Het ministerie van Binnenlandse Zaken wil gemeenten de bevoegdheid geven verdachte bedrijven die niet vergunningplichtig zijn, toch te kunnen sluiten. Een studie naar de wettelijke mogelijkheid hiervan is eind 2008 klaar.

Op die manier wordt een handvat gecreëerd om firma's die niet onder de wet Bibob vallen, toch aan te kunnen pakken. Met deze wet (bevordering integriteit beoordelingen door het openbaar bestuur) kan een gemeente een bedrijf dat een vergunning vraagt doorlichten en uitzoeken of de eigenaar banden heeft met de onderwereld. Sommige dubieuze bedrijfstakken, zoals headshops en de belhuizen, zijn echter niet vergunningplichtig en vallen dus ook niet onder de wet Bibob. Op lokaal niveau wordt dat her en der in het land ondervangen door die bedrijfstakken via de Algemene Plaatselijke Verordening toch een vergunningplicht op te leggen. Onder meer in Breda, Maastricht, Venlo, Kerkrade, Rosendaal en Bergen op Zoom wordt hiermee geëxperimenteerd. De vraag is echter of zo'n stelsel juridisch gezien houdbaar is, zo verklaarden woordvoerders van sommige gemeenten vorig jaar nog in Binnenlands Bestuur.

Ook is de vraag 'of gemeenten hiermee in de praktijk - mede in het licht van andere beschikbare instrumenten - voldoende uit de voeten kunnen', aldus het programma Bestuurlijke Aanpak georganiseerde misdaad dat deze week door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verspreid. Door de bewijslast in feite om te draaien - zoals nu het plan is - krijgen gemeenten een veel effectiever wapen in handen. 'Een kleine supermarkt of een belhuis of een massagesalon waar volgens de wijkagent of de gemeente amper publiek is maar die op papier wel een miljoenenomzet draait, moet dan maar aantonen dat er geen sprake is van het witwassen van crimineel geld. Vergelijk het maar met de sociale wetgeving of de fiscus', legt BZK-woordvoerder Frank Wassenaar uit. 'Als je een uitkering aanvraagt, kun je niet zomaar zeggen: bekijk het verder maar, ik leg niks uit, bewijzen jullie maar dat het niet klopt.'

Impuls

Met het nu gepresenteerde programma hoopt BZK een impuls te geven aan de bestuurlijke aanpak van criminaliteit. Daaronder wordt verstaan een 'overheidsbrede cq. geïntegreerde aanpak van georganiseerde misdaad onder regie van het bestuur'. Om die van de grond te krijgen komen er zes regionale informatie- en expertisecentra die gaan dienen als informatieknooppunt. Ze zullen zoveel mogelijk worden gekoppeld aan de reeds bestaande bovenregionale rechercheteams. Daarnaast wordt er voorzien in één overkoepelend landelijk centrum en een verbeterde internationale samenwerking, onder meer in de vorm van een Euregionaal analyse- en expertisecentrum. Een van de grootste knelpunten, aldus het programma, is het feit dat misdaadanalisten van de politie 'niet voldoende zijn opgeleid en getraind voor het verrichten van analyses met een bestuurlijke blik'.

Om dat te ondervangen komt de Politieacademie met een opleiding voor het maken van die bestuurlijke analyses, zo wordt aangekondigd. Het programma zoals het nu is ontvouwen, wordt voorlopig vooral ingezet bij de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. In een later stadium kan het ook worden toegepast op het tegengaan van overlast als gevolg van drugsgebruik of prostitutie. Voor de jaren 2008 tot en met 2011 is voor het programma in totaal 13,5 miljoen euro beschikbaar. (svb)