meer over te vertellen was. Stichting Regionaal Spitwerk ondersteunt regionale onderzoeksjournalistiek en gaf mij die mogelijkheid.’

Wat is het dragende thema van het boek?
‘De verstoorde relatie tussen een ambitieuze projectontwikkelaar en een gemeente die zijn zaakjes niet op orde heeft. Dat komt vaker voor, maar hier ging het om een clash tussen culturen met grote gevolgen voor de ontwikkeling van de stad.’

Hoe begon het geschil?
‘Eind jaren zeventig begon Hans Vahstal, 35 jaar, en zijn bedrijf als bouwer en projectontwikkelaar. Hij wist dat Amersfoort uitbreidingsplannen had en wilde een positie krijgen, dus kocht hij een paar weilanden bij Amersfoort. De toenmalige wethouder was daar niet van gediend: zo doen wij dat niet in Amersfoort. Met de belofte dat hij later een project mocht doen op die gronden heeft Vahstal zijn contracten met de boeren toen opgezegd. Een paar jaar later bleek dat andere bouwers toch het land mochten bebouwen. De gemeente kwam zijn belofte niet na. Dat zette kwaad bloed bij Vahstal.’

Wat voor man is Hans Vahstal?
‘Een ambitieuze zakenman die niet gemakkelijk in de omgang is. Hij wil elk dossier winnen en is daarin aardig succesvol. De eerste keer dat hij wel toegaf ging het dus meteen mis.’

Wat haal je boven in het boek?
‘We deden een Wob-verzoek om inzage te krijgen in de juridische kosten die de gemeente Amersfoort heeft gemaakt in de zaak tegen Vahstal. We kregen een onvolledig lijstje met 224 duizend euro kosten in de afgelopen vijf jaar. We zagen meteen dat er gaten in het lijstje zaten en zijn gaan rekenen. Er moeten miljoenen zijn uitgegeven aan advocaatkosten en ambtelijke kosten. Vijftien jaar lang is een ambtenaar fulltime met het dossier bezig geweest. We schatten 1 miljoen aan advocaatkosten. Daarbij is nog een korting gegeven voor de bouwcapaciteit in Amersfoort Vathorst van 7,5 miljoen euro. Je komt dan in ieder geval op 8,5 miljoen euro.’

En vond je binnen het stadhuis ook nog nieuws?
‘De gemeente Amersfoort heeft Hans Vahstal anders behandeld dan iedere andere ondernemer. Dat deugt niet. Daarbij zijn interessante ideeën over de ontwikkeling van het centrum van Amersfoort niet tot ontwikkeling gekomen puur vanwege het feit dat ze van Vahstal kwamen. De eerste Primark had in Amersfoort kunnen staan, maar omdat het voorstel van Vahstal kwam was er zelfs geen discussie over. Dat is toch vreemd.’

Is dit tekenend voor Amersfoort of gaat dit ook in andere gemeenten zo?
‘Het is een typisch Amersfoorts conflict. IN andere gemeenten, zoals Bunschoten, kon Vahstal wel aan de slag. In Tiel en Soest was de relatie minder, maar de verhouding niet verstoord. Alleen in de gemeente Amersfoort waren er conflicten.’

Er waren wel pogingen van bestuurders om tot een vergelijk te komen?
‘Als een wethouder de verhoudingen wilde normaliseren, liep dat proces tot het eind van zijn termijn. In drie gevallen kwam het zelfs tot een akkoord, twee keer werden ook de documenten ondertekend, maar het liep vervolgens mis in de uitvoering. De ambtelijke tegenstand was groot. Een uitdrukking was: Vahstal kleeft aan het behang. De compensatietrajecten waren lang en hem werd niets gegund.’

 

U schrijft dat Amersfoort zwalkend beleid voerde. Wat hadden ze anders moeten doen?
‘Ik denk dat het bijna niet anders kan dat je als gemeente zwalkend beleid voert. Het is moeilijk om in lopende dossiers consequent te blijven. We concluderen dat Amersfoort zijn informatievoorziening niet op orde heeft en incidentenpolitiek voert in plaats van een politiek gebaseerd op strategie. Verder is de verhouding tussen de politiek en ambtenaren niet op orde.’

Wat is de huidige stand van zaken?
Er loopt een arbitragezaak over een overeenkomst over het bouwen van woningen in Vathorst dat niet of moeizaam is uitgevoerd. Vahstal heeft het over 375 woningen en de gemeente over 250. Van het bouwen is niets terechtgekomen. Vahstal heeft al meerdere zaken gewonnen en staat er het sterkste voor. Als hij wint staat vast dat de gemeente hem heeft mishandeld en moeten ze hem een schadevergoeding betalen. Er volgt dan nog een procedure over de omvang daarvan. Dat kunnen ze dan uitonderhandelen.’

Tot slot, wat kunnen we leren van dit boek?
‘Bestuurders kunnen bij zichzelf te rade gaan of ze het goed hebben gedaan. Het lijkt me verstandig dat Amersfoort goed kijkt naar de relatie tussen de ambtenarij, wethouders en de raad. Wethouders hebben moeite met het aansturen van ambtenaren en de raad moet het college beter controleren. Verder is het een fascinerend verhaal voor bouwers, wethouders en raadsleden over wat gemeenten doen als ze voor uitbreiding van hun centrum staan.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Marco op
Enige nuance misschien op z'n plaats; onderzoeksjournalist of niet, kennelijk niet geheel op de hoogte van hoe de verhoudingen in een gemeente(huis) behoren te liggen:
" Wethouders hebben moeite met het aansturen van ambtenaren en de raad moet het college beter controleren." Dat laatste is juist, maar een wethouder behoort geen ambtenaren aan te sturen! Wethouders zijn politiek verantwoordelijk, niet ambtelijk. De gemeentesecretaris (tegenwoordig directeur) dient de ambtenaren aan te sturen. Deze dient de ambtenaren dan ook 'aan te sturen' dat ze hun ambtelijke stukken juist en volledig indienen zodat de wethouder op basis daarvan (politieke) besluiten kan nemen.
Wethouders dienen hun doelen en bedoelingen duidelijk te ventileren richting het ambtelijk apparaat (aan de gem.secretaris dus) en de secretaris dient er voor te zorgen dat de ambtenaren hun werk naar behoren te doen.
Het is nu juist vaak zo dat de wethouders zich te veel bemoeien met ambtenaren en deze (rechtstreeks) aanspreken: dát is de foute gang van zaken.
Door Frits (beleidsmedewerker) op
Ik heb in een vorige gemeente ook met Hans Vahstal te maken gehad. Mijn ervaring is dat het een moeilijke man is om zaken mee te doen en dat hij geen stuiver laat liggen als hij die binnen kan krijgen. Bovendien bleek achteraf dat hij de bouw van sociale huurwoningen had geclaimd, met als enkele reden dat hij de bouw daarvan tegen wilde houden totdat hij zijn lucratieve deel koopwoningen had verkocht. Niet strijdig met de letter van de overeenkomst, maar wel tegengesteld aan het doel daarvan. Het was dan ook niet verbazingwekkend dat hij er een paar jaar niet met de woningcorporatie uitkwam, qua kosten/kwaliteitsniveau dat hij aanbood. Uiteindelijk zijn de woningen door een andere corporatie gebouwd, als laatste onderdeel van het project.
Door Miro Lucassen (Journalist) op
Zeker zeven wethouders hebben zich met deze zaak intensief bemoeid, van allerhande partijen. Het speelt niet voor niks ruim 30 jaar. Het gaat niet alleen om politieke macht maar ook om ambtelijke macht. Mijn boek reconstrueert hoe een en ander is verlopen.
Door Jan (zelfstandig) op
Als ontwikkelaar Vathorst gelijk heeft is dit verhaal toch onbegrijpelijk voor een normaal mens, Waarom heeft een wethouder zoveel macht en waarom ,doet zo.n wethouder zoiets, moet zo iemand niet met naam enz , in alle grote kranten verschijnen. Nogmaals als dit waar is in N.L. staat ons nog veel te wachten.
Via welke partij is die wethouder?
Door Dick (Adviseur) op
Zo uniek lijkt me dit toch niet. Denk Chipshol, Arnhem vs Phanos. Andere lezers kunnen denk ik moeiteloos aanvullen. Ook ambtenaren en bestuurders zijn geen heiligen.

P.S. Off-topic: fascinerend dat geen van de reageerders tot nu toe de naam van Vahstal correct weet over te typen.
Door toeschouwer (-------------------) op
Ook een trap in het gemeentehuis, veeg je van boven naar beneden schoon.
.
Maar daar in het midden van het land, heeft zelfs de gemeentesecretaris lak aan haar college en haar gemeenteraad.
.
Zo'n 10 weken lang informeerde niemand van de ambtelijke leiding, niet het College, noch de raad over een ICT-lek van ruim 2.000 Sociale cliënten.
.
Gemeenteraad in Amersfoort: succes er mee!
Door Ellen op
Om maar niet te spreken, en dat geldt niet alleen voor gemeente Amersfoort, van alle burgergeld dat verkwist wordt aan eindeloze rechtszaken door gemeenteambtenaren die hun ongelijk niet willen toegeven, ook al wordt dat keer op keer door de rechter bevestigd.
Nederland is een democratie maar zonnekoninkjes vind je er toch meer dan winterkoninkjes...
Door ellen op
Een wethouder die vindt "zo doen wij dat niet in Amersfoort" ziet er dus geen been in om afspraken niet na te komen. Want zo doen we het kennelijk wel in Amersfoort. Dat idee had ik al een beetje ja.
Grappig dat de gemeente zoveel wordt vergeven "‘Ik denk dat het bijna niet anders kan dat je als gemeente zwalkend beleid voert. Het is moeilijk om in lopende dossiers consequent te blijven" terwijl men kennelijl wel consequent kon blijven in het tegenwerken van Vahstall. Ik ken Vahstall overigens geheel niet, maar ik kan mezelf toch niet wijsmaken dat alle ambtenaren van Amersfoort bij hun handelen altijd het grotere belang van de Amersfoortse burger op de lange termijn op het netvlies hadden, eerder dat er vaak sprake was van lange tenen. Het voortrekken van andere bedrijven mag van mij ook wel eens onderzocht worden, want het nadeel dat Vahstall leed moet toch iemand ten bate gekomen zijn.
Door Niek (Watcher) op
Uniek verhaal want meestal draait het om vriendjespolitiek bij stadsuitbreiding. Lees de boeken over de bouwfraude er maar op na. Ook is het bijzonder dat een zakenman rechtszaak op rechtszaak laat volgen. Want je krijgt nooit meer dan je schade vergoed en een kleine vergoeding van je advocaatkosten. Wie dingt om een koe, betaalt er een toe! Ik vermoed dat ook de persoonlijkheid van dhr. Vahlstal een rol speelt in dit drama.