of 59054 LinkedIn

Oer-Hollands woonerf toe aan update

Hoewel het woonerf, een typisch Nederlandse uitvinding, navolging krijgt in Amerika en Canada, kan het na een halve eeuw wel een update gebruiken.

Het was in de jaren ’70 en ’80 de perfecte oplossing om veilige zones te creëren tussen de nieuwbouwhuizen. Het typisch Nederlandse woonerf (tegenwoordig simpelweg ‘erf’) werd in hoog tempo aangelegd in de ‘bloemkoolwijken’ in onder meer Zoetermeer, Apeldoorn, Duivendrecht en andere groeiende steden. Maar anno 2015 is deze succesvolle Nederlandse uitvinding toe aan een ‘make-over’, vindt onder meer Ellen van Bueren, hoogleraar Urban Development Management.

'Woenurf'

De gemeente Emmen had bijna een halve eeuw geleden de primeur. In de nieuwbouwwijk Emmerhout werd een noviteit gebouwd: het woonerf. Een autoluw gebied tussen de huizen waar kinderen veilig konden spelen. Het oer-Hollandse ‘erf’, zoals het tegenwoordig heet, is ook door de Verenigde Staten en Canada ontdekt. Miami wordt binnenkort de trotse bezitter van een heus ‘woenurf’.


Markt

De wijk Wynwood in Miami was ooit een industriegebied, maar is inmiddels een hippe wijk met restaurants en cafés. De straten zijn daar echter nog niet op aangepast. Ondernemers hopen dat de wijk meer leefbaar en beloopbaar wordt als er een woonerf met meer groen wordt aangelegd. ,,Een woonerf is zo bestraat dat het verkeer langzaam rijdt en ook fietsers en voetgangers de weg gebruiken. Ze kunnen in het weekend zelfs worden afgesloten voor bijvoorbeeld de markt", legt de krant ‘Miami New Times’ uit.


Canada

Miami is niet de eerste Amerikaanse stad die het woonerf introduceert. Een nieuwbouwwijk in Ithaca in de staat New York heeft het Nederlandse voorbeeld ook al afgekeken. Naast de Verenigde Staten heeft ook Canada het 'woenurf' omarmd. Steden als Ottawa, Montreal en Toronto hebben zulke straten.


Interactie bewoners

‘Het woonerf integreert alle vormen en haalt de haast uit de hectiek,’ verklaart hoogleraar Ellen van Bueren het succes van het woonerf. ‘Daarnaast wordt er ook ruimte gecreerd voor interactie tussen de bewoners.’ Het verbaast haar dan ook niet dat het concept met veel enthousiasme in het buitenland wordt ontvangen. ‘Alhoewel er al wel iets vergelijkbaars in Amerika bestaat; de ‘gated communities’. Maar dan gaat het om privaat terrein. Het erf kenmerkt zich doordat het publieke ruimte is.’

Menselijke maat
Volgens de hoogleraar heeft de opzet van het woonerf een groot sociaal effect. ‘Het brengt de menselijke maat terug in de stad. Omdat er geen heldere grenzen zijn aangegeven, worden mensen gedwongen om zelf invulling aan die ruimte te geven. Dat werkt heel positief, het nodigt uit tot contact.’

Energieopwekking
Maar, bijna 50 jaar later mag het erf ook wel een beetje met de tijd meegaan vindt Van Bueren. ‘Het woonerf is van oorsprong natuurlijk erg ‘stenig’. Als het wat groener wordt gemaakt dan draag je bijvoorbeeld bij aan de bestrijding van hittestress.’ Ze zou het toejuichen als het erf 2.0 ook gezamenlijke voorzieningen zou krijgen. ‘Het woonerf zou met geïntegreerde kleinschalige systemen klaar voor de toekomst zijn. Denk aan energieopwekking of bijvoorbeeld regenwateropvang.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door A. Willemsen op
@Hans, mooi idee, maar de werkelijkheid is dat er een paar mensen zijn die dan de klos zijn er een paar zijn die schijt hebben aan alles. Dat veranderd echt niet door zo'n projectje op te zetten. oor mij valt dat onder de categorie wishful thinking (ik woon zelf in zo'n bloemkoolerf).
Door Mark (adviseur) op
De meeste woonerven zijn aangelegd in een tijd dat er veel minder auto's waren. Nu vragen bewoners om meer parkeerplaatsen, waar de gemeente behoud van groen en speelplaatsen belangrijk vindt.
Door Eric (pensioen) op
Helemaal eens met het commentaar over het groen. Waarom en hoogleraar niet heraanleg gebruikt ipv make-over, begrijp ik niet.
Maar niet alleen in Amerika zijn er woonerven gekomen, ook in Europa en al In de jaren 90. Toen werkte ik bij de Eur. Commissie en zette daar het netwerk ,,autoluwe steden" op, waarbij naast gemeenten uit o.a. Nederland en Duitsland ook uit bijv. twee uit de Atheense regio waren. De wethouders van de twee gemeentes waren zeer enthousiast en lieten voor de verkiezingen een bepaald stuk als woonerf heraanleggen. Resultaat: ze werden met meer dan 2/3e herkozen. Dus daarna kwam er meer.
Via dit netwerk - zonder internet- werd ook het ,,autodelen" verspreid van Duitsland naar o.a. Nederland met de naam ,,greenwheels".
Door Jarry (Adviseur) op
@ Hans

Maar dan wel mijn gemeentebelastingen omlaag aub.
Door hans (projectmanager) op
Het verhaal van Jannie herken is zeker ook: oorspronkelijke groene woonerven die om de kosten van onderhoud te drukken steeds minder groen worden gemaakt door de gemeenten. Maar er is een uitweg die past bij de grondgedachte van het woonerf: bewoners kunnen samen actief worden om het onderhoud uit te voeren. En wat extra's aan te planten. En speeltoestellen te onderhouden. Mijn devies: niet alles afhankelijk maken van de inzet van de gemeente. Maar pak als bewoners samen de kans om echt bij te dragen aan behoud van je buurt!
Door Jan op
Vooralsnog geeft een woonerf ergernis. Uitsluitend bij de "P" mag worden geparkeerd. Gemiddeld heeft men twee auto's en ontbreekt het aantal benodigde parkeerplaatsen. Vervolgens vertaalt men de "P" niet in parkeren maar in prive.

Hoezo sociaal een positief effect?
Door Jannie op
Erg Stenig? Meer groen?
De meeste gemeenten houden zich nu juist bezig met het uitbannen van veel groen, want dat moet allemaal onderhouden worden en daar wordt nu juist op bezuinigd door het groen maar gewoonweg af te schaffen.
Ik ben opgegroeid op een echt jaren 80 woonerf: daar stond nu juist heel veel groen. Dat was in onze gemeente nu juist kenmerkend. Gevolg was echter ook dat dat groen ging woekeren omdat het niet voldoende onderhouden werd. Als ik nu hetzelfde woonerf oprijd, is het meeste groen door de gemeente vorig jaar weg gehaald en dichtgelegd met stenen. Ook de speeltoestellen in kinderspeeltuintjes op het woonerf zijn weggehaald. 'Natuurlijk spelen' noemt men dat: op stenen en een poepveld. Opknappen van de woonerven ben ik helemaal voor, maar niet op die manier...