of 59232 LinkedIn

Ambtenaren: Watertoets en advies GGD in Omgevingswet

De Omgevingswet moet toch een verplichte watertoets – of zelfs een klimaattoets – voor omgevingsvisies krijgen én adviesrecht voor de GGD over gezondheid in de leefomgeving. Bovendien moet de wet duurzaamheid en de energietransitie actiever stimuleren. Dat stellen publieke professionals die zich voorbereiden op de Omgevingswet in een enquête van Binnenlands Bestuur.

De Omgevingswet moet toch een verplichte watertoets – of zelfs een klimaattoets – voor omgevingsvisies krijgen én adviesrecht voor de GGD over gezondheid in de leefomgeving. Bovendien moet de wet duurzaamheid en de energietransitie actiever stimuleren. Dat stellen publieke professionals die zich voorbereiden op de Omgevingswet in een enquête van Binnenlands Bestuur.

Bijna twee derde wil watertoets 

Circa driehonderd ambtenaren en bestuurders van vooral gemeenten, omgevingsdiensten en veiligheidsdiensten vulden in februari een vragenlijst in van Binnenlands Bestuur over de laatste zorgpunten rond de Omgevingswet. Met de stelling dat de watertoets verplicht moet worden voor omgevingsvisies, is 62 procent het eens (23 procent oneens, 15 procent geen mening). Nu is in de Omgevingswet de watertoets alleen verplicht voor omgevingsplannen en verordeningen. Dezelfde stemverhouding komt naar voren bij de stelling dat de watertoets moet worden verbreed tot klimaattoets, om ook te toetsen wat het effect van plannen is op bijvoorbeeld hittestress en biodiversiteit. Een suggestie hiervoor kwam in het laatste Tweede Kamerdebat van D66-lid Stientje van Veldhoven, maar kreeg geen bijval.

 

Niet alleen verplicht; ook doorslaggevend

Namens de Unie van Waterschappen reageert voorzitter Hans Oosters verheugd op de steun voor wat wel ‘het best belobbyde onderwerp van de Omgevingswet’ is genoemd. ‘Wij merken zelf ook dat ons standpunt over de watertoets op veel instemming kan rekenen. Dat gaat niet alleen over een uitbreiding van de verplichte toets, maar ook over de doorslaggevendheid van ons advies in ruimtelijke besluiten en visies. Het is ook belangrijk dat de afwegingen daarover een openbaar karakter krijgen. Dat het voor iedereen helder is hoe beslissingen nu gewogen zijn tegen ontwikkelingen in de toekomst. Beide is nu niet het geval, terwijl de noodzaak voor iedereen duidelijk is als de straten weer eens blank staan na hevige regenval: is er bij de bouw  van een wijk of ziekenhuis voldoende rekening mee gehouden dat het klimaat verder doorverandert?’

 

Advies niet overgenomen

Ondanks de lobby van de waterschappen en de aandacht voor de watertoets in de Tweede Kamer blijft minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) tegen een verplichte toets voor omgevingsvisies en tegen doorslaggevendheid. Oosters: ‘De minister meent dat sturen op vertrouwen de garantie geeft dat overheden ons om advies vragen. Wij weten echter uit de Staat van ons Water dat in 25 procent van de gevallen het watertoetsadvies niet of onvoldoende wordt overgenomen. Dat gaat dus over een kwart van de bijna 7400 adviezen over bijvoorbeeld bestemmingsplannen en inpassingsplannen.’ Het goede nieuws, zegt Oosters, is dat in bijna al die processen wel (tijdig) om advies wordt gevraagd.

 

Afspraken met VNG

De Unie van Waterschappen vraagt in de Eerste Kamer opnieuw aandacht voor de watertoets. Daarna gaat het hele pakket aan wet- en regelgeving voor advies naar de Raad van State. Als een verplichte en doorslaggevende watertoets met openbare verantwoording toch niet in de Omgevingswet wordt opgenomen, gaan de waterschappen in gesprek met gemeenten (VNG) om afspraken te maken over de gezamenlijke verantwoordelijkheid, zegt Oosters. Een eventuele klimaattoets heeft voor hem geen prioriteit. Veel klimaatelementen zitten al in de watertoets en in september van dit  jaar komt de deltacommissaris met een Deltaplan Ruimtelijk Adaptatie, waarin een klimaatcheck wordt opgenomen.

 

Steun voor adviesrecht GGD

In de enquête van Binnenlands Bestuur is ook ruime steun voor adviesrecht voor de GGD op omgevingsplannen. Met de stelling dat de GGD adviesrecht moet krijgen, om tijdig te kunnen adviseren over gezondheidsaspecten in de leefomgeving, is 69 procent het eens (20 procent oneens, 12 procent geen mening). ‘Met die uitkomst is duidelijk dat het inzicht groeit dat je gezondheidsrisico’s en gezondheidskansen sterker bij de inrichting van de ruimte moet betrekken’, zegt Hugo Backx, directeur GGD GHOR Nederland. ‘Met een adviesrecht alleen ben je er nog niet. Het komt er op aan dat gezondheidsaspecten vroegtijdig worden betrokken bij de start van ruimte-plannen en dat burgemeester en wethouders zich daar hard voor maken.’

 

Andere uitkomsten uit het onderzoek

- Respondenten hebben nog weinig vertrouwen in de digitalisering, zijn matig positief over de organisatiestructuur, maar hebben behoorlijke zorgen over de werkcultuur;

- Onduidelijkheid over de zorgplichtbepaling is aanzienlijk;

- Er is flinke twijfel over het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en grote steun voor actiever stimuleren van duurzaamheid en energietransitie;

- Over de beperkte rol van de gemeenteraad maken ambtenaren en bestuuders zich weinig zorgen.

 

Verantwoording

Binnenlands Bestuur stuurde in februari een vragenlijst uit onder 10.000 lezers van het vakgebied ruimte en milieu met als onderwerp ‘De laatste zorgpunten van de Omgevingswet’. De enquête stond twee weken open. 301 personen vulden de vragenlijst (volledig) in. Van de invullers is ruim 80 procent als ambtenaar werkzaam bij gemeente, omgevingsdienst of veiligheidsregio, circa 10 procent is gemeentebestuurder/raadslid en de rest werkt bij provincie, private sector of waterschap. Invullers zijn afkomstig uit zowel kleine, middelgrote als grote gemeenten, waarbij 100.000-plusgemeenten zijn oververtegenwoordigd (39 procent).

 

Lees deze week in Binnenlands Bestuur meer over de uitkomsten van de enquête 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Gerrit Rot (voorzitter stichting BodemvochtBelang, Schagen) op
Een lobby is aan de gang, waterschappen in de Omgevingswet 2019 beleidsverantwoordelijkheid te geven voor water in de Ruimtelijke Ordening, gelijkwaardig aan gemeenten; gemeenten gaan dan alleen over land....
Waterschappen zijn dan verplicht omgevingsvisies vast te stellen, vergelijk de Deltavisie 2013 van Hoogheemraadschap Hollands NoorderKwartier (HHNK). Waterschappen worden zo medeverantwoordelijk voor alle bestemmingsplannen binnen en buiten de bebouwde kom. Zij dienen actief samen met gemeenten de cultuurhistorische, recreatieve en natuur- en landschapswaarden te beschermen, alsmede duurzame landbouw en infrastructuur te promoten; de provincies coördineren en passen ook Rijksprogramma’s in (waaronder het Deltaprogramma).
De provincie Noord-Holland erkent al decennia, dat water het leidend principe in de ruimtelijke ordening is. Met de vereiste klimaatsadaptatie en klimaatsmitigatie zal duurzame water-huishouding en -beheer in elk bestemmingsplan helemaal vertrekpunt moeten zijn.
Positief effect op burgers is bovendien, dat deze gemotiveerd worden om waterschappen te volgen en bij waterschapsverkiezingen te stemmen. Dat verhoogt het waterbewustzijn, in lijn met het OESO-rapport 2012.
In plaats van tot nieuwe verkokering in de Omgevingswet, kan een intensieve, op kennisaanvulling gebaseerde samenwerking tussen de vier democratische bestuurslagen tot een gestroomlijnd, voor stakeholders overzichtelijk inspraak-/besluitvormingsproces leiden. Ik schrijf dit mede als commissielid Water&Wegen van HHNK voor WaterNatuurlijk ; de andere landelijke waterschapspartij AWP steunt uw suggestie van een verplichte watertoets al.
Een suggestie: speel dergelijke visies/voorstellen ook door aan de kabinetsonderhandelaars. Cruciale jaren voor kabinet en Staten-Generaal worden 2018 (gemeenteraadsverkiezingen) en 2019 (waterschaps-provinciale verkiezingen, alsmede vaststelling Omgevingswet). Graag reacties naar, Gerrit Rot, tel 06-16205732 of g.rot@quicknet.nl
Door Theo Fransen (directeur) op
het blijft altijd een lastige discussie. Geld of gezondheid, wat is de proportionaliteit daarin. Enkele jaren terug hebben een zelfde water overlast probleem opgelost in Brussel. Hierover hebben we advies gegeven naar Rijkswaterstaat en ook naar enkele probleem gemeenten.
Met onze oplossing zouden er geen grote infra problemen ontstaan en zouden wegen of straten niet open hoeven. We hebben er nimmer nog iets van ogen vernemen en hebben het project laten liggen onder het mom we hebben het druk goed en men heeft geen interesse. Onze op.ossing in Brussel werkt overigens perfect waardoor er geen straten meer blank staan.
Www.bibbrielle.nl
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Het adviesrecht van de GGD´s dient uitdrukkelijk tegen het licht te worden gehouden.

Recent publiceerde de GGD Gelderland Midden een advies voor het verbannen van brommers en scooters van het fietspad naar de rijweg. Ik heb zelden een rapport gezien dat wetenschappelijk zo aan alle kanten rammelt. Het dient uit de handel te worden genomen.
Zoals ook bij de rubberkorrels het geval was, lijkt het mij een taak voor het RIVM om hier haar visie over te laten schijnen.

Het rapport stelt het wetenschappelijk, en daarmee het geloofwaardig niveau van de milieumedewerkers van de GGD´s in een schril daglicht.
Het is onverantwoord om daar een adviesrecht aan te verbinden.

Aan het onderzoek deden 8 personen mee, zo leert het rapport. Een van de auteurs is coach voor liefde, relaties en seksualiteit. Deze zal de kabeltjes wel hebben vastgehouden.

Relevante Parlementaire Dossiers