Goochelen met cijfers plastic afval
Recycling Netwerk baseert zich op een tweetal studies bij de 71 meest verstedelijkte gemeenten en bij alle gemeenten van de provincie Utrecht. ‘De score is minder dan 2 procent van de totale hoeveelheid afgedankt kunststof afval’, aldus de milieu-organisaties.
‘Al 15 jaar is er sprake van uitstel en het niet halen van zelfs afgezwakte doelstellingen’, licht auteur Robbert van Duin toe. ‘In 2010 gaan ze het weer niet halen.’ Het ministerie van VROM vindt die voorspelling nogal voorbarig. ‘Dat zullen we nog wel eens zien’, aldus een woordvoerder. ‘En voor 2009 worden later dit jaar de officiële cijfers bekendgemaakt.’
Nedvang, de organisatie die namens de verpakkende industrie verantwoordelijk is voor de recycling, vindt het onderzoek van Van Duin beperkt. ‘Het is nogal flauw om inzamelcijfers uit 2009 te nemen en die te extrapoleren naar 2010’, zegt Sven Noordhoek van Nedvang. ‘De inzameling is pas in de loop van 2009 op gang gekomen door allerlei vertragingen. Dit jaar halen we de doelstelling met gemak. We werken er hard aan om in 2012 de wettelijke verplichte score van 42 procent te halen.’
Containers
Totnogtoe was het vaststellen van de scores met een zekere marge omgeven. Sinds 2008 meet de Belastingdienst de hoeveelheid verpakkingen die op de markt worden gebracht. Dit is de grondslag voor de heffing die supermarkten aan de burger doorrekenen. Nedvang meet sindsdien ook de exacte hoeveelheid kunststofafval die gemeenten inzamelen.
Uit het overleg deze week in de Tweede Kamer bleek dat na lang dralen ook de grote steden op gang komen met de plasticinzameling. Utrecht en Den Haag plaatsen veertig containers, meest bij winkelcentra. ‘Het is een begin, zij het zeer bescheiden’, aldus Nedvang. ‘Voor een goed resultaat is een hogere dichtheid aan containers nodig.’ Ook de gemeente Amsterdam begint - na een ronduit weigerachtige houding in 2009 - in mei schoorvoetend met proeven in vijf stadsdelen. Alleen Rotterdam is nog tegen de wettelijk verplichte kunststofinzameling. ‘Ik ben met die gemeente in gesprek’, zei minister Huizinga van Milieu in de Kamer.
Ook de VROM-Inspectie is gealarmeerd over de bestuurlijke ongehoorzaamheid van de Maasstad. Rotterdam wil zijn burgers niet vermoeien met bronscheiding. De stad wil het kunststofafval achteraf uit het restafval scheiden. Zo’n vijftig gemeenten, meest in het noorden van Nederland, zijn daar al mee bezig. Ook in Limburg hebben gemeenten proeven uitgevoerd. Of van deze afvalscheiding achteraf het milieurendement en vooral de kosten gunstiger zijn - zoals deze gemeenten beweren - is onderwerp van een onderzoek door adviesbureau PWC. Het resultaat daarvan wordt niet eerder dan september verwacht.
Kunststofbrij
Intussen is de minister vooralsnog tevreden met het feit dat per maart 2010 meer dan 90 procent (ofwel 414) van de gemeenten de inzameling van plastic ter hand hebben genomen. Negen gemeenten gaan spoedig beginnen. Het overgrote deel kiest voor scheiding aan de bron (door de burger), meest in de vorm van de intussen bekende oranje bollen en bakken bij supermarkten.
Al dat ingezamelde plastic gaat naar drie sorteerinstallaties, net over de grens in Duitsland, zo blijkt uit de cijfers. Daar scheiden machines de plasticstroom in een zevental fracties, waaronder polyetheen (folies en flessen), polypropeen en pet (flessen). Dat plastic, ongeveer driekwart van het totaal vindt zijn weg naar verwerkers die het schoonmaken en het als plastickorrels (granulaat) opnieuw inzetten in kunststofproducten. Bijna een kwart is echter te divers van samenstelling en kan tot nog toe alleen dienen als brandstof in bijvoorbeeld cementovens.
Nedvang staat echter op het punt om een contract te sluiten met het bedrijf Plastinum in Emmen. Daar wordt de kunststofbrij omgezet in een pasta, waarvan nieuwe plastic korrels worden vervaardigd. Deze grondstof vindt zijn weg in spuitgietbedrijven die er onder meer transportpallets, bouwemmers en afvalbakken van maken. Binnenkort wordt een tender gestart voor de bouw van een of mogelijk twee sorteerinrichtingen in Nederland. Daardoor zal het transport naar de Duitse locaties tot het verleden behoren en kan het plastic afval in Nederland worden verwerkt.
In sommige gemeenten zijn de plastic bakken vrijwel permanent vol zitten met het lichte maar volumineuze afval. Het probleem dat het plastic gaat rondslingeren en de omgeving vervuild raakt, is evident. Daar zijn we ons van bewust’, aldus Nedvang. ‘Gemeenten plaatsen containers bij en gaan ze vaker legen. Elders investeren ze in ondergrondse perscontainers die meer afval aankunnen. Ook gaan sommige gemeenten ertoe over om het kunststof huis aan huis op te halen.’
Reactie op dit bericht
1) dat de minister met Rotterdam in gesprek is meldde ze in haar brief van 19 maart jl. In de kamer meldde ze op 23 maart dat ze Rotterdam coulant tegemoet zal treden.
2) Het PWC-onderzoek zal geen antwoord geven op de vraag naar het milieurendement. Dat onderzoek zal gericht zijn op het vaststellen van de vergoedingen voor broninzameling voor de periode 2011-2012.
3) De minister deelde mee dat de vergoedingen voor de nascheidingsinstallaties bij OMRIN en VAGRON in april vastgesteld zullen worden.
De Limburgse gemeenten die al sinds december 2008 een contract hebben met de op 22 maart j.l. geopende nascheidingsinstallatie in Wijster willen hier naadloos op aansluiten. Het gaat hen, in weerwil van het in het artikel gestelde, vooral om het gemak voor de burger en om de kwaliteit van de openbare ruimte. Over het milieu- en kostenaspect is voldoende bekend. De suggestie dat we op PWC moeten wachten is zowel onjuist als overbodig. Het is de kamer en de minister die hier in moeten sturen en die dat vooralsnog vorige week ten faveure van Limburg nalieten te doen. Tot de reeds bekende stof mag worden gerekend:
1) Het milieuvoordeel (gecombineerd effect van CO2 en grondstofschaarste) van een jaar kunststofscheiden door een huishouden laat zich vergelijken met een autorit van 200 kilometer. Verder gedetailleer of dat via nascheiden 20km meer of minder is is niet zinvol; het hele milieu-argument met of zonder nascheiding heeft zijn relatieve ordegrootte naast andere belangrijke(re?) aspecten
2) Het effect op de afvalstoffenheffing is beperkt tot minder dan een handvol euro’s en zal zeker niet opwegen tegen de in de consumentenprijs geïncorporeerde verpakkingstax van € 45,- per huishouden
Ronduit stuitend is dan ook dat het-gemak-voor-de-burger in de hele beleidsdiscussie in Den Haag nagenoeg niet ter sprake komt. In die zin kan ik me uitstekend vinden in zowel de titel van het artikel als in het commentaar van Barbara.
Over het cijfergegoochel: wie het nog spannend vind of we de doelstelling in 2009 gaan halen: De export-beschikkingen voor transport naar de duitse sorteerinstallaties van SITA-Nedvang bedroegen alleen al in januari van dit jaar 17.000 ton. Natuurlijk halen we dus de doelstelling. Jammer dat de minister deze concrete informatie vorige week niet met ons deelde. Het welles-nietes spel van Recyclenetwerk leidt dus alleen maar af.
Het zou voor aanhangers van de nascheiding maar om één ding moeten gaan. “Het gemak voor de burger”. Tot voor kort was dit naast milieu en kosten een rotsvast element in het aloude afwegingskader voor afvalbeleid, de fameuze AOO-driehoek. De opgave thans is om deze weer op de agenda te krijgen. Opmerkelijk was dat de minister in het overleg aangaf dat ze zich daar in europees verband sterk voor wilde gaan maken. Of dat nog nodig is nu EU-commissie-voorzitter Baroso onlangs persoonlijk heeft laten weten dat de wijze van invullen van een afvalscheidingsdoelstelling een autonome locale bevoegdheid is.
Het zou een goede zaak zijn als de minister bij de aanstaande toekenning van de vergoedingen voor de nascheidingsinstallaties van OMRIN en VAGRON ook krachtig stuurt richting Nedvang en VNG op toekenning voor vergoeding van nascheiding voor Limburg via de installatie in Wijster. Die gemeenten hebben immers al in december 2008 tijdig geschakeld.