of 59236 LinkedIn

Overheden: ‘Geniet van de onzekerheid’

‘Geniet van de onzekerheid’. Advies aan overheden: bereid u voor op de onzekerheid van de 21e eeuw!
Reageer

Technologieën ontwikkelen zich momenteel exponentieel. De oude overheidsvisies voor de komende dertig jaar zijn passé, want voordat je het weet is er een technologische doorbraak die de wereld en jouw visie op de kop zet. Dat stelt Arjen van Berkum, Chief Disruption Officer bij Conclusion. Hij adviseert overheden om zich voor te bereiden op de onzekerheid van de 21e eeuw. ‘Geniet van het feit dat je dingen niet zeker weet.’

In 1895 leek W.F. Hartrop de eerste automobilist van Nederland te worden. De vermogende zakenman stuurde een brief aan de minister van Waterstaat met een brochure van de door hem aangeschafte Panhard & Levassor-auto en het verzoek om daarmee de Nederlandse wegen te mogen berijden. Het verzoek bleek echter lastig te toetsen binnen het bestaande kader van beleid en regelgeving. De ambtelijke onmacht om adequaat te reageren duurde volgens sommige bronnen jaren. De lange procedure gaf Jos Bogaers de kans de eerste automobilist van Nederland te worden. Hij trok zich niets aan van de ambtelijke discussies en veroorzaakte in een aantal dorpen grote opschudding door gewoon te gaan rijden. Zo wordt niet Hartrop, maar de roekeloze Bogaers herinnerd als de pionier van een ontwikkeling die onze leefomgeving voorgoed veranderde. Die wereld is in meer dan een eeuw compleet veranderd en het is nu niet één technologische ontwikkeling die op overheden afkomt, maar talloze. Wie de Smart City wil laten gedijen moet verouderde regels breken. Arjen van Berkum weet als geen ander hoe je je als overheid op moet stellen om flexibel en adequaat in te spelen op de onzekerheid, die de 21e eeuw met zich meebrengt.

 

Stel dat ik nu bezig ben met een visie voor dertig jaar, moet ik dan maar stoppen?

‘Wel als je vaststaande plannen gaat schrijven. Bedenk niet hoe je als ambtenaar of wethouder de toekomst gaat vormen, maar bedenk hoe je met mogelijke toekomstbeelden kunt omgaan. Overheden moeten zich niet storten op het maken van een wirwar aan regels om de mogelijke gevaren van zelfrijdend vervoer in te perken. Je moet flexibel blijven en snel kunnen anticiperen op veranderingen. We leven in een wereld waarin we niet weten wat de toekomst brengt. Omarm dat.’

 

Hoe doe je dat?

‘Overheden denken nog vaak in afdelingen, terwijl de Smart City ontschotting noodzakelijk maakt, want het heeft betrekking op de gehele organisatie. Overheidsland speelt hierop in met het gedachtegoed van de Omgevingswet waarin geen statische bestemmingsplannen meer worden gemaakt. Een thema waarop nu al veel terreinwinst geboekt kan worden is bijvoorbeeld de reductie van CO2. Het uitzetten van verlichting scheelt veel geld, maar dan moet dat wel mogelijk zijn in je beleid.’

 

AfbeeldingGeniet van de onzekerheid, dat lijkt me erg lastig als je in het publieke domein werkt en een verkeerde investering doet op basis van een verwachte trend.

‘Mijn advies is daarom altijd dat je klein moet beginnen. Groot denken is niet erg, maar hoe groter je het maakt, hoe groter de kans is dat het naar de kloten gaat. Ik zeg altijd dat innovatie aan drie eisen moet voldoen: het moet big hairy audacious zijn, je moet heel snel kunnen beginnen en stoppen en je moet genieten van het falen. Bedenk grote ideeën en voer die vervolgens in het klein uit in proeftuinen.’


Is het dan aan de overheid om dit soort innovaties te stimuleren met subsidies?

‘Ik vind dat je moet kijken naar andere randvoorwaarden om een Smart City te stimuleren. In de Smart City-wereld gaan onnodig veel subsidies rond en er zijn te veel start-ups die daarvan leven. Je kunt je geld als overheid beter steken in het creëren van fysieke randvoorwaarden waarin start-ups kunnen experimenteren. Geef ze toegang tot kennis, apparatuur en goede voorzieningen. De provincie Limburg doet dit heel slim via de ontwikkeling van de Brightlands Campussen (zie kader, red.). Wij hebben zelf onlangs een kantoor geopend op de Brightlands Smart Services Campus. De provincie is daar de grote aanjager van een ecosysteem en heeft samen met Maastricht University en APG voor ettelijke miljoenen geïnvesteerd in een modern pand. De provincie neemt een risico, maar dit zijn wel de investeringen die innovaties op gang te brengen en zorgen voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat.’

 

Maar als er iets misgaat, dan kijkt iedereen toch naar de overheid?

‘Overheden worden gedreven door de angst dat ze verkeerde keuzes maken, dat begrijp ik. Maar als je niet durft te investeren in je ondernemersklimaat dan ga je het afleggen tegen andere regio’s en landen. Met die investeringen neem je het initiatief, maar aan de andere kant zijn er ook innovaties die zo snel gaan dat de markt zelf de regels al bedenkt. Het is hun belang dat het effect op het publieke domein mee wordt gewogen om hun technologische ontwikkeling te  laten slagen. Er zijn honderden redenen te bedenken waarom de zelfrijdende auto niet past binnen de regelgeving, maar de Tesla-modellen rijden nu al op de weg en tonen aan dat het mogelijk is onder bepaalde voorwaarden.’

 

Is de fabrikant dan ook de eindverantwoordelijke?

‘Dat zou wel beter zijn. De fabrikant kun je veel beter verantwoordelijk houden voor zijn prestatie dan de opdrachtgever. Vanuit de circulaire gedachte is het ook veel logischer om na te denken over servicecontracten in plaats van koopcontracten. In beton zitten bijvoorbeeld nog zoveel materialen die je kunt hergebruiken, maar dan moet de fabrikant wel de eigenaar blijven. Die servicemodellen komen er en zijn onderdeel van de Smart City.’ Tot slot, hoe moet ik die lantaarnpaal zien in dit verhaal? ‘De lantaarnpaalmarkt is een prachtig voorbeeld van de mix tussen fysieke en digitale infrastructuur, de ‘fidgital-markt’. Een partij als Ziut heeft 1,5 miljoen lantaarnpalen in beheer.Die infrastructuur ligt er en via sensoren voeg je daar een digitale laag aan toe. Gemeenten kunnen zo alles meten wat ze maar willen: geluid, fijnstofemissie, verkeersstromen et cetera. De markt kan daar op haar beurt weer op inspelen door op basis van gegevens die worden ingezameld nieuwe innovaties te ontwikkelen. Er komt veel meer interactie tussen overheden en marktpartijen.’

 

Lees hier meer in het Smart City magazine

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingZiut B.V.

Bezoekadres:

Nieuwe Plein 1b

6811 KN  Arnhem

               

Postadres:

Postbus 253

6800 AG  Arnhem

026 800 19 00

 

info@ziut.nl

www.ziut.nl

Meer nieuws

Onze exptertises

Whitepapers