Meten met twee maten
Spraakmaker: Jos van Rey
Roermond heeft woeste plannen.
Welnee. Wij hadden in Roermond het Hotel de Toerist waar alleen mensen introkken die absoluut nergens anders terecht konden. Het gebouw was totaal verpauperd. Er was niets cultureels aan. Maar de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed stelde voor om die puist in de stad op te knappen. Gelukkig kan een woningcorporatie er nu een appartementencomplex voor starters neerzetten.
De Dienst ging dus akkoord.
Ze hebben ons anderhalf jaar lang aan het lijntje gehouden om externe adviseurs en ambtenaren aan het werk te houden. Ik was zo kwaad over hun tegenwerking dat ik niet meer met de Rijksdienst wilde praten. Uiteindelijk is de bouw na wat aanpassingen geregeld zoals wij dat wilden. Moderne hoogbouw en historische stadgezichten kunnen prima samengaan. Ik ben blij dat onze ambtenaren rustig zijn gebleven.
Wat neemt u de Rijksdienst kwalijk?
Het is een aanfluiting hoe bevoogdend de Rijksdienst optreedt. Ze zijn niet oplossingsgericht bezig, ze maken alleen maar problemen. Toen een ambtenaar onlangs terugkwam met foto’s van het Binnenhof in Den Haag met op de achtergrond een woud aan ministeriële torens, werd ik zo kwaad dat ik de directie van de Dienst een brief schreef. Wat in Den Haag zonder meer kan, was in Roermond blijkbaar een groot probleem. Opvallend is dat in één van de torens het ministerie van OCW zit, waar de Rijksdienst direct onder valt.
Ze meten met twee maten?
Dat is wel duidelijk. Zoals ik in mijn brief aan de Rijksdienst heb geschreven, geldt hier kennelijk dat wiens brood met eet, diens woord men spreekt. Ik ben jaren voorzitter geweest van de VNG-commissie Monumenten en Archeologie, dus ik heb de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed van dichtbij meegemaakt en ik kan maar één ding zeggen: het is een schande wat er gebeurt.
Zo maakt u geen vrienden.
Dat hoeft ook niet; het gaat om het resultaat. Ik zou willen dat er meer mensen in het openbaar bestuur waren die zeggen waar het op staat. Niemand controleert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ze kunnen doen wat ze willen.
Reactie op dit bericht
De Rijksdienst staat - namens de minister van OCW - voor de bescherming van het culturele erfgoed van nationale betekenis, in casu van het beschermde stadsgezicht van Roermond. Nieuwe ontwikkelingen zijn mogelijk, maar mogen geen afbreuk doen aan het karakter van het beschermde gezicht. Integendeel, ze kunnen juist een nieuwe kwaliteit toevoegen aan het stadsgezicht.
Bij hoogbouwinitiatieven is de locatiekeuze en de ruimtelijke inpassing zeer belangrijk. Om die reden heeft Roermond in 2004 een Hoogbouwnota opgesteld. Het hoogbouwplan op de locatie van de Toerist, een voormalig hotel gelegen in het zuidelijk deel van het beschermde stadsgezicht, staat op gespannen voet met deze eigen, gemeentelijke nota. Daarom heeft de Rijksdienst bij deze nieuwbouwontwikkeling ernstige kanttekeningen geplaatst.
Centraal stond de vraag of de voorgestelde massa van de nieuwbouw past binnen de historische binnenstad van Roermond. Een binnenstad die zich kenmerkt door laagbouw met slechts enkele gezichtsbepalende hoogbouwaccenten, waarvan de St. Christoffelkathedraal en de Munsterkerk de belangrijkste zijn. Nieuwe planontwikkelingen moeten deze accenten respecteren. Uiteindelijk is er voor de Toerist een resultaat bereikt dat door alle partijen werd gedragen.
Moderne hoogbouw en historische stadsgezichten kunnen prima samengaan. Maar dat moet wel zorgvuldig gebeuren. Jos van Rey haalt met Den Haag een goed voorbeeld aan van een oude binnenstad met hedendaagse architectuur. Een interessant referentiebeeld. Net als Roermond heeft Den Haag een hoogbouwvisie opgesteld, waarbij goed gekeken is naar het beschermde stadsgezicht. Dat heeft een boeiend resultaat opgeleverd met hoogbouw die een betekenisvolle bijdrage levert aan de ruimtelijke identiteit van de stad.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wil aan het begin van een bijzondere planontwikkeling haar kennis over de cultuurhistorische waarden inbrengen. Mede ter inspiratie. Niet aan het einde van het proces met een opgeheven vingertje, maar participeren vanaf het begin. Een nieuwe houding die inmiddels met veel waardering door gemeenten en eigenaren wordt ontvangen. Het is spijtig dat de heer Van Rey dit nog niet heeft mogen ervaren.