of 59183 LinkedIn

Sturen en verantwoorden in complexe provinciale opgaven

Maak gebruik van al je zintuigen!

Sturen en verantwoorden in complexe provinciale opgaven krijgt een andere betekenis. Naast 'meten' van objectief vast te stellen grootheden, neemt 'merken' van gevoelens en op gang gebrachte beweging, aan belang toe. De 'nieuwe tijd' en de veranderende rol van de provinciale overheid vragen steeds meer 'en-en'-denken als het gaat om sturen en verantwoorden. Daarover ging de door provincie Overijssel en Twynstra Gudde georganiseerde Inspiratietafel van 19 mei 2017. Aan tafel met 16 project-/programmamanagers, opdrachtgevers, lijnmanagers uit Overijssel, Gelderland, Drenthe en Noord-Holland.

Sturen en verantwoorden gaat steeds vaker om het gesprek dat je voert met elkaar rond de opgave. Het gesprek in plaats van de getallen. In dat gesprek worden GS en PS actief betrokken. Het (levendige) gesprek gaat boven de cijfermatige verantwoording op (dood) papier. Een 'programma-excursie' waarin direct betrokkenen daadwerkelijk de uitvoering van maatregelen kunnen zien en de maatschappelijke effecten in het plangebied kunnen 'ruiken en proeven' wordt steeds vaker onderdeel van de PDCA-cyclus van programma's. Verantwoording vormgeven in de vorm van Waarderend onderzoek/Appreciative Inquiry heeft de voorkeur: verhalend maken, meer kwalitatieve informatie, werken met materialen/visuals en in contact met de omgeving.

 

De andere manieren van sturen en verantwoorden vragen aanpassing van de huidige systemen. Die dienen zo te worden ingericht dat ze alle relevante programma-informatie kunnen ophoesten. Van besteding van capaciteit en geld (input), en voortgang van de projecten (output) tot weergave van reeds bereikte (maatschappelijke) effecten (outcome). Naast 'meten' van objectieve getallen wordt 'merken' steeds belangrijker. Immers, sommige effecten laten zich moeilijk kwantitatief meten, zeker als provinciale programma's zijn bedoeld om een beweging te starten of erop zijn gericht lokale programma's te stimuleren. Dan worden kwalitatieve instrumenten veel belangrijker. Wanneer een programma beoogt een beweging op gang te helpen (zoals het programma Stadsbeweging vanuit Provincie Overijssel), zal de koers gaandeweg ontstaan. Er is geen grand design aan de voorkant. Proeftuinen, pilotprojecten, experciences en living labs geven relevante informatie waarmee de koers steeds duidelijker gekozen kan worden. Dat stelt voorwaarden aan sturings- en verantwoordingsinstrumenten, maar vooral aan een andere instelling bij ambtenaren en GS en PS. Het vraagt een procesaanpak waarin aan draagvlak gewerkt wordt, kansen en risico's geduid worden en alleen de eerstvolgende stap op weg naar besluitvorming kan worden uitgetekend. Overigens kan de regionale of bovenlokale functie van provinciaal handelen wringen met lokale initiatieven. Weet waar je van bent als provincie!

 

Bij sturen en verantwoorden gaat het erom niet alleen rekenschap af te leggen over de besteding van (maatschappelijke) middelen. Het is verstandig verantwoording te gebruiken om versnelling te geven aan je programma. Kijk vooral hoe je de PDCA-cyclus als een soort vliegwiel kan gebruiken in je programma. 'Verantwoorden is leren' en 'leren is verantwoorden'. Dat vraagt lef van alle spelers rond provinciale programma's. Het lef besluiten te nemen terwijl je niet exact weet wat de uitkomst is. De moed te starten met een initiatief o.b.v. een verondersteld maar niet aantoonbaar casuaal verband tussen de maatregel en het beoogde effect. Het vraagt steeds vaker handelen op 'gut feeling' in plaats van 'evidence based'.

 

Het is een uitdaging de PDCA-cyclus van programma's goed aan te laten sluiten op de bestaande P&C-cyclus. Wellicht kunnen nieuwe manieren van 'sturen en verantwoorden' rond provinciale programma's, innovatie brengen in de bestaande P&C-cyclus? En kan de traditionele Mid Term Review vervangen worden door een Continous Review van programma's waarbij de vraag 'wie heeft welke informatie wanneer waarvoor nodig?' meer leidend wordt. Dat zal de waarde(ring) van meten en monitoren doen toenemen.

 

Opgavegericht werken, verschuivende rollen van de provincie, gelijkwaardig samenwerken in een netwerk van ongelijkwaardige partijen, vraagt een andere blik op 'sturen en verantwoorden'. Daarbij is een 'en-en'-instelling gewenst:
- lange termijn effecten en korte termijn (project)resultaten
- meten en merken
- verantwoorden en vertrouwen
- cijfers en sentimenten
- bewijzen en bewegen

 

Hoewel sturen en verantwoorden een steeds meer duale insteek krijgt, reken ik erop dat het de bestaande dualistische verhoudingen op zijn kop gaat zetten.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Afbeelding

Ruimte, Wonen & Economie BV

Mw. Drs. I. (ilta) van der Mast, Partner

ima@tg.nl

Michiel Cappendijk, Adviseur

mcp@tg.nl

Stationsplein 1
Postbus 907
3800 AX Amersfoort
+31 (0) 6 53 210 998
+31 (0) 33 467 7230

www.twynstragudde.nl


Meer nieuws

Whitepapers

Afbeelding

Bloggers

Afbeelding