of 59054 LinkedIn

Stadslandbouw gebaat bij ‘rust in ruimtelijke ordening’

Pleidooi van onderzoeker Jan Willem van der Schans, Wageningen UR, die onderzoek deed naar verdienmodellen van stadslandbouw.

Gemeenten kunnen stadslandbouw veel meer stimuleren, door rust te scheppen in hun ruimtelijke ordening en zo projecten mogelijk te maken voor langere termijn. Als initiatiefnemers kunnen kiezen voor een combinatie van verdienmodellen, is met stadslandbouw prima geld te verdienen. Dat blijkt uit onderzoek door Wageningen UR.

Combinaties van activiteiten

Het fenomeen stadslandbouw kent volgens de onderzoekers vele verschijningsvormen. Van buurtmoestuintjes, of landgoederen die worden opengesteld, tot agrarische ondernemers die het roer omgooien en kleinschalige, op de stad gerichte activiteiten willen ontplooien. Meestal gaat het om verbouwen van groenten en fruit – voor eigen of commercieel gebruik, maar vaak zijn er combinaties met workshops, buurtactiviteiten, kleinschalige verkoop of horeca, al dan niet met inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.


Geen subsidiemachine

Hoewel stadslandbouw wordt omarmd door zowel gemeenten en projectontwikkelaars die vrijvallende grond hebben, als door enthousiaste bewoners, gaat het vaak met vallen en opstaan. Gemeenten zijn geen ‘subsidiemachine’, stellen de onderzoekers en dus komt het aan op ondernemerschap. Zij onderzochten daarom de verdienmodellen in de stadslandbouw en onderzoekers constateren dat een combinatie daarvan voor een succesvolle (wijk-)onderneming de slagingskans vergroot. ‘In de bedrijfskunde is het een ijzeren wet dat je je als bedrijf richt op één helder verdienmodel. Maar voor stadslandbouw biedt een meervoudig verdienmodel juist een goede basis om te kunnen overleven’, zegt onderzoeker Jan Willem van der Schans.

 

Gescheiden functies

Daarvoor is het wel nodig dat gemeenten hun monofunctionele bestemmingscultuur loslaten, zegt Van der Schans. ‘Vanuit het traditionele systeem werken gemeenten met gescheiden functies: je hebt industrie, of wonen, of groene zones, of landbouwgebied. Maar met stadslandbouw ga je in een woonwijk ineens landbouw introduceren, en eventueel productverwerking of toerisme en parkeren. Daar moeten ambtenaren en bestuurders ruimte voor maken in hun regelgeving.’

 

Locaties priotiteren

Een andere voorwaarde is dat gemeenten duidelijkheid creëren over hoe lang een initiatief op vrijgevallen locaties mag voortduren. Voor rendabele standslandbouwprojecten zijn investeringen nodig, dus initiatiefnemers willen weten waar ze aan toe zijn. ‘Als je een stuk grond een jaar mag gebruiken, kun je prima sla kweken, oogsten en weer vertrekken. Maar als je ergens een kas wilt bouwen, of een restaurantje, dan moet je weten of het vijftien jaar kan blijven staan, anders is het ook niet te financieren.’ Van der Schans pleit ervoor dat gemeenten hun beschikbare gronden prioriteren: grond waarop zo snel als mogelijk woningbouw moet komen, kunnen voor korte perioden beschikbaar worden gesteld. Locaties die verder naar achter worden geschoven, moeten dan voor langere tijd worden vrijgemaakt voor stadslandbouw. ‘Gemeenten moeten rust scheppen in hun ruimtelijke ordening.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door opmerker op
gemeenten die hun grondprijs ten onrechte hoog houden, kunnen zaaien wat zij willen, maar van buitenaf komt niets groeien tegen die prijzen. zelfs geen schone paniek. ik ga met Kees mee, dit is (alweer) de tijd voor herbezinning en iets idealistischer zijn.
Door Jhr. Van Avezathe en Zottegem (vrolijke burger) op
Ik heb horen zeggen dat er o.a. met subsidie biologische paniek wordt gezaaid. Klopt dat ?
Door geitenhouder (geitenhouder) op
"is met stadslandbouw prima geld te verdienen" ??
Hoe kan deze activiteit rendabel zijn op gemeentegrond die 3-4-500 Eurp per vierkante meter kost? Dit terwijl een hectare landbouwgrond ongeveer 80.000 Euro kost, maw 8 Euro per m2.
Door Kees (adviseur en vrijwilliger) op
Geert geeft een reactie vanuit de traditonele wereld. Hij suggereert een tegenstelling tussen stadslandbouw en de gangbare landbouw. Deze tegenstelling is er namenlijk niet, want stadslandbouw komt niet in de plaats van de gangbare landbouw, maar is een aanvulling in en rondom de steden. buurtbewoners en pionierende ondernemers nemen het heft in handen en nemen slecht benutte ruimtes onder handen. Hierdoor ontstaat meerwaarde voor de stad en bewoners. Het vergroot de beleving en biedt een plek voor velen. Kortom de leeefbaarheid van de stad wordt verbeterd. In hoeverre de gangbare grootschalige intensieve landbouw daar aan bijdraagt laat ik in het midden, maar misschien is dat in de buitengebieden ook geen opgave.
Door Geert op
Van stadslandbouw kan de stad niet leven. Levert onvoldoende voedsel op. Planologen hebben geen flauw idee wat bij land - en tuinbouw komt kijken. Naief idealisme, dat nooit meer praktijk zal kunnen worden. Om ruim 7 miljard mensenmonden te voeden is er maar 1oplossing: nog meer efficientie ( dus nog meer grootschaligheid) van de gangbare landbouw. Stadslandbouw is slechts gepriegel in de uiterste marge !
Door Wim (bestuursadviseur) op
De globalisering van de afgelopen jaren kent positieve kanten, maar ook negatieve kanten. Steeds meer stedelijke gebieden ontdekken dat zij ook zelfvoorzienend moeten kunnen zijn op basisvoorwaarden zoals energie, voedselvoorziening; eigenlijk kwaliteit van leven. Stadslandbouw is een goede mogelijkheid om die basisvoorziening te versterken. De negatieve gevolgen die Herman Nijskens noemt zijn soms gekoppeld aan de grootschalige landbouw. Kleinschalige landbouw, zoals permacultuur of biologische landbouw, hebben geen negatieve uitstraling op de omgeving. Hieraan moet je dan koppelen dat volwassenen en kinderen weer kunnen beleven hoe voedsel geproduceerd wordt en voor het verdienmodel zijn dan verkoop en horecavoorzieningen vaak wenselijk. Deze vormen kunnen juist zorgen voor interactie in de wijk en hiermee de sociale samenhang versterken. Dit vraagt inderdaad het loslaten van de strikte manier van denken uit de ruimtelijke ordening. Gemeenten zijn juist de partij die dit in regelgeving kunnen ondersteunen en zorgen voor een balans in de sociale samenhang, risico's en overlast.
Door Rens Smid (Nadenker) op
"Rust en ruimtelijke ordening" ..... dream on.
Door Herman Nijskens op
Toch wel grappig, "de mens"...
De afgelopen decennia is met man en macht de landbouw verdreven uit woonkernen. Zelfs op het platteland worden landbouwbedrijven met argusogen begluurd.
En nu moet ineens de landbouw terug de stad in. Steden weren vervuilende (vracht-)auto's uit de steden en nu moet de landbouw terug.
Dat wordt spannende regelgeving. Hoe voer je grondstof aan en product en afval af?
Er komt echt meer bij kijken dan de moestuin-doosjes van Albert Hein.