of 59221 LinkedIn

De Omgevingswet: loopt het waterschap achter de feiten aan?

De komst van de Omgevingswet past binnen de trend om de inrichting van onze fysieke leefomgeving meer integraal en gebiedsgericht te organiseren; meer samenhang tussen onderwerpen en meer samenwerking tussen partijen. Wat doet deze trend met het waterschap, of beter gezegd: wat doet het waterschap met deze trend?

Veel overheden maken al enige tijd een beweging in deze richting en je zou kunnen zeggen dat deze juridische inhaalslag daarmee niet per se een grote veranderopgave met zich meebrengt. Uit eigen onderzoek blijkt dan ook dat binnen veel waterschappen de overtuiging heerst dat de Omgevingswet hun organisaties niet voor heel grote uitdagingen stelt, het Digitaal Stelsel uitgezonderd. De Omgevingswet heeft echter vooral ook een cultuur- en gedragsveranderingscomponent en de urgentie om die voortvarend op te pakken lijkt minder te worden gevoeld bij waterschappen, ogenschijnlijk omdat de instrumentele wijzigingen van de Omgevingswet als een minder ingrijpende worden gezien.

 

De Omgevingswet gaat in de kern niet om het juridisch instrumentarium. De wet gaat om een andere manier van werken en dat vraagt behoorlijk wat organisaties, ook van de waterschappen. Een te sterke focus op de vermeende beperkte veranderingen in instrumentarium leidt af van waar het om gaat: een andere manier van werken.

 

Je zult maar waterschapper zijn…

Ga er maar aan staan als waterschap: binnenkort staat de burger minder vaak voor de deur met een vergunningsaanvraag, want er mag meer. De watertoets is niet meer verplicht en een advies van een waterschap in het verlenen van een omgevingsvergunning behoort niet standaard tot het vergunningsgereedschap. Gemeentes en provincies zijn niet verplicht het waterbelang op te nemen in hun omgevingsvisie en dan wordt alles ook nog eens “integraal”, oftewel een afweging van een veelheid aan belangen.

 

Waar zijn als waterschap de garanties dat jouw belangen nog worden geborgd?

Het waterschap is van nature een taakgerichte organisatie die zich gestaag ontwikkelt tot een opgavegestuurde organisatie. En die ontwikkeling zal versneld moeten worden doorgezet in de veranderende context van de Omgevingswet om zijn taken goed te blijven vervullen. Borging van het waterbelang vraagt meer samenwerking, vroegtijdiger beleidsafstemming, een pro-actievere opstelling en bovenal een scherpe visie op de waterbeheertaken om deze rollen goed te kunnen vervullen. De Omgevingswet nodigt waterschappen uit om de rol van volwaardige omgevingspartner te pakken en een stevigere positie in te nemen in de regionale netwerken met water als verbindende en bepalende factor.

 

Ja, je zult maar waterschapper zijn!

Maar laten we ‘m eens omdraaien: bovenstaande in acht nemend ontstaat voor waterschappen dé kans om in de regio naast beleidsuitvoerder ook nog meer beleidsbepaler te worden, om voorop te lopen in grote opgaven als klimaatadaptatie en een belangrijke rol te pakken in de energietransitie en de kanteling naar een circulaire economie. Het waterschap doet er steeds meer toe! Dat ‘het er daadwerkelijk toe doen’ vraagt wel wat van de waterschapambtenaar, de waterschapbestuurder en de organisatie als geheel. De opgave is een behoorlijke. Juist voor waterschappen, die van oudsher uitvoerders zijn met een heldere taak. Ze moeten zich meer en meer begeven op het domein van collega-overheden als provincie en gemeente. In een meer gelijkwaardige rol. En al die competenties die de nieuwe wereld onder het gesternte van de Omgevingswet van overheden vraagt, zoals samenwerken, integraal werken en opgavegericht denken zijn - eerlijk is eerlijk - vaardigheden die van nature dichter bij gemeente- en provincieambtenaren staan dan bij waterschappers. Er ligt dus met recht een behoorlijke opgave!

 

Loopt het waterschap echt achter de feiten aan?

Natuurlijk is het te kort door de bocht om dit zo te stellen. De waterschappen werken voortdurend aan hun professionalisering en staan midden in de maatschappij. Ze ontwikkelen zich al jaren naar een meer integraal opererend functioneel bestuur. Er zijn prachtige voorbeelden van integrale gebiedsopgaven waarin zij een belangrijke rol speelden (denk aan Waterdunen in Zeeland of de wijk Roombeek in Enschede). Het ‘werken in de geest van de Omgevingswet’ vraagt blijvend meer dan de traditionele werkwijze van waterschappen. Genoemde voorbeelden moeten de norm worden. De huidige samenleving vraagt van de waterschappen een verandering van reactief naar proactief contact, van kaderstellend naar uitnodigend zijn, van het voorkomen van risico’s naar het benutten van kansen en van het hanteren van vaste normen naar het gebruiken van waarden. Het vraagt bovendien intensieve samenwerking met partner-overheden, markt en maatschappij. Nee, het waterschap loopt niet achter de feiten aan, maar zou best wat meer voorop mogen lopen.

 

Dit blog is de eerste in een serie van vijf blogs over de rol en opgave voor waterschappen in het implementatieproces van de Omgevingswet. In de vier blogs die volgen gaan we in op:
2. Samenwerken: het waterschap als omgevingspartner met een watervisie,
3. Nieuwe competenties: de impact van de Omgevingswet voor de waterschapambtenaar,
4. Sturen en controleren: de impact van de Omgevingswet voor de waterschapbestuurder en
5. Organiseren: hoe het verandertraject vorm gegeven kan worden

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ernest de Groot (Lid Dagelijks Bestuur Aa en Maas) op
"... samenwerken, integraal werken en opgavegericht denken zijn - eerlijk is eerlijk - vaardigheden die van nature dichter bij gemeente- en provincieambtenaren staan dan bij waterschappers. Er ligt dus met recht een behoorlijke opgave!". Zou je deze stellingname nader kunnen onderbouwen, want ik zie het omgekeerde helaas ook veel te vaak.

Contactgegevens

Afbeelding

Ruimte, Wonen & Economie BV

Mw. Drs. I. (ilta) van der Mast, Partner

ima@tg.nl

Michiel Cappendijk, Adviseur

mcp@tg.nl

Stationsplein 1
Postbus 907
3800 AX Amersfoort
+31 (0) 6 53 210 998
+31 (0) 33 467 7230

www.twynstragudde.nl


Meer nieuws

Whitepapers

Afbeelding

Bloggers

Afbeelding