of 59108 LinkedIn

Goedkoper wonen in een minder verlichte wijk?

AfbeeldingDe Omgevingswet staat voor de deur. Het is de bedoeling dat we vanaf 2018 samen bepalen wat we toestaan in de openbare ruimte. Samen met inwoners gaan beleidsmakers en ontwikkelaars integraal kijken naar de inrichting van de stad.

Het is een mooi moment om de toenemende lichthinder aan te pakken.

Maar is de gemeente wel onafhankelijk genoeg én denken inwoners er niet te licht over?

De gek in het donker

Kan jouw gemeente kosten besparen op openbare verlichting? Het was de kop van mijn vorige blog. Ik maakte daar een kapitale fout, want er is een betere manier om veel geld te besparen op de energierekening. Doe het licht uit…

Dat wisten ze al lang in de gemeente (Leeuwarden) van mijn ouders. Sinds een aantal jaren is er voor het huis van mijn ouders een blijvend experiment met licht – het ontbreken van licht in dit geval. De fietspaden worden niet meer verlicht en ik vind dat niet fijn. Elke keer als ik over het fietspad fiets, bekruipt mij het gevoel dat er binnen de kortste keren een gek uit de bosjes komt rennen die mij vanachter van mijn fiets duwt en weer heel snel de bosjes in duikt. Door die gedachte sjees ik over de fietspaden. Voordeel is – zij het met angstzweet in mijn bilnaad – dat ik altijd eerder arriveer op de plaats van bestemming.

 

Subjectieve sociale onveiligheid

Als ik dan bij mijn ouders op de bank zit, bekruipt mij weer een ongemakkelijk gevoel dat er iemand vanaf het donkere fietspad recht ons huis in kijkt. Naar goed Nederlands gebruik gaan onze gordijnen pas bij het slapen dicht, want ‘wij hebben niets te verbergen’. Nou nee, maar fijn is anders.

Dit fenomeen heet subjectieve sociale onveiligheid: het is niet onveilig omdat er niets gebeurt, maar het voelt wel verdomd onveilig.

Ik sta gelukkig niet alleen in mijn constatering. De inwoners van Leeuwarden gaven in een enquête aan dat verlichting op de fietspaden een hoge prioriteit moet zijn. Dat heeft de gemeente op dit moment helaas nog niet van gedachten veranderd, maar misschien biedt de Omgevingswet uitkomst.

 

Licht in de Omgevingswet

De invoering van de Omgevingswet biedt gemeenten en inwoners de kans om samen te beslissen over bepaalde delen van de stad. Binnen die gebieden kan worden afgeweken van de geluidsnorm, milieunorm of het lichtniveau. Als er dus straks een nieuwe wijk wordt gebouwd waarin iedereen het erover eens is dat er van 22.00-08.00 uur geen verlichting hoeft te komen en er altijd een Jamaicaanse reggaemuzikant een concert mag geven om 04.00 uur, dan is dat in principe de bewegingsvrijheid van de gemeente en het volk om dat te realiseren. Prima toch?

 

Tijd voor een zorgwekkend Tilburgs voorbeeld

Aan de rand van de Tilburgse spoorzone worden 250 appartementen gebouwd. Mooie woningen en de belangstelling is enorm. Het enige discussiepunt voor 10% van het woningaanbod: er wordt afgeweken van de standaard geluidsnorm. Het geluid van de treinen dendert straks met 78 decibel – in plaats van 68 decibel – op de gevels van 25 woningen. Die uitzondering op de rijksnorm is bereikt door middel van de Crisis- en herstelwet en is een mooi voorproefje van de naderende Omgevingswet. De komende 10 jaar zitten de toekomstige inwoners met een verhoogd geluidsniveau op hun gevel, maar daarna is de afspraak dat door middel van een wand (of kantoorbouw) op het naastgelegen gebied de geluidsnorm weer tot beneden de 68 decibel wordt gebracht.

 

Weten inwoners wat goed voor ze is?

De ontwikkelaar en de gemeente Tilburg zijn op die manier in staat om de grond alvast te ontwikkelen in afwachting van de toekomstige geluidswand/kantoorbouw. Ontwikkelaar blij, gemeente blij en wie wil er niet op een steenworp afstand van het Tilburgse station en centrum wonen? Dit zou je zeggen, maar kunnen toekomstige inwoners wel bepalen wat goed voor ze is? Studies tonen aan dat de invloed van geluid ernstige gevolgen op de gezondheid kan hebben en toch gaan de appartementen als warme broodjes over de toonbank.

 

Goedkoper wonen in een minder verlichte wijk?

Het roept bij mij wel de vraag op waarom inwoners van een gemeente in een wijk zouden willen wonen met weinig of geen licht? De gemeente zou dat kunnen stimuleren door de gemeentelijke belastingen van de inwoners in het donkere deel van de stad te verlagen. De gemeente bespaart namelijk ook op de energierekening en daar mag best iets tegenover staan. Minder licht betekent ook niet direct dat je de inwoners van een wijk blootstelt aan gezondheidsrisico’s. Maar kunnen inwoners wel instaan voor de hierboven beschreven subjectieve sociale veiligheid? Inwoners kunnen het wel een fantastisch en nobel idee vinden om te leven in een donkere wijk, maar verschillende Nederlandse proeven liepen al uit op een fiasco – omdat de buurt het te onveilig vond. Lichthinder was ineens niet zo’n probleem meer. En terecht.

Klaagt u straks nog over lichthinder als uw dochter van zestien om 04.00 uur thuiskomt van een stapavond?

 

Wilt u betalen voor de schijnveiligheid van licht?

Natuurlijk kan het in bepaalde delen van de stad wel iets minder met het lichtniveau.

U kent ook de voorbeelden van bedrijventerreinen die in het midden van de nacht vol verlicht zijn, terwijl Amerikaans onderzoek uitwijst dat er juist op donkere campussen minder vandalisme is, omdat inbrekers in het donker meer opvallen met een zaklamp. Het maakt het onderwerp er niet makkelijker op.

 

De gulden middenweg

Nou ben ik niet een man van het poldermodel, maar in dit geval lijkt de gulden middenweg de beste optie voor gemeenten en haar inwoners.

Philips ontwikkelde lichttoepassingen waarmee slechts een deel van de lantaarnpalen langs een fietspad oplichten als er een fietser over rijdt. Dit interactieve licht biedt toch de subjectieve sociale veiligheid van verlichting, maar voorkomt ook onnodige lichthinder.

De relatie tussen activiteit in de openbare ruimte en licht besprak ik al in deze en deze blog en lijkt ook voor het lichthinder-probleem de juiste oplossing. De techniek is verfijnder (en in aanschaf duurder), maar biedt wel grote voordelen voor de energierekening én de subjectieve sociale veiligheid van de inwoners.

 

Kijk hier voor meer nieuws rond kennisontwikkeling

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Afbeelding

Philips Lighting

Postbus 90050 | 5600 PB | Eindhoven

040-2787500

www.philips.nl/buitenverlichting

Lichtmail@philips.com

Afbeelding Afbeelding Afbeelding

Meer nieuws

Whitepapers

Primeur: CityTouch met GSM-technologie

De verspreiding van kennis gaat sneller dan ooit

Ervaar wat licht kan betekenen voor uw stad of gemeente

Verlichting speelt een centrale rol in hoe mensen denken over hun steden. De verlichting is niet langer puur gericht op functionaliteit en veiligheid, maar moet ook aangenaam, uitnodigend en duurzaam zijn. Lees meer

Primeur sportveldverlichting voor gemeente Goes

Intelligente Openbare Verlichting

Ontdek hier wat de voordelen zijn van slimmere verlichting

Philips CityTouch making cities safer

Bloggers

Interessante downloads

LightGuideNL app

 

Afbeelding