of 59221 LinkedIn

Vertrouw mijn dorp!

Tegenwoordig hoor je veel negatieve berichten over leegstand in kleine steden en dorpen. Winkeliers trekken weg en dorpen lopen leeg. Moeten we ons daarbij neerleggen en is het echt nodig? Natuurlijk niet.

Er is sprake van een negatieve spiraal, die zijn oorsprong in de crisis lijkt te vinden. Hoewel de economische crisis zeker heeft bijgedragen, is er ook sprake van een veranderende retail wereld. Een verandering die al was ingezet voor de crisis, maar door de crisis werd versterkt. Consumenten verwachten steeds lagere prijzen, maar wel een goede kwaliteit. Een aantal nieuwe retailers zijn daar handig op ingesprongen en hebben hun marktaandeel gepakt. Het nadeel van een verschuiving van die prijs naar beneden is ook de creatie van massa. Grote winkels op prominente en goed bereikbare plekken. Enkel zo lijkt het rendabel te zijn voor deze nieuwe retailers. Zij hebben zich zo in de markt weten te positioneren, dat de consumenten van heinde en ver afrijzen naar grote steden, om daar voor een prikkie inkopen te kunnen doen. De bestaande ketens zien deze concurrenten en gaan erin mee. Winkels op minder prominente (lager aantal potentiële klanten) worden van de hand gedaan. Kleine dorpen en steden verliezen hun grote trekkers. De overblijvende winkeliers zien hun klantenaantallen teruglopen. Sommige houden het nog vol, anderen gaan failliet, stoppen ermee of verplaatsen naar een naastgelegen groter dorp of stad.

 

En dit is vanzelfsprekend groot uitgelicht in de media. Ook nu, wanneer de crisis voorbij lijkt, zie je het nog regelmatig terugkomen in de media: veel leegstand in kleine (en middelgrote) dorpen en steden. Het blijft immers ook een heet hangijzer. Zelfs tot in de gemeenteraden aan toe is men ervan overtuigd geraakt dat het een onomkeerbare spiraal is. Accepteren en vooruit kijken is het devies. Het aantal vierkante meters verkleinen is daarbij de meest genoemde oplossing.

 

Spiraal doorbreken

We kunnen die negatieve spiraal doorbreken. Maar daarvoor is vertrouwen nodig. Vertrouwen in de kracht van je bewoners en vertrouwen van de bewoners in de mogelijkheden van het dorp of kleine stad. Maar hoe bouwen we dat op?

 

Vrij denken

Je stelt de bewoners de vraag: hoe zou u graag zien dat het dorp er over 5 tot 10 jaar uitziet? Wie wonen er dan; hoe ziet het centrum eruit, wat gebeurt er dan in het dorp? De trend is om ons te laten sturen door trends, wat in de kleinere dorpen negatief kan uitpakken. Immers de bekende vergrijzing leidt tot het bouwen van seniorenwoningen en wegvloeien van voorzieningen voor jongeren. Daardoor komt er nog meer vergrijzing in de dorpen en kleine steden en ga zo maar door. Deze spiraal willen we nu juist doorbreken. Laat je niet alleen leiden door het hier en nu, maar kijk ook 10 tot 15 jaar vooruit. Het is niet verkeerd om ambities te hebben! Zoek deze in het verlengde van de lokale kansen en sterktes, zoals bijvoorbeeld streekproducten, lokale ambachten, recreatie of het verenigingsleven.

De uitkomsten van het vrije denken vat je samen in een centrumvisie. De ervaring leert dat de bewoners niet meer met hele bizarre en onrealistische voorstellen zullen komen, maar wel op deze manier het iets meer toekomstgericht durven te gaan denken. En dat is wat we willen, vertrouwen in een toekomst.

 

Commitment

We beginnen vervolgens met het creëren van commitment binnen een gemeente. Want al die ambities samengevat in de centrumvisie, komen niet zonder slag of stoot van de grond. Daarvoor is hulp nodig van de gemeente. Voorkomen moet worden dat straks de ambities niet worden gerealiseerd door toedoen van bureaucratie. Commitment aan het gezamenlijke doel. Meedenken, de burger is je klant. Iedereen binnen de gemeente moet hierin mee, anders ontstaat er een energielek. Doorbreek de gebaande paden en waardeer dat.

 

Communicatie

Bovenstaande dient goed gecommuniceerd te worden. Als je die visuele cirkel, de negatieve teneur wil doorbreken, dan zal ook de communicatie anders moeten. Positiviteit en energie, dat brengt alleen de gangbare kanalen met een veelal verouderde huisstijl. Wil je vrij en vernieuwend denken, dan moet je als gemeente daar het voorbeeld in geven. Borg ook deze nieuwe manier van communiceren gedurende het gehele proces van vitalisering, wat in principe niet eindig is. Mocht je dit nog niet goed hebben gedaan, dan is dit de kans om een communicatienetwerk op te zetten, dat je burgers bereikt. Niet alleen voor informatie over de vitalisering van je centrum, maar ook voor andere doeleinden.

 

Afbeelding

 

Faciliteren

De rol van de gemeente verandert door de komst van de Omgevingswet. Dit is niet anders bij het vitaliseren van je centrum. De rol van de gemeente zal verschuiven van bepalend en controlerend, naar meer faciliterend. Zo creëer je een omgeving waarin bewoners het gevoel krijgen dat hun initiatieven en ideeën de ruimte krijgen om zich te ontplooien. Niet meer vasthouden aan ooit gecreëerde voorwaarden, maar steeds afwegen wat jouw dorp of stad nu nodig heeft binnen de (ruimere) kaders uit de gezamenlijke opgestelde centrumvisie. De gemeente kan daarnaast haar faciliterende rol pakken in gesprekken tussen verhuurders, huurders (initiatiefnemers) en mogelijk de banken om zo beweging te creëren in de leegstand. Dit kan de gemeente zelf doen, of vaak beter nog, door het aanstellen van een kwartiermaker die zich daar volledig op kan storten. Verder kan wanneer in de centrumvisie als uitgangspunt staat ‘meer reuring creëren’, het geen verkeerde beslissing zijn om als gemeente een wisselende bestemming in de hoofdstraat mogelijk te maken en zelfs meerdere bestemming binnen één ruimte (freetail, zoals bijvoorbeeld horeca in combinatie met retail). Ook het laten aansluiten van de parkeerkosten bij de populariteit van je centrum is een faciliterende maatregel. Mogelijk hebben de bewoners en ondernemers aangegeven dat ze behoefte hebben aan een duidelijkere programmering in het centrum. Denk dan aan het aanstellen van een energieke centrum coördinator, die bijdraagt aan het organiseren van evenementen en festiviteiten, maar bijvoorbeeld ook de city marketing beter kan organiseren. De centrum coördinator of de kwartiermaker kunnen tot slot een belangrijke rol vervullen in het bij elkaar brengen van initiatieven en het laten ontstaan van netwerken. Deze netwerken maken een centrum veerkrachtig. Ze maken het mogelijk voor bewoners en ondernemers om tijdig in te spelen op de ontwikkelingen die zich voordoen binnen een centrum. Samen krijg je immers meer gedaan dan alleen.

 

Je zult zien dat op deze manier initiatieven en ideeen naar boven komen, die eerder nooit de ruimte hebben gekregen, maar wel nu bepalend zijn in het behoud van de reuring en voorzieningen in een dorp op stad. Steeds meer wordt duidelijk dat dorpen en kleide steden zich kunnen onderscheiden door in te spelen op deze lokale kansen. De lokale traiteur, slagerij of bakkerij ziet weer toekomst en investeert. Enerzijds in het aanbod, anderzijds in de beleving. Via gesprekken met verhuurders en nieuwe constructies worden panden weer verhuurbaar. Denk aan shop in shops, of combinaties van kleine horeca en retail. Ook de diverse voorzieningen kunnen zo mogelijk behouden blijven. We zien al regelmatig de combinatie van bibliotheek met horeca, maar ook zorginitiatieven, die hun krachten bundelen in een zorgcentrum. Jongeren besluiten in hun dorp te blijven wonen, of komen terug. Er is toekomst, ook voor de dorpen en kleine steden. Er ontstaat een nieuwe trend: trots!

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingOver Morgen

Kleine Koppel 26

3812 PH Amersfoort

+31 (0) 33 3036800

overmorgen.nl

Meer nieuws

Wilt u eens in gesprek met Over Morgen?
Neemt u gerust contact met ons op.

Whitepapers

Bloggers