Bureau Bibob moet zorgvuldiger werken. Extra controles op de juistheid van gebruikte gegevens moeten de betrouwbaarheid van de adviezen aan gemeenten waarborgen. Dat blijkt uit een brief die minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie, CDA) vorige week heeft gestuurd aan de Groningse burgemeester Jacques Wallage. Brieven van gelijke strekking gingen ook naar de burgemeesters van Dordrecht en Maastricht.

De brief is een antwoord op vragen van burgemeesters naar aanleiding van een recente uitspraak van de Raad van State over toepassing van Bibob. Zowel de gemeente Groningen als Bureau Bibob werden daarin op de vingers getikt wegens het ruimhartige gebruik van niet-verifieerbare justitie-informatie. De Wet Bibob maakt het overheden mogelijk om vergunningen te weigeren of in te trekken bij gevaar van misbruik voor criminele doeleinden. Bureau Bibob, ondergebracht bij Justitie, geeft daarvoor adviezen af. Deels gebeurt dat op basis van 'gesloten' justitiële informatie, waartoe gemeenten geen toegang hebben.

Op grond van een negatief Bibob-advies wilde Groningen vijf bordelen sluiten van exploitant Zivan Music. De Raad van State betwijfelde of Bureau Bibob zorgvuldig tewerk was gegaan en oordeelde bovendien dat Groningen dat onvoldoende had gecontroleerd. Vermoedens als 'belastingontduiking' en 'betrokkenheid bij vrouwenhandel' waren niet sterk genoeg onderbouwd.

Feiten

Wallage wilde van de minister weten of een wetswijziging nodig is. Hirsch Ballin antwoordt nu dat Bureau Bibob de gevolgen 'betreurt'. De wet zelf is volgens hem 'niet onderuit gegaan'. Met een betere onderbouwing van de adviezen denkt hij problemen verder te kunnen voorkomen. Zo worden bij Bureau Bibob extra medewerkers aangetrokken voor een zorgvuldigere feitencontrole. De voornaamste pijlers onder ieder advies worden voortaan duidelijk aangegeven. Verder wordt dit jaar een aantal adviezen door externe deskundigen doorgelicht. Tevens wordt de belangenafweging 'terughoudender'.

Wanneer een vergunningaanvrager niet alle gevraagde informatie verstrekt, resulteert dat niet meer automatisch in het advies: 'vermoeden van gevaar', zoals dat voorheen wel gebeurde. Zo'n advies leidt steevast tot het afwijzen van vergunningaanvragen. Advocaten en ook rechters zijn in toenemende mate kritisch over de manier waarop Bibob wordt toegepast. Wallage is blij met het antwoord uit Den Haag. 'De brief is niet kinderachtig. De minister begrijpt dat Bureau Bibob zijn zaken zó voor elkaar moet hebben dat de adviezen voor ons als burgemeesters in de kern betrouwbaar zijn. Ik geloof dat de scherpe instructies die het bureau nu heeft gekregen, het mogelijk maken om het instrument te blijven gebruiken.'

De zaak Music beschouwt Wallage als 'afgerond', maar Groningen blijft het Bibob-instrument inzetten. 'Wel blijft één van de kwetsbaarste punten dat de gemeente blijkbaar niet blind het Bibob-advies kan volgen. Enerzijds moet ik van dat advies kunnen uitgaan, omdat ik zelf niet alle informatie in kan zien. Anderzijds moet ik wel kijken of de aangedragen informatie aannemelijk is. Dat zullen wij in de toekomst dus scherp verifiëren.'